Knee swallowing in the newborn. How to fix it?
ถ้าคุณเพิ่งคลอดลูกแล้วสังเกตว่า “นิ้วติดกัน” (นิ้วมือหรือนิ้วเท้าติดกัน) สิ่งแรกที่อยากบอกคือ ภาวะนี้พบได้ และส่วนใหญ่ไม่ใช่เรื่องฉุกเฉิน แต่ควรประเมินให้ชัดว่าเป็นแบบไหน เพื่อวางแผนการดูแลที่เหมาะสม นิ้วติดกันมีกี่แบบ? 1) แบบติดเฉพาะผิวหนัง (simple syndactyly) จะเห็นเหมือนมีพังผืด/หนังเชื่อมระหว่างนิ้ว นิ้วยังดูเป็นทรงปกติ แยกเป็น 2 นิ้วได้ชัด 2) แบบติดลึกหรือเกี่ยวกับกระดูก (complex) นิ้วอาจดูหนา รูปร่างผิดปกติ หรือเหมือนนิ้วรวมเป็นชิ้นเดียว แบบนี้มักต้องถ่ายเอกซเรย์เพื่อประเมิน สาเหตุคืออะไร และเกี่ยวกับพันธุกรรมไหม? โดยทั่วไปเกิดจากการพัฒนาของมือ/เท้าช่วงอยู่ในครรภ์ที่นิ้วยังแยกไม่สมบูรณ์ บางรายเกิดเดี่ยว ๆ ไม่ได้มีโรคอื่นร่วม แต่บางรายอาจสัมพันธ์กับความผิดปกติทางพันธุกรรมหรือกลุ่มอาการบางชนิด โดยเฉพาะถ้ามีความผิดปกติอื่นร่วม เช่น ข้อหลุดง่าย สะโพก/เข่าผิดรูป หรือรูปหน้าผิดปกติ แนะนำให้ปรึกษากุมารแพทย์เพื่อคัดกรองเพิ่มเติม ต้องรีบพาไปหาหมอเมื่อไหร่? - นิ้วบวม ซีด เขียว เย็น หรือดูเหมือนเลือดไปเลี้ยงไม่ดี - นิ้วผิดรูปมาก เคลื่อนไหวน้อย หรือสงสัยว่ากระดูกติดกัน - นิ้วติดหลายช่องพร้อมกัน/สองข้าง หรือมีอวัยวะส่วนอื่นผิดปกติร่วม - มีแผลกดทับ ผื่นอับชื้นซ้ำ ๆ ตามร่องที่ติดกัน รักษายังไง ต้องผ่าตัดไหม? การรักษาขึ้นกับชนิดและผลต่อการใช้งาน ถ้าเป็นนิ้วเท้าติดกันแบบผิวหนังอย่างเดียวและไม่รบกวนการเดิน หลายครอบครัวเลือกเฝ้าดูได้ แต่ถ้าเป็นนิ้วมือติดกัน โดยเฉพาะนิ้วที่ยาวไม่เท่ากันติดกัน (เช่น นิ้วชี้ติดนิ้วกลาง/นิ้วนาง) มักแนะนำผ่าตัดแยกนิ้วเพื่อให้การเติบโตและการหยิบจับดีขึ้น ช่วงอายุผ่าตัดที่เหมาะสมให้ศัลยแพทย์กระดูกเด็กหรือศัลยแพทย์มือประเมินเป็นราย ๆ ไป ดูแลที่บ้านทำอะไรได้บ้าง? - รักษาความสะอาดและทำให้แห้ง โดยเฉพาะซอกพับ ป้องกันผื่นอับ - เลือกถุงมือ/ถุงเท้าที่ไม่รัดแน่นเกินไป - สังเกตการขยับนิ้วและสีผิว ถ้ามีอาการผิดปกติให้พบแพทย์ ถ้ากำลังลังเล แนะนำเริ่มจากพาลูกไปตรวจร่างกายกับกุมารแพทย์ แล้วค่อยส่งต่อผู้เชี่ยวชาญเพื่อประเมินความจำเป็นในการเอกซเรย์และการผ่าตัด จะช่วยให้ตัดสินใจได้สบายใจขึ้นค่ะ
