สิ่งที่ไม่ควรเกิดขึ้น..หลังทำรากฟันเทียม

ถ้าใครกำลังค้นหา “วิธีรักษารากฟันหน้า” เพราะมีอาการแปลกๆ หลังทำรากฟันเทียมหรือครอบฟันบริเวณฟันหน้า อยากให้เริ่มจากการแยกให้ออกก่อนว่า “รากฟันหน้า” ที่เรากังวลคือรากฟันธรรมชาติของเรา หรือเป็นรากฟันเทียม (implant) เพราะแนวทางดูแล/รักษาจะต่างกันพอสมควร จากที่เจอเคสบ่อยๆ จุดที่ทำให้คนไข้ตกใจคือ ทำไมทำรากฟันเทียมแล้วรู้สึกเจ็บ เคี้ยวแล้วสะเทือน หรือเหมือนมันรับแรงไม่ดี คำอธิบายแบบเข้าใจง่ายคือ ฟันธรรมชาติของเรามีเอ็นยึดปริทันต์ช่วยซับแรงได้เหมือนมี “สปริงเล็กๆ” แต่รากฟันเทียมเป็นวัสดุแข็งและยึดติดกับกระดูกโดยตรง พอรับแรงผิดทิศ/แรงมากเกินไปจึงกระจายแรงได้น้อยกว่า ทำให้เกิดอาการเจ็บหรือทำให้ชิ้นงานบนรากเทียม (เช่นครอบฟัน) มีปัญหาได้ วิธีดูแลและแนวทาง “รักษารากฟันหน้า” ที่อยากแนะนำแบบทำได้ทันที 1) เช็กการสบฟัน (สำคัญมาก) ฟันหน้ามักโดนแรงตอนกัดหรือเคลื่อนกราม ถ้าครอบฟันบนรากเทียม “สูง” หรือโดนก่อนเพื่อน จะเกิดแรงกระแทกซ้ำๆ แนะนำกลับไปให้ทันตแพทย์เช็กจุดสบ/ปรับสบฟัน เพราะบางครั้งแค่ปรับนิดเดียวอาการดีขึ้นมาก 2) สังเกตอาการอักเสบรอบเหงือก ถ้ามีเลือดออกง่าย เหงือกบวม มีกลิ่น หรือกดแล้วเจ็บ อาจเป็นการอักเสบรอบรากเทียม (peri-implant mucositis/periodontitis) หรือเหงือกอักเสบรอบฟันธรรมชาติ วิธีคือทำความสะอาดลึก ขูดหินปูน/เกลาราก และปรับวิธีแปรงร่วมกับไหมขัดฟันหรือแปรงซอกฟัน 3) หลีกเลี่ยงการใช้ฟันหน้ากัดของแข็งชั่วคราว ช่วงมีอาการ ให้เลี่ยงกัดเล็บ น้ำแข็ง กระดูก หมูกรอบ ขนมแข็งๆ เพราะแรงเฉือนที่ฟันหน้าจะสูง โดยเฉพาะรากฟันเทียมที่ซับแรงได้น้อย 4) ถ้ามีอาการ “โยก” ต้องรีบตรวจ รากฟันเทียมปกติไม่ควรโยกเลย ถ้าโยกอาจมาจากสกรูคลาย ครอบฟันหลวม หรือมีปัญหาการยึดติดกับกระดูก ควรพบแพทย์เพื่อถอดเช็กชิ้นงานและเอกซเรย์ ไม่ควรฝืนใช้งาน 5) กรณีเป็น “รากฟันหน้า” ธรรมชาติที่อักเสบ/ติดเชื้อ ถ้าปวดตุบๆ เสียว เคี้ยวแล้วเจ็บ หรือมีฝีที่เหงือก อาจต้องรักษารากฟัน (RCT) ก่อน แล้วค่อยทำครอบฟันเพื่อป้องกันแตกในอนาคต การรักษารากฟันหน้าโดยมากพยากรณ์ดีถ้ารักษาเร็ว สุดท้าย ถ้าคุณเพิ่งทำรากฟันเทียม/ครอบฟันบริเวณฟันหน้าแล้วรู้สึกไม่สบาย ให้เก็บข้อมูลอาการ (เจ็บตอนกัดหรือเจ็บเอง, บวม/มีเลือด, รู้สึกสูง, มีเสียงคลิก) แล้วนัดกลับไปตรวจเร็วๆ การแก้ตั้งแต่ระยะแรกมักจบง่ายกว่าและช่วยยืดอายุงานได้มากค่ะ