รู้ยัง…น้องหมาก็มี ปจด.ได้!!!

หลายคนเรียกติดปากว่า “หมาเป็นประจำเดือน/หมาเป็นเมนส์” แต่จริง ๆ แล้วสิ่งที่เห็นเป็นเลือดออกนั้นมักเกิดช่วง “เป็นสัด” (heat) ของสุนัขเพศเมียที่ยังไม่ทำหมันค่ะ เลือดจะออกจากช่องคลอดและมีอาการร่วมอื่น ๆ ทำให้เจ้าของกังวลว่าเป็นโรคหรือเปล่า สุนัขเริ่มมีประจำเดือน (เป็นสัด) ตอนอายุเท่าไหร่? โดยมากเริ่มได้ตั้งแต่อายุประมาณ 6–12 เดือน ขึ้นกับสายพันธุ์และขนาดตัว (พันธุ์เล็กมักมาเร็วกว่า) หลังจากนั้นจะวนเป็นสัดประมาณทุก 6–8 เดือน แต่บางตัวอาจถี่/ห่างกว่านี้ได้ค่ะ หมาเป็นประจำเดือนกี่วัน? รอบเป็นสัดโดยรวมมักยาวราว 2–4 สัปดาห์ แต่ “ช่วงมีเลือดออก” มักประมาณ 7–10 วัน (บางตัวสั้นหรือยาวกว่านี้ได้) เจ้าของหลายคนจะจำว่า “มีเลือด 7 วัน” เลยยิ่งทำให้คิดว่าเหมือนรอบเดือนคนค่ะ สีประจำเดือนสุนัขเป็นยังไงถึงปกติ? - ช่วงแรก ๆ มักเป็นสีแดงสด/แดงเข้ม - ต่อมามักจางลงเป็นชมพู น้ำตาลอ่อน หรือออกใสปนเลือด - ปริมาณเลือดแต่ละตัวไม่เท่ากัน บางตัวเลอะชัด บางตัวแทบไม่เห็นแต่จะเลียทำความสะอาดเอง ดูแลน้องหมาช่วงเป็นประจำเดือน/เป็นสัด 1) แยกจากสุนัขเพศผู้และงดปล่อยวิ่งนอกบ้าน: ช่วงนี้น้องหมามีโอกาสท้องได้ง่ายมาก และตัวผู้จะตามกลิ่นเก่งกว่าที่คิด 2) ใช้กางเกงอนามัยสุนัขหรือแผ่นรองซับ: ช่วยลดเลอะบ้าน แต่ควรเปลี่ยนบ่อย ๆ ให้แห้งสะอาด ลดการอับชื้น 3) อาบน้ำได้ แต่เน้นเช็ดทำความสะอาด: ถ้ามีเลือดเปื้อนให้เช็ดด้วยผ้าชุบน้ำอุ่น หลีกเลี่ยงน้ำหอม/แชมพูระคายเคืองบริเวณจุดซ่อนเร้น 4) สังเกตพฤติกรรม: บางตัวจะเกาะติดเจ้าของ หงุดหงิด เบื่ออาหาร หรือฉี่บ่อยขึ้น ถือว่าพบได้ อาการแบบไหนที่ไม่ปกติ ควรรีบพบสัตวแพทย์? - เลือดออกเยอะผิดปกติ มีลิ่มเลือดมาก หรือไหลไม่หยุดเกิน 2–3 สัปดาห์ - มีกลิ่นเหม็นเน่า ตกขาวสีเหลือง/เขียว หนองปนเลือด - ซึม ไข้ เบื่ออาหาร อาเจียน ท้องบวม กินน้ำเยอะผิดปกติ (เสี่ยงภาวะมดลูกอักเสบ/ติดเชื้อ) - ช่องคลอดบวมแดงมาก เจ็บ หรือเลียจนเป็นแผล เรื่อง “มีเพศสัมพันธ์ตอนเป็นประจำเดือน 7 วัน ไม่ใส่ถุง” ถ้าหมายถึงสุนัข: ต่อให้ยังมีเลือดอยู่ก็ยังมีโอกาสผสมติดและท้องได้ค่ะ อย่าคิดว่าเลือดออกแล้วจะปลอดภัย ทางที่ดีคือแยกเพศและคุมพื้นที่ให้แน่นที่สุดจนกว่าจะพ้นรอบเป็นสัด ถ้าไม่อยากให้น้องหมาเป็นสัดซ้ำ ๆ และลดความเสี่ยงโรคมดลูก/เต้านม การทำหมันเป็นตัวเลือกที่ควรคุยกับสัตวแพทย์เพื่อประเมินช่วงเวลาที่เหมาะสมกับน้องหมาของเราค่ะ