ในยุคที่ AI สร้างสรรค์งานเขียนได้อย่างรวดเร็วและเนียนเหมือนมนุษย์ การตรวจจับงานที่ถูกสร้างโดย AI จึงเป็นเรื่องที่จำเป็นสำหรับการประเมินผลงานอย่างเป็นธรรม สำหรับประสบการณ์ส่วนตัว ผมเคยลองใช้ตัวตรวจจับ AI เช่น Scribbr, QuillBot รวมถึง GPTZero เพื่อตรวจสอบงานที่สงสัยว่าถูกเขียนโดย AI ผลลัพธ์กลับไม่ตรง 100% บางครั้งตรวจพบว่าเป็นงานของมนุษย์ แม้ของจริงจะเป็น AI สร้างก็มี สิ่งนี้ชี้ให้เห็นว่ายังมีข้อจำกัดเรื่องการตรวจจับและโอกาสเกิด false positive หรือ false negative ได้เสมอ เครื่องมือเหล่านี้ส่วนใหญ่อาศัยการวิเคราะห์รูปแบบภาษาและลักษณะการเขียนจากฐานข้อมูลขนาดใหญ่ โดยจะดูความแตกต่างของโครงสร้างประโยคและลักษณะเฉพาะที่ AI มักสร้างขึ้น แต่ AI เองก็ได้รับการฝึกจากข้อความที่มนุษย์เขียน จึงทำให้บางครั้งแยกยากจริงๆ เพื่อเพิ่มความน่าเชื่อถือ ควรใช้วิธีการประเมินแบบสองทาง เช่น การสอบโดยตรงแบบเจอหน้า หรือการสัมภาษณ์ลักษณะปากเปล่า (oral defense) ร่วมกับการใช้ AI Detector และการติดตามพัฒนาการงานของผู้เรียนอย่างต่อเนื่องจะลดความเสี่ยงในการโกงได้มากขึ้น สำหรับการใช้งาน AI อย่างมีจริยธรรม ควรเน้นให้ AI เป็นเครื่องมือช่วยเสริมความคิด รวบรวมข้อมูล และปรับปรุงงาน ไม่ใช่ให้ AI ทำงานแทนมนุษย์ทั้งหมด การเรียนรู้และปฏิบัติร่วมกับ AI อย่างมีความรับผิดชอบ จะช่วยให้ใช้เทคโนโลยีได้อย่างเกิดผลดี และป้องกันความไม่เป็นธรรมในการประเมินผลทางการศึกษาได้อย่างยั่งยืน