ถ้าเพิ่งเริ่มทำ “สมุดรายรับรายจ่าย” เองแบบง่ายๆ เราแนะนำให้เริ่มจาก “รายจ่ายประจำเดือน” ก่อนเลยค่ะ เพราะเป็นก้อนที่หลุดง่ายสุด (ค่าบ้าน/ค่าผ่อนรถ/ค่าไฟ/ค่าน้ำ/อินเทอร์เน็ต/มือถือ/Netflix/ฟิตเนส/อาหารสัตว์เลี้ยง ฯลฯ) พอทำเป็นตารางรายจ่ายประจำเดือนใน Excel แล้วจะเห็นชัดมากว่าเดือนไหนหนัก-เบา และมีรายการไหนค้างชำระอยู่บ้าง วิธีที่เราใช้กับตารางรายรับรายจ่ายรายเดือนคือ แยกคอลัมน์ให้ “ดูแล้วไม่งง”: - วันที่: ใส่วันครบกำหนดหรือวันที่จ่ายจริง (เลือกแบบที่เหมาะกับเรา) - รายการค่าใช้จ่าย: เช่น ค่าไฟฟ้า ค่าน้ำ ค่าอาหารกลางวัน ค่าช้อปปิ้งเสื้อผ้า - จำนวนเงิน(บาท): ใส่ตัวเลขอย่างเดียวเพื่อให้รวมยอดง่าย - สถานะ: แนะนำมี 2 ค่า “ชำระแล้ว” กับ “ค้างชำระ” (พอมีสถานะชัด การตามจ่ายจะง่ายขึ้น) - ตรวจสอบ: อันนี้เราชอบใช้เป็นช่องติ๊ก/เช็กบ็อกซ์ เพื่อกันลืม และทำให้ตารางเปลี่ยนสีอัตโนมัติ ทริคที่ช่วยให้ตารางค่าใช้จ่ายรายเดือน Excel ใช้งานได้จริง (ไม่ทำแล้วทิ้ง): 1) ตั้ง “งบต่อหมวด” เพิ่มอีก 1 มุมเล็กๆ: เช่น ค่ากิน/เดินทาง/บันเทิง/ของใช้ในบ้าน แล้วเทียบว่ายอดจริงเกินงบไหม 2) ใส่แถว “รวมค่าใช้จ่าย” และ “คงเหลือ” ไว้ท้ายตาราง: รายรับรวม - รายจ่ายรวม = เงินเหลือใช้ เดือนนั้นจะรู้ทันทีว่ารอดหรือไม่รอด 3) ทำ “ตารางสรุปค่าใช้จ่าย” แบบเร็วๆ: สรุปยอดตามหมวด หรือสรุปเฉพาะรายการใหญ่ (เช่น ค่าผ่อนบ้าน ค่าผ่อนรถ) เพื่อเห็นก้อนหลัก 4) ถ้าตารางมีสถานะชำระแล้ว/ค้างชำระ: แนะนำให้เรียงข้อมูล (Sort) ให้ “ค้างชำระ” ขึ้นบนสุด เวลามองจะได้เห็นสิ่งที่ต้องรีบจ่ายก่อน สำหรับคนที่หาแบบฟอร์มบัญชีครัวเรือน Excel ฟรี/ตารางรายรับ-รายจ่าย excel download แล้วอยากใช้ยาวๆ เคล็ดลับคือ “ทำให้มันง่ายที่สุด” ไม่ต้องใส่รายละเอียดเยอะเกินไป แค่มีวันที่ รายการ จำนวนเงิน และสถานะ ก็พอช่วยคุมเงินได้จริงแล้วค่ะ แล้วค่อยๆ เพิ่มลูกเล่นทีหลัง เช่น สีเตือนเมื่อใกล้วันครบกำหนด หรือแยกชีตเป็นรายเดือน (มกราคม-ธันวาคม) เพื่อย้อนดูสถิติได้ง่ายขึ้น สุดท้าย เราชอบเทมเพลตที่ “ติ๊กแล้วเปลี่ยนสี” มาก เพราะมันให้ความรู้สึกเหมือนเช็กลิสต์ ทำแล้วจบ เห็นทันทีว่าอะไรชำระแล้ว อะไรค้างชำระ ชีวิตเบาสมองขึ้นเยอะ โดยเฉพาะช่วงสิ้นเดือนที่บิลมาพร้อมกันหลายเจ้า