CHƯA ĐỦ GIỎI, ĐỪNG KHÁC BIỆT: HÃY ĐỨNG TRÊN VAI NGƯỜI KHỔNG LỒ
Picasso có một câu nói nổi tiếng về tầm quan trọng của việc học hỏi các kiến thức của người khác: "Họa sĩ giỏi thì sao chép, họa sĩ vĩ đại thì ăn cắp."
Câu nói này thường bị hiểu lầm là sự cổ xúy cho việc đạo nhái, nhưng thực tế, nó ẩn chứa một chân lý sâu xa hơn nhiều.
Trong thế giới nghệ thuật cũng như đầu tư, "ăn cắp" ở đây chính là việc bạn thấu hiểu đến tận cùng bản chất, tinh hoa và cấu trúc tư duy của người khác để biến nó thành một phần máu thịt trong hệ thống của chính mình.
Thay vì lãng phí thời gian và tiền bạc để "tự sáng tạo" ra một phương pháp mới chưa qua kiểm chứng, hãy học cách học hỏi và sao chép các quy trình đã mang lại thành công rực rỡ cho những nhà đầu tư vĩ đại nhất lịch sử. Đừng cố gắng tạo ra một chiếc bánh xe mới, hãy học cách vận hành chiếc bánh xe đang giúp những người giàu nhất thế giới tiến về phía trước.
Vào những năm 1980, Nhà vô địch Đầu tư Hoa Kỳ tương lai – Mark Minervini – đã học được một bài học đắt giá từ Anthony Robbins: Muốn vẽ được như Leonardo da Vinci, bạn phải học cách tư duy như ông ấy.
Bởi lẽ, tư duy là gốc rễ, và lợi nhuận trên tài khoản chỉ là sự phản chiếu của tư duy đó. Đối với một nhà đầu tư muốn tiến lên đẳng cấp chuyên nghiệp, nhiệm vụ tiên quyết không phải là nhìn bảng giá, mà là nghiên cứu sâu sắc những bộ óc vĩ đại đi trước như Jesse Livermore hay William O’Neil cho đến khi bạn có thể "nhập vai" hoàn toàn vào cách họ suy nghĩ.
Mark Minervini không sở hữu một tài năng thiên bẩm thần bí. Ông sở hữu một sự kỷ luật thép trong việc học tập. Ông đã dành hàng nghìn giờ để đọc sách, nghiên cứu biểu đồ và nỗ lực "xâm nhập" vào trí tuệ của các huyền thoại:
- Từ Richard Love: Mark học được cách mổ xẻ các đặc điểm cơ bản tạo nên một "siêu cổ phiếu".
- Từ Jensen: Ông học được cách lập hồ sơ (profile) để nhận diện các cổ phiếu có khả năng tăng trưởng đột biến.
- Từ Richard Donchian: Ông tiếp nhận tư duy đi theo xu hướng (Trend Following) – nguyên tắc cốt lõi để bảo vệ lợi nhuận.
- Từ Jiler: Ông hiểu sâu hơn về các mẫu hình biểu đồ, tiền thân của mẫu hình "Chiếc cốc tay cầm" mà sau này William O’Neil đã phổ biến rộng rãi.
- Từ Jesse Livermore: Ông học được "nghệ thuật" định thời điểm (Market Timing) và những chiến lược thực dụng nhất trong việc quản lý vốn.
Năm 1677, nhà bác học Isaac Newton đã để lại câu nói bất hủ: "Tôi nhìn xa hơn người khác là vì tôi đứng trên vai những người khổng lồ." Ngay cả những cá nhân xuất chúng nhất cũng không tự mình tạo ra mọi thứ từ con số không. Họ làm chủ kiến thức nền tảng để làm bệ phóng cho sự sáng tạo của mình. Mark Minervini đã thực hiện điều đó một cách hoàn hảo với chiến lược SEPA (Specific Entry Point Analysis).
Chia sẻ từ kinh nghiệm cá nhân trong quá trình học hỏi và áp dụng những bài học từ các huyền thoại đầu tư như Mark Minervini, tôi nhận thấy điều quan trọng nhất là phải thực sự hiểu sâu về tư duy và chiến lược của họ, không chỉ sao chép bề mặt. Việc học cách 'đứng trên vai người khổng lồ' không phải là sao chép cứng nhắc, mà là thấm nhuần tư duy và phương pháp, sau đó sáng tạo dựa trên nền tảng đó để phát triển chiến lược riêng. Ví dụ, khi áp dụng nguyên tắc đi theo xu hướng (Trend Following) mà Minervini học từ Richard Donchian, tôi nhận ra sự kỷ luật trong việc bảo vệ lợi nhuận và cắt lỗ là điều không thể thiếu. Đây là bước căn bản tránh được thua lỗ lớn và tạo đà tăng trưởng bền vững. Ngoài ra, như Anthony Robbins đã nhấn mạnh, muốn đạt đến đẳng cấp như Leonardo da Vinci, ta phải học cách tư duy như ông ấy. Điều này đặt ra thử thách lớn cho mỗi nhà đầu tư: không chỉ đọc hiểu lý thuyết mà còn áp dụng tư duy vào phân tích thị trường và ra quyết định đầu tư. Sự chăm chỉ và kỷ luật học tập của Mark Minervini cũng là bài học quý giá. Việc dành hàng nghìn giờ nghiên cứu biểu đồ, sách vở và suy ngẫm giúp ông thực sự thấm nhuần trí tuệ các bậc thầy đi trước. Tôi cũng từng thử nghiệm phương pháp này và thấy rằng đầu tư thành công không phải là may mắn mà là kết quả của quá trình rèn luyện tư duy và kiến thức có hệ thống. Trong thực tế, không phải ai cũng có thể tự sáng tạo ra một phương pháp tuyệt đối mới. Thay vào đó, việc vận hành và phát triển dựa trên những chiến lược đã được kiểm chứng sẽ tiết kiệm thời gian và giảm thiểu rủi ro. Chiếc bánh xe đầu tư nếu biết cách vận hành hiệu quả sẽ đưa bạn tiến về phía trước. Cuối cùng, câu nói của Isaac Newton "Tôi nhìn xa hơn người khác là vì tôi đứng trên vai những người khổng lồ" phản ánh chân lý sâu sắc: thành công không đến từ việc tạo lập toàn bộ kiến thức mới mà là thấu hiểu và kế thừa tinh hoa từ những người đi trước. Đây là nguyên tắc vàng giúp bất cứ nhà đầu tư nào, kể cả người mới, có thể mở rộng tầm nhìn và phát triển nhanh chóng trong thị trường đầy biến động.