Mak Bae Si Lao

หลายคนเสิร์ชคำว่า “ขันหมากเบ็ง” แล้วอาจยังนึกภาพไม่ออกว่าคืออะไร เราเคยเจอของจริงตอนแวะฝั่งสะหวันนะเขต (สปป.ลาว) แล้วรู้สึกว่างานละเอียดมาก เลยอยากสรุปให้เข้าใจง่ายแบบคนไปเห็นมากับตา เผื่อใครตั้งใจจะไปไหว้พระธาตุอิงฮังหรือข้ามมาฝั่งนครพนมไปพระธาตุพนม จะได้เตรียมตัวถูก ขันหมากเบ็ง (บางที่เรียก บายศรีลาว) เป็น “ดอกไม้ไหว้พระ” ที่จัดเป็นชั้น ๆ ทรงสูง ดูคล้ายงานใบตอง/ดอกไม้ประดิษฐ์ แต่ของลาวจะเน้นความประณีตและโครงสร้างแน่นมาก เห็นแล้วเข้าใจเลยว่าทำไมคนถึงนิยมเอาไปถวายพระธาตุสำคัญ โดยเฉพาะคู่แฝดสองแผ่นดินอย่าง “พระธาตุอิงฮัง” กับ “พระธาตุพนม” เพราะมันสื่อถึงความตั้งใจและความศรัทธาที่ตั้งเป็นชั้นเป็นตอน สิ่งที่เราชอบคือวัสดุที่ใช้ทำ บางร้านเขาใช้ “ไม้กลัด” ยึดงานแทนการอัดโฟมหรืออุปกรณ์เยอะ ๆ ทำให้งานดูธรรมชาติและไม่เทอะทะ (แถมถือสะดวก) ระหว่างดูเขาจัดจะเห็นว่ามีคำเรียกเป็นส่วน ๆ เช่น กลีบ/ชั้น/ลูก และบางชุดทำหลายชั้น (เราเคยเห็นแบบ 9 ชั้นด้วย) ยิ่งชั้นเยอะก็ยิ่งดูอลังการ เหมาะกับคนอยากถวายแบบชุดใหญ่ ถ้าถามว่าซื้อไปไหว้ยังไงให้ไม่ช้ำ ทริคของเราคือขอร้านใส่ถุงให้ทรงตั้ง ๆ หรือหากต้องเดินทางไกลให้มี “กล่อง/ตะกร้า” รองก้นกันโยก เวลาถือขึ้นรถให้วางในที่ราบ ไม่ทับของอื่น และพยายามหลบแดดแรง ๆ เพราะดอกไม้สดจะเหี่ยวง่าย จุดนี้สำคัญมากถ้าจะเอาจากสะหวันนะเขตมาถวายพระธาตุพนมที่นครพนม อีกอย่างที่คนมักสงสัยคือ “ต้องซื้อคู่ไหม?” จากที่เห็น คนท้องถิ่นบางคนซื้อเป็นคู่เล็ก–คู่ใหญ่ หรือจะซื้อแค่ชุดเดียวก็ได้ แล้วแต่ศรัทธาเลย บางคนเอาไปไหว้ที่บ้าน ไหว้เจ้าที่ หรือบูชาแม่ย่านางก็มี เพราะขันหมากเบ็งไม่ได้จำกัดแค่ไหว้พระธาตุอย่างเดียว สำหรับใครที่ตั้งใจไปไหว้พระธาตุอิงฮังหรือพระธาตุพนม แนะนำให้ไปช่วงเช้าหรือก่อนคนเยอะ จะได้มีเวลาเลือกขันหมากเบ็งสวย ๆ และตั้งถวายแบบไม่รีบ งานจะออกมางามมากในรูปด้วย โดยเฉพาะตอนแสงเช้า ขันหมากเบ็งจะเด่นและดูสดสุด ๆ