หลายคนถามว่า “ครูบาเอ็มคือใคร” เราเองก็เริ่มจากการเห็นคำสอนที่แชร์กันบ่อย โดยเฉพาะประโยคแนวๆ “ทำไมของดีทำเธอเหนื่อย” เลยลองตามฟังธรรม แล้วค่อยๆ เข้าใจว่าท่านสื่อเรื่องการทำความดี/ปฏิบัติธรรมแบบไม่กดดันตัวเองเกินไป สำหรับ “ประวัติครูบาเอ็ม” ถ้าดูจากข้อมูลที่คนพูดถึงกันในสายปฏิบัติและหน้าเพจ/คลิปธรรมต่างๆ (รายละเอียดบางอย่างอาจต่างกันตามแหล่ง) โดยภาพรวมคือท่านเป็นพระอาจารย์ที่มีผู้ติดตามฟังธรรมค่อนข้างมาก และมักเชื่อมคำสอนให้เข้ากับชีวิตจริง ฟังง่าย เหมาะกับคนเริ่มต้น โดยเฉพาะวัยรุ่นหรือคนทำงานที่เครียดและอยากฝึกสติแบบไม่ซับซ้อน สิ่งที่เรารู้สึกว่าเป็น “เอกลักษณ์” คือการอธิบายว่า ของดีอย่างการทำสมาธิ รักษาศีล หรือทำบุญ ถ้าทำแล้วเหนื่อยมาก/ฝืนมาก บางทีเราอาจกำลังเอา “ความอยากให้ได้ผล” นำหน้า จนกลายเป็นความตึง เช่น นั่งภาวนาแล้วบังคับลมหายใจ บังคับใจให้สงบ พอไม่สงบก็โทษตัวเอง สุดท้ายกลายเป็นเหนื่อยกว่าเดิม ถ้าพูดถึงแนวภาวนาที่เจอบ่อยในคำสอน คือ “อานาปานสติ” (รู้ลมหายใจเข้า-ออก) แบบที่เราเอาไปลองทำเองแล้วเวิร์กคือเริ่มจากให้ร่างกายสบายก่อน ไม่ต้องนั่งท่าเป๊ะก็ได้ แค่หลังตรงพอประมาณ แล้วตั้งใจ “รู้” มากกว่า “บังคับ” เช่น 1) รู้ว่าหายใจเข้า…รู้ว่าหายใจออก 2) เผลอคิดก็รู้ว่าเผลอ แล้วกลับมาที่ลมใหม่ 3) ถ้าอึดอัด ให้ผ่อนคลายและกลับมารู้แบบเบาๆ ส่วน “วัดถ้ำแจ้ง ลำปาง” หลายคนตามไปเพราะอยากเปลี่ยนบรรยากาศจากเมืองไปอยู่กับธรรมชาติ เราว่าจุดสำคัญคือไปแบบตั้งเจตนาดีๆ เคารพกติกาวัด แต่งกายสุภาพ พูดเบาๆ และถ้าจะไปปฏิบัติจริงควรเช็กข้อมูลกับทางวัดก่อน (วันเวลา/กิจกรรม/ข้อปฏิบัติ) เพื่อไม่ไปผิดจังหวะงานวัด สรุปในมุมเรา: ถ้าคุณกำลังค้นหา “ครูบาเอ็ม ประวัติ” เพราะอยากรู้จักท่านก่อนเริ่มฟังธรรม ให้เริ่มจากฟังหัวข้อที่เกี่ยวกับชีวิตประจำวัน เช่น ความเครียด การวางใจ และอานาปานสติ แล้วค่อยต่อยอดไปหัวข้อที่ลึกขึ้น จะเข้าใจคำว่า “ของดีไม่จำเป็นต้องทำให้เราเหนื่อย” ได้ชัดขึ้นมากค่ะ