ฟันสบลึกควรจัดฟันไหม ⁉️
เวลาเสิร์ชเรื่อง “ฟันสบลึก” มักจะวนอยู่กับคำถามเดิม ๆ ว่าอันตรายไหม แก้ยังไง และจำเป็นต้องจัดฟันหรือเปล่า จากประสบการณ์ที่เจอคนไข้/คนรอบตัวถามบ่อย ๆ ขอเล่าแบบภาษาคนทั่วไปให้เข้าใจง่ายนะคะ ฟันสบลึก (Deep bite) คือภาวะที่ฟันหน้าบน “ทับ” ฟันหน้าล่างมากกว่าปกติ เวลายิ้มหรือกัดจะรู้สึกว่าฟันล่างหายไปเยอะ บางคนพอปิดปากแล้วคางดูสั้น หรือยิ้มแล้วเห็นเหงือกน้อย/มากผิดปกติได้เหมือนกัน อาการที่ทำให้หลายคนเริ่มสงสัยว่าตัวเองเป็นฟันสบลึก - กัดแล้วรู้สึกฟันหน้าชนกันแรง เคี้ยวแล้วล้า - ฟันหน้าล่างสึก หรือเริ่มบิ่นง่าย - เหงือกด้านหลังฟันหน้าบน/เพดานปากเจ็บเป็นแผล เพราะฟันล่างกัดโดน - ปวดขากรรไกร ปวดกราม หรือมีเสียงคลิกที่ข้อต่อขากรรไกร (บางราย) - ยิ้มแล้วรู้สึกสัดส่วนฟันหน้าไม่สวย ฟันดูสั้น ฟันสบลึกแก้ยังไง? 1) ประเมินก่อนว่า “ลึกแค่ไหน” และเกิดจากอะไร บางคนลึกจากตำแหน่งฟัน (ฟันเอียง/ฟันล้ม) แต่บางคนเกี่ยวกับโครงกระดูกขากรรไกรร่วมด้วย ซึ่งวิธีแก้จะต่างกัน การถ่ายรูปเอกซเรย์และวิเคราะห์การสบฟันช่วยได้มาก 2) แนวทางที่พบบ่อย - จัดฟัน (โลหะ/เซรามิก/จัดฟันใส): เหมาะกับเคสที่ต้องขยับฟันเพื่อแก้การสบลึก ปรับการกัด ลดการชนกันของฟันหน้า และช่วยเรื่องความสวยงามไปพร้อมกัน หลายเคสจัดฟันใสก็ทำได้ แต่ต้องให้ทันตแพทย์ประเมินความเหมาะสม - ทำเฝือกสบฟัน (night guard) ในคนที่กัดฟัน/นอนกัดฟันร่วมด้วย: ช่วยลดการสึกและลดอาการปวดกล้ามเนื้อ แต่ไม่ได้ “แก้สบลึกให้หาย” ถ้าต้นเหตุคือการเรียงตัวของฟัน - อุด/บูรณะฟันที่สึก: ใช้ในบางเคสเพื่อป้องกันฟันสึกเพิ่มหรือคืนรูปฟัน แต่ถ้ายังมีสบลึกอยู่ โอกาสสึกซ้ำก็ยังมี สรุปว่า “ฟันสบลึกควรจัดฟันไหม?” ถ้าสบลึกจนมีผลต่อการกัด เคี้ยว ฟันสึก เจ็บเหงือก/เพดาน หรือเริ่มมีอาการปวดกราม/ข้อต่อขากรรไกร ส่วนใหญ่การจัดฟันจะเป็นทางเลือกหลักที่ช่วยแก้ต้นเหตุได้ดีที่สุด แต่ถ้าลึกเล็กน้อยและไม่มีอาการ อาจแค่เฝ้าดูอาการ ตรวจฟันสม่ำเสมอ และทำเฝือกสบฟันในคนที่กัดฟัน ทิปส์ก่อนตัดสินใจ (แบบคนชอบหาข้อมูลในพันทิป) - ลองถ่ายรูปตอนกัดฟันสนิทด้านหน้า/ด้านข้าง แล้วสังเกตว่าฟันหน้าบนทับฟันล่างเยอะแค่ไหน - เช็กว่ามีฟันสึกเป็นรอยแบน ๆ หรือฟันบิ่นซ้ำ ๆ ไหม - ถ้ามีอาการเจ็บกราม/ปวดขมับตอนตื่นนอน ให้รีบประเมินเรื่องกัดฟันร่วมด้วย ถ้ากำลังลังเล แนะนำเริ่มจาก “ตรวจวิเคราะห์การสบฟัน” ก่อนค่ะ ได้คำตอบชัดว่าเป็นฟันสบลึกระดับไหน แก้ยังไงถึงเหมาะกับเรา และจะได้วางแผนได้ทั้งเรื่องเวลาและงบประมาณแบบไม่เดาเอง
