ลูกตาแฉะ ขี้ตาเยอะ ต้องนวดท่อน้ำตา 👩‍⚕️👶

เวลาลูก “ตาแฉะ + ขี้ตาเยอะ” สิ่งที่คนมักสงสัยคือเกิดจากท่อน้ำตาตันหรือเป็นตาแดงติดเชื้อกันแน่ เราเคยเจอแบบข้างเดียวด้วย (ทารกขี้ตาเยอะข้างเดียว) เลยสรุปแนวทางดูแลที่บ้านแบบทำตามได้ง่าย ๆ และสิ่งที่ควรระวังค่ะ 1) ตาแฉะมีขี้ตาเกิดจากอะไรได้บ่อย - ท่อน้ำตาตัน/ท่อน้ำตาแคบ (พบบ่อยในเด็กแรกเกิด-2 ปี): มักน้ำตาไหล ตาแฉะเรื้อ ๆ ขี้ตาเป็นคราบ โดยมากไม่แดงมาก เด็กยังเล่นได้ปกติ - หวัดคัดจมูก: คัดจมูกทำให้การระบายของท่อน้ำตาไม่ดี ตาเลยยิ่งแฉะ - เยื่อบุตาอักเสบ/ตาแดง: ตาแดงมากขึ้น มีขี้ตาเยอะ อาจเหนียวหรือเป็นหนอง โดยเฉพาะถ้าขี้ตาเขียว/เหลือง 2) วิธีล้าง-เช็ดตา และล้างตาด้วยน้ำเกลือ (ทำอย่างปลอดภัย) - ล้างมือด้วยสบู่ให้สะอาด และตัดเล็บให้สั้นก่อนทุกครั้ง - ใช้น้ำเกลือ 0.9% แบบปลอดเชื้อ (ขวด/หลอดใหม่ตามคำแนะนำบนฉลาก) - ใช้สำลี/ผ้าก๊อซชุบน้ำเกลือ บิดพอหมาด เช็ด “จากหัวตาไปหางตา” เบามือ - 1 ก้อนต่อ 1 ครั้งต่อ 1 ข้าง ห้ามใช้ซ้ำเพื่อลดการนำเชื้อกลับไปมา - ถ้าขี้ตาเกาะแน่น ให้ประคบด้วยสำลีชุบน้ำเกลืออุ่นเล็กน้อยก่อน แล้วค่อยเช็ดออก อย่าขูดแรง 3) วิธีนวดท่อน้ำตา (กรณีสงสัยท่อน้ำตาตัน) - ใช้นิ้วชี้วางบริเวณหัวตาใกล้สันจมูก (จุดที่คลำเหมือนเม็ดกลม ๆ) - นวดกดเบา ๆ แล้ว “รูดลง” ตามแนวข้างจมูก (เหมือนลากท่อระบายลงมา) - ทำครั้งละประมาณ 5 เซ็ต วันละ 2–3 รอบ (เช้า-เย็นหรือตอนอาบน้ำทำได้) - หลังนวดให้เช็ดคราบน้ำตา/ขี้ตาออกอีกครั้ง 4) ลูกตาแฉะกี่วันหาย? ถ้าเป็นท่อน้ำตาตัน อาจเป็น ๆ หาย ๆ หลายสัปดาห์ถึงหลายเดือน บางรายดีขึ้นเองก่อน 1 ขวบ แต่ถ้าอาการยืดถึงราว 2 ขวบแล้วยังเป็นบ่อย ควรคุยกับจักษุแพทย์เรื่องการแหย่/ล้างท่อน้ำตา 5) สัญญาณที่ควรพาไปพบแพทย์ - เด็กตาแดงมาก เจ็บตา ขยี้ตาหนัก แพ้แสง ลืมตาไม่ขึ้น - ขี้ตาสีเขียว/เหลืองหนา ๆ หรือมีหนอง (เสี่ยงติดเชื้อ) - บวมแดงบริเวณหัวตา มีไข้ ซึม หรืออาการแย่ลงเร็ว - ทารกเล็กมากที่มีขี้ตาเยอะผิดปกติ ควรให้แพทย์ประเมินเพื่อแยกโรคติดเชื้อที่ต้องใช้ยา ทริคของเราคือทำ “เช็ดตา + นวดท่อน้ำตา” ให้เป็นกิจวัตรสั้น ๆ วันละ 2 รอบ และสังเกตสีขี้ตากับความแดงของตาเป็นหลัก ถ้าเริ่มไปทางเขียว/เหลืองหรือแดงเจ็บตา จะไม่รอดูเองนานค่ะ