"สองต้นปาล์มกับทะเลน้ำลง

วันนี้ผมยืนอยู่บนหาดทรายที่เคยคลาคล่ำด้วยคลื่น แต่ตอนนี้สายน้ำได้ถอยร่นไปไกลจนเห็นผืนดินโคลนและก้อนหินเรียงรายเต็มไปหมด อากาศร้อนอบอ้าวแผดเผาหัวไหล่ของชายวัยกลางคนอย่างผม ขณะที่มองออกไปไกลสุดลูกหูลูกตา เห็นเรือประมงหลายลำทอดสมออย่างสงบนิ่ง ท่ามกลางเงาของต้นปาล์มที่พลิ้วไหวตามลมทะเล

ภาพของต้นปาล์มสองต้นที่ยืนเคียงคู่กันเบื้องหน้าผม ทำให้เกิดคำถามในใจ ชีวิตของผมมันเหมือนกับต้นปาล์มต้นไหนกันแน่? และนี่คือคำเปรียบเทียบชีวิตสองแบบที่ผมได้ตกผลึกในบ่ายวันนี้

ชีวิตที่ตั้งตรง กับ ชีวิตที่ยืดหยุ่น

หากสังเกตให้ดี ต้นปาล์มสองต้นมีท่าทางที่ต่างกันโดยสิ้นเชิง ต้นซ้ายตั้งตรงราวกับเสาเข็มที่ปักมั่นอยู่ในพื้นทราย แม้ลมจะพัดมาแค่ไหนก็ไม่ไหวเอน ถ้าเปรียบกับผู้ชายคนหนึ่ง เขาคือคนที่ยึดมั่นในหลักการ มีเส้นทางชีวิตที่ชัดเจนและไม่เคยเบี่ยงเบน เขามีเป้าหมาย “ต้นทาง” และ “ปลายทาง” ที่ไม่แปรเปลี่ยน เหมือนกับคนที่ทำงานในหน้าที่เดิมมา 20 ปีโดยไม่เปลี่ยนงาน

ส่วนต้นปาล์มต้นขวา โค้งตามแรงลมราวกับกำลังจะล้ม แต่ก็ไม่เคยล้มสักที ชายที่ใช้ชีวิตแบบนี้คือคนที่รู้จักปรับตัว เขาก้มลงบ้างเพื่อให้ผ่านพ้นพายุ เปลี่ยนทิศทางบ้างเพื่อให้เข้ากับสภาวะแวดล้อม ชีวิตของเขาอาจดูไม่สง่างามเท่าต้นแรกในสายตาคนอื่น แต่ความยืดหยุ่นนั้นเองที่ทำให้เขาอยู่รอดในโลกที่เปลี่ยนแปลงรุนแรงได้อย่างยาวนาน

ทะเลน้ำลง คือชีวิตที่ต้องทบทวนรากฐาน

ปกติเรามักจะเห็นแต่ความงดงามของน้ำทะเลสีฟ้าคราม แต่เมื่อน้ำลดลง สิ่งที่ซ่อนอยู่ใต้ผิวน้ำก็ถูกเปิดเผยออกมา ทั้งโคลนตม เปลือกหอย และก้อนหินที่ถูกน้ำซัดเกลี่ยมานาน

การเปรียบเทียบชีวิตในแง่นี้ช่างเจ็บปวดแต่ก็จำเป็น ความสำเร็จ ความวุ่นวาย และความเร่งรีบในแต่ละวัน (เหมือนน้ำขึ้น) ทำให้เราลืมมองรากฐานของตัวเอง ผมเคยเป็นชายหนุ่มที่วิ่งไล่ตามความฝันในเมืองใหญ่ แต่บัดนี้เมื่อชีวิตถึงช่วงที่แรงกำลังถดถอย ผมก็เหมือนกับน้ำทะเลที่ลดลง บังคับให้ผมต้องกลับมามองดู “รากเหง้า” และความเป็นจริงของตัวเองว่า เราเคยแบกก้อนหินที่หนักหนาไว้มากแค่ไหน และเราควรจะคัดทิ้งอะไรบ้าง

สายน้ำที่ไกลสุดหู กับ เมืองที่ไกลสุดตา

ขณะที่ผมเงยหน้าขึ้น มองไปยังเส้นขอบฟ้าที่ไกลสุดสายตา จะเห็นตึกรามบ้านช่องของเมืองในย่านธุรกิจผุดขึ้นเป็นเงามัวๆ นั่นคือโลกของคนหนุ่มสาว โลกของการงานและความทะเยอทะยานที่ผมเคยอยู่ในนั้น แต่ผืนน้ำที่ลดลงมันกั้นเราทั้งสองโลกออกจากกันอย่างชัดเจน

ผู้ชายอย่างผมในวันนี้ เปรียบได้กับเรือลำเล็กๆ ที่จอดนิ่งอยู่ในน้ำตื้น เราเลือกที่จะ “พอ” และหันหลังให้กับความวุ่นวายของตึกสูงนั้น แต่ขอเปรียบเทียบสักนิดว่า ไม่ว่าจะเป็นหนุ่มที่กำลังคลุกคลีอยู่ในตึกระฟ้า หรือชายที่กำลังยืนเหงื่อตกบนหาดทรายแบบผม ต่างก็เป็น “เรือ” ที่กำลังแล่นไปในมหาสมุทรเดียวกัน เพียงแต่เส้นทางเดินเรือและความเร็วต่างกันเท่านั้นเอง

เมื่อพระอาทิตย์เริ่มคล้อยต่ำ ผมมองต้นปาล์มทั้งสองต้นอีกครั้ง ผมจึงตระหนักว่า การเปรียบเทียบชีวิตของชายคนหนึ่งนั้น มันไม่จำเป็นต้องมีคำว่า “ดีกว่า” หรือ “แย่กว่า”

บางคนใช้ชีวิตอย่างตั้งตรง มั่นคง และจริงจัง ส่วนบางคนใช้ชีวิตอย่างโค้งงอ ยืดหยุ่นตามลม แต่ทั้งสองต้นก็ยังคงหยั่งรากอยู่ในผืนดินผืนเดียวกัน ผมไม่ได้เป็นชายที่แข็งกระด้างเหมือนต้นที่ตั้งตรงอีกต่อไปแล้ว และผมก็ไม่ใช่คนที่อ่อนแอยอมจำนนต่อลมตลอดเวลาเสียทีเดียว บางที “ผู้ชายที่แท้จริง” ในวันนี้ อาจคือคนที่รู้ว่าเมื่อไหร่ควรตั้งตรงเพื่อปกป้องคนข้างหลัง และเมื่อไหร่ควรโน้มตัวลงไปตามลม เพื่อไม่ให้หักโค่นในวันที่พายุมาเยือน… และนั่นคือการเปรียบเทียบชีวิตที่ผมทำความเข้าใจได้ในที่สุด.