ถ้าใครกำลังค้นหาว่า “ข้าวยำใส่ผักอะไรบ้าง” อันนี้เป็นลิสต์ที่เราใช้เวลาทำเอง/อ้างอิงจากข้าวยำที่เคยกินแล้วติดใจมาก รสจะออกแนวครบรส หอมสมุนไพร มีความนัว ๆ แบบน้ำปลาร้าด้วย (บางร้านจะมีน้ำอีกแบบเรียกกันว่าน้ำวูดู แล้วแต่สูตรนะ) ผักที่นิยมใส่ในข้าวยำ (เลือกตามหาได้ในตลาด) 1) ตะไคร้ซอยบาง ๆ: ช่วยให้หอมสดชื่นมาก 2) ใบมะกรูดซอย: เพิ่มกลิ่นหอมแบบข้าวยำใต้ 3) ถั่วฝักยาวซอย: เพิ่มความกรุบ 4) แตงกวาซอย/หั่นเต๋า: ช่วยตัดรส เคี้ยวเพลิน 5) ถั่วงอก: เพิ่มความฉ่ำสด 6) กะหล่ำปลีซอย: ทำให้มีความหวานธรรมชาติ 7) ผักบุ้งซอย/ผักพื้นบ้านตามฤดูกาล: ใส่ได้ถ้าชอบแนวผักเยอะ ๆ 8) มะม่วงดิบซอย (อันนี้เราใส่บ่อย): ช่วยให้มีความเปรี้ยวหอม สดมาก 9) ดาหลาซอย (ถ้าหาได้): กลิ่นเฉพาะตัว ทำให้ข้าวยำหอมแบบ “ละมุนแต่ชัด” เครื่องเคียงที่ทำให้ครบสูตร - กุ้งแห้ง: เพิ่มความเค็มหอม เคี้ยวแล้วได้รสทะเล - ปลาฉิ้งฉ้างทอด/คั่วกรอบ: ใส่นิดเดียวก็ยกระดับความอร่อย - มะพร้าวคั่ว (ถ้ามี): ช่วยให้หอมมัน - พริกป่น/พริกแห้งคั่ว: ปรับความเผ็ดตามชอบ น้ำยำควรเป็นแบบไหน? ส่วนตัวถ้าชอบรสนัว จะใช้น้ำปลาร้าเป็นฐาน แล้วปรุงให้ “ครบรส” คือเค็ม-หวาน-เปรี้ยว-เผ็ดพอดี ๆ บางวันเราจะทำเป็นน้ำยำ 2 แบบ: แบบน้ำปลาร้า และแบบน้ำใส/น้ำยำสมุนไพร (บางคนเรียกน้ำวูดู) แล้วค่อยเลือกคลุกตามอารมณ์ ทริคเล็ก ๆ ให้ข้าวยำอร่อยแบบกินร้าน - ซอยผักให้เส้นเล็กและใกล้เคียงกัน จะคลุกง่ายและเข้ากันทุกคำ - ของกรอบ (กุ้งแห้ง/ปลาฉิ้งฉ้าง) ใส่ทีหลังสุด กันเหนียว - เริ่มคลุกน้ำยำทีละนิด ชิมก่อนค่อยเพิ่ม จะไม่เค็มโดด สรุปคือ ข้าวยำไม่จำเป็นต้องยึดตายตัว แต่ถ้าอยากได้ฟีล “ข้าวยำที่ถูกต้อง” ให้มีผักซอยหลายชนิด + สมุนไพรหอม ๆ + เครื่องทะเลแห้ง และน้ำยำที่ครบรส แค่นี้ก็ได้ชามที่อร่อยมากแล้วค่ะ