จากประสบการณ์จริงในการทำงานด้านการศึกษา พบว่าเด็กหลุดระบบการศึกษานั้นเกิดจากปัจจัยหลายด้าน เช่น ความยากจน ปัญหาครอบครัว หรือความไม่พร้อมทางอารมณ์ ทำให้การจัดการศึกษาต้องมีแนวทางที่ครอบคลุมและเป็นระบบ ซึ่งโมเดล KOSEN จากญี่ปุ่นถือเป็นตัวอย่างที่น่าสนใจ เพราะเน้นการบูรณาการวิชาชีพและทักษะต่าง ๆ พร้อมการดูแลจิตใจเด็กที่ไม่อยากไปโรงเรียนอย่างจริงจัง การที่กระทรวงศึกษาธิการไทยได้หารือกับทูตญี่ปุ่นและขอขยายโควตาทุน MEXT ให้กับกลุ่มนักเรียน สกร. นั้น สะท้อนถึงการให้ความสำคัญกับเด็กนอกระบบและเปิดโอกาสทางการศึกษาอย่างเท่าเทียม นอกจากนี้ การส่งบุคลากรไทยไปฝึกงานที่กระทรวงศึกษาธิการญี่ปุ่น จะช่วยเสริมสร้างความรู้และเทคนิคใหม่ ๆ ที่สามารถนำมาปรับใช้กับบริบทของไทยได้อย่างเหมาะสม ผมเชื่อว่าการแลกเปลี่ยนประสบการณ์และการเรียนรู้ระหว่างสองประเทศในเรื่องนี้ จะช่วยลดปัญหาเด็กหลุดระบบ และส่งเสริมให้เด็กทุกกลุ่มมีโอกาสเข้าถึงการศึกษาที่มีคุณภาพมากขึ้น ซึ่งไม่เพียงแต่จะเป็นประโยชน์ต่อเด็กเท่านั้น แต่ยังช่วยเสริมสร้างศักยภาพของระบบการศึกษาไทยในระยะยาวอีกด้วย