การดำเนินการตามฉันทามติ 5 ข้อของอาเซียนที่เน้นเมื่อเร็วๆ นี้ ถือเป็นก้าวสำคัญในการสร้างความมั่นคงและสันติภาพในภูมิภาคเมียนมา ซึ่งมีบริบททางการเมืองที่ซับซ้อนและสถานการณ์ความขัดแย้งที่ยืดเยื้อ การที่ประเทศไทยใช้แนวทาง Dual Track Approach ร่วมมือกับเมียนมาอย่างค่อยเป็นค่อยไป เป็นวิธีที่สมเหตุสมผลที่จะช่วยให้เมียนมากลับเข้าสู่อาเซียนโดยไม่เร่งรีบเกินไป ซึ่งจะช่วยสร้างความเชื่อมั่นระหว่างกัน ประเด็นการยุติความรุนแรงและการให้ความช่วยเหลือด้านมนุษยธรรมก็เป็นประเด็นหลักที่สะท้อนความรับผิดชอบของอาเซียนต่อประชาชนในพื้นที่ความขัดแย้ง ที่ได้รับผลกระทบจากเหตุการณ์รุนแรง การเปิดพื้นที่เจรจาสันติภาพเพื่อรองรับการเจรจาระหว่างรัฐบาลเมียนมาและกลุ่มชาติพันธุ์ เป็นอีกหนึ่งช่องทางสำคัญที่จะนำไปสู่การแก้ปัญหาความขัดแย้งอย่างสันติ จากประสบการณ์ส่วนตัวที่ติดตามสถานการณ์เมียนมาและอาเซียนมาอย่างต่อเนื่อง พบว่าการที่ไทยพร้อมเป็นผู้อำนวยความสะดวกจัดสถานที่สำหรับการเจรจานั้นช่วยสร้างบรรยากาศที่เหมาะสมในการสร้างความไว้วางใจระหว่างฝ่ายต่างๆ นอกจากนี้ยังเป็นการแสดงออกถึงบทบาทผู้นำในภูมิภาคที่มีความรับผิดชอบและมีวิสัยทัศน์ในการสร้างสันติภาพอย่างยั่งยืน อย่างไรก็ตาม การติดตามและทบทวนสถานะของเมียนมาในอาเซียนอย่างรอบคอบเป็นเรื่องที่ท้าทาย เพราะต้องคำนึงถึงผลกระทบในวงกว้างทั้งด้านความมั่นคง เศรษฐกิจ และการเมืองระหว่างประเทศ การมีส่วนร่วมของทุกฝ่ายในการดำเนินตามฉันทามติ 5 ข้อ จึงเป็นกุญแจสำคัญที่จะทำให้เป้าหมายในการสร้างสันติภาพและความมั่นคงในภูมิภาคเมียนมาเป็นจริงได้