หลังผ่าตัดทอนซิล (หรือทำร่วมกับ adenoidectomy) ช่วง 1–2 สัปดาห์แรกคือช่วงที่ต้อง “ดูแลตัวเองจริงจัง” เพราะแผลยังบอบบางและมีโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อนได้ค่ะ จากประสบการณ์ที่คนไข้ถามบ่อย ๆ จะมี 3 เรื่องหลักคือ เจ็บ เลือดออก และติดเชื้อ 1) อาการเจ็บคอ/ปวดหู (เจ็บ) หลังผ่าตัดทอนซิลมักเจ็บคอมาก โดยเฉพาะช่วงวันแรก ๆ และบางคนปวดร้าวไปที่หูได้ (เป็นอาการปวดร้าวตามเส้นประสาท ไม่ได้แปลว่าหูอักเสบเสมอไป) ยาแก้ปวดที่คุณหมอให้ควรกิน “ตรงเวลา” ในช่วงแรก จะช่วยให้กินน้ำและอาหารได้พอ ซึ่งสำคัญกับการฟื้นตัวมาก 2) เลือดออก (เรื่องที่ต้องระวังที่สุด) เลือดออกหลังผ่าตัดทอนซิลเกิดได้ตั้งแต่วันแรก ๆ หรือช่วงประมาณสัปดาห์ที่ 2 ตอนสะเก็ดแผลเริ่มหลุด ถ้ามีเลือดสดออกจากปาก/คอ บ้วนแล้วมีเลือด หรืออาเจียนเป็นเลือด ให้ถือว่าไม่ปกติ ควรไปโรงพยาบาลทันที (อย่ารอดูอาการเอง) ระหว่างพักฟื้นแนะนำ “งดออกกำลังกาย” และหลีกเลี่ยงกิจกรรมที่เพิ่มความดันในช่องคอ เช่น ไอแรง ๆ ขากเสมหะแรง ๆ ยกของหนัก เพราะกระตุ้นให้เลือดออกได้ 3) ติดเชื้อ/กลิ่นปาก/คราบขาวที่แผล (ติดเชื้อ vs แผลกำลังหาย) หลายคนเห็นแผลผ่าตัดทอนซิลเป็นคราบขาว ๆ แล้วกังวลว่าเป็นหนอง ความจริงคราบขาว/เหลืองอ่อน ๆ มักเป็น “สะเก็ดแผล” ที่เป็นส่วนหนึ่งของการหาย แต่ถ้ามีไข้สูง ปวดมากขึ้นเรื่อย ๆ แทนที่จะดีขึ้น เจ็บจนกินน้ำไม่ได้ หรือมีกลิ่นปากรุนแรงร่วมกับอาการแย่ลง แบบนี้ควรกลับไปพบแพทย์เพื่อประเมินการติดเชื้อ แผลผ่าตัดทอนซิลกี่วันหาย? แล้วทำไมยังหิวมาก? โดยมากอาการจะค่อย ๆ ดีขึ้นใน 7–14 วัน และถือว่าหายค่อนข้าง “นิ่ง” ราว 2 สัปดาห์ แต่บางคนยังระคายคอ/เสียงแหบได้อีกนิดหน่อย ถ้าช่วงนี้รู้สึกหิวมากเป็นเรื่องพบได้ เพราะร่างกายใช้พลังงานซ่อมแซมแผล แนะนำให้เน้นกินอาหารให้เพียงพอ โดยเฉพาะโปรตีน เช่น ไข่ขาว เต้าหู้ ปลา เนื้อสัตว์นุ่ม ๆ และดื่มน้ำให้พอ เลือกอาหารนิ่ม เย็น หรืออุณหภูมิห้อง เลี่ยงของเผ็ด กรอบ แข็ง และของร้อนจัดเพราะจะเสียดสีแผล ทริคเล็ก ๆ ที่ช่วยให้ฟื้นตัวไวขึ้น - งดใช้เสียง/พูดน้อยในช่วงแรก ลดการระคายคอ - จิบน้ำบ่อย ๆ กันคอแห้งและช่วยลดคราบเหนียว - ถ้าจะดื่มชา/เครื่องดื่ม เลือกแบบไม่ฝาดคอและไม่เปรี้ยวจัด เพื่อไม่ให้แสบแผล ถ้าเป็นคออักเสบเป็นหนองแล้วต้องผ่าตัดเลยไหม? ไม่จำเป็นเสมอไปค่ะ คออักเสบเป็นหนองหลายเคสรักษาด้วยยาและการดูแลก่อน แต่ถ้าเป็นซ้ำบ่อย มีภาวะแทรกซ้อน หรือนอนกรน/อุดกั้นร่วมด้วย แพทย์จะพิจารณาความเหมาะสมในการผ่าตัดเป็นราย ๆ ไป