ห้ามบ้วนน้ำหลังถอนฟัน ⁉️
หลายคนตกใจตอนหมอบอกว่า “ห้ามบ้วนน้ำหลังถอนฟัน” ทั้งที่รู้สึกมีเลือด/น้ำลายคาวๆ อยู่เต็มปาก แต่เหตุผลหลักคือ 24 ชั่วโมงแรกต้องรักษา “ลิ่มเลือด” ที่ปิดรูแผลไว้ให้แน่นที่สุด เพราะลิ่มเลือดนี่แหละเป็นเหมือนฝาปิดธรรมชาติ ช่วยหยุดเลือดและเป็นฐานให้แผลสมานตัว ถ้าบ้วนแรงๆ ดูดหลอด ถ่มน้ำลายแรง หรือสูบบุหรี่ ลิ่มเลือดอาจหลุดออกจนเกิดภาวะ Dry socket (ปวดตุบๆ ลึกๆ กลิ่นปาก รู้สึกแผลโล่ง) ซึ่งจะหายช้ากว่าเดิมมาก หลังถอนฟันกินน้ำได้ไหม/กินน้ำเย็นได้ไหม? - กินน้ำได้ทันทีเมื่อเลือดเริ่มหยุด แต่ “จิบเบาๆ” อย่ากลั้วคอหรือบ้วนทิ้งแรงๆ - น้ำเย็นทำได้ และมักช่วยลดบวมได้ แต่เลี่ยงน้ำร้อนจัดช่วงแรก เพราะอาจกระตุ้นเลือดออก หลังถอนฟันกินอาหารได้ตอนไหน? - โดยทั่วไปกินได้เมื่อชาระงับความรู้สึกเริ่มหมด (เพื่อกันกัดแก้ม/ลิ้นตัวเอง) และเลือดหยุดแล้ว - วันแรกเลือกอาหารนิ่ม เคี้ยวอีกฝั่ง เช่น โจ๊ก ข้าวต้ม ไข่ตุ๋น ซุป นม โยเกิร์ต (ใช้ช้อน ไม่ดูดหลอด) ถอนฟันกินอะไรแผลหายเร็ว / ผ่าฟันคุดกินอะไรหายเร็ว - เน้นโปรตีนและอาหารนิ่ม: ไข่ ปลา เต้าหู้ โจ๊กใส่หมูสับ/ไก่ฉีก - ผักผลไม้ที่ไม่แข็ง: กล้วย อะโวคาโด ฟักทองนึ่ง - ดื่มน้ำพอ ช่วยให้ร่างกายฟื้นตัว หลังถอนฟันห้ามกินอะไร? - ของแข็ง กรอบ เหนียว (ถั่ว ขนมกรอบ หมูแดดเดียว) เพราะเศษอาหารติดรูแผลได้ - เผ็ดจัด เปรี้ยวจัด แอลกอฮอล์ ช่วง 2–3 วันแรก - เมล็ดเล็กๆ (งา เม็ดแมงลัก) เสี่ยงเข้าไปติดแผล ถอนฟันกินน้ำหวานได้ไหม / กินกาแฟได้ไหม? - น้ำหวานพอได้แต่ไม่แนะนำบ่อย เพราะน้ำตาลสูงทำให้ช่องปากเหนียวและดูแลยาก ควรบ้วนแบบอ่อนๆ/จิบน้ำตาม - กาแฟ: ถ้าเป็นร้อนจัดให้เลี่ยงวันแรก เลือกอุณหภูมิอุ่นๆ และจิบเบาๆ ไม่ดูดหลอด หลังถอนฟันแปรงฟันได้ไหม? - แปรงได้ตั้งแต่วันแรก แต่เลี่ยงแปรงโดนแผลโดยตรง ใช้แปรงขนนุ่มและทำเบามาก ผ่าฟันคุด/ถอนฟัน ใช้น้ำยาบ้วนปากได้ไหม? บ้วนน้ำเกลือได้ไหม? - 24 ชั่วโมงแรก “งดบ้วนแรงๆ” ทุกชนิด - หลังครบ 24 ชั่วโมง ค่อยเริ่มกลั้วเบาๆ ด้วยน้ำเกลืออุ่น (ไม่ร้อน) วันละ 3–4 ครั้ง โดยเฉพาะหลังอาหาร แล้วปล่อยไหลออกเบาๆ ไม่ถ่มแรง - ถ้าจะใช้น้ำยาบ้วนปาก ให้ทำตามที่หมอสั่ง (บางคนไม่จำเป็นต้องใช้ทุกเคส) ข้อห้ามหลังถอนฟันกราม/ฟันคุดซี่บนในสุด (มักแผลลึกกว่า) - งดดูดหลอด สูบบุหรี่ ไอ/จามแบบปิดปากแน่นๆ (พยายามอ้าปากตอนจามเพื่อลดแรงดัน) - อย่าใช้นิ้ว/ลิ้นเขี่ยแผล สัญญาณที่ควรกลับไปพบทันตแพทย์ - ปวดมากขึ้นเรื่อยๆ หลังวันที่ 2–4, กลิ่นปากแรง, มีหนอง, บวมมากขึ้น, เลือดซึมไม่หยุดแม้กัดผ้าก๊อซ 30–60 นาที ทริคส่วนตัวที่ช่วยได้: วันแรกผมจะ “กัดผ้าก๊อซตามเวลาที่หมอบอก” แล้วประคบเย็นด้านแก้มเป็นช่วงๆ พยายามกินนิ่มๆ และจิบน้ำเรื่อยๆ แผลจะนิ่งไว และลดโอกาสเจอ Dry socket ได้เยอะครับ
