จากประสบการณ์ที่ได้ดูแลและสังเกตพัฒนาการของเด็กวัยเตาะแตะ พบว่าเด็กวัย 2 ขวบยังไม่พูดเป็นเรื่องที่พ่อแม่หลายคนวิตกกังวล แต่ในความเป็นจริง พัฒนาการแต่ละคนไม่เหมือนกัน บางเด็กอาจเริ่มพูดช้ากว่าเพื่อนร่วมวัยแต่ยังคงพัฒนาด้านอื่นๆ ได้ดี ถ้าสังเกตว่าเด็กยังไม่พูดเลย แต่สามารถเข้าใจคำสั่งง่ายๆ แสดงอารมณ์และมีการสื่อสารด้วยท่าทางหรือเสียงร้องได้ แสดงว่าเขากำลังอยู่ในช่วงเรียนรู้และพัฒนาทักษะการสื่อสาร เมื่อพูดถึงคำว่า "ข่อยนําคนเว้าบ่เป็น" ซึ่งแปลว่าพูดไม่ได้ นั้นอาจสะท้อนถึงความกังวลของพ่อแม่ที่ต้องการให้ลูกสื่อสารได้ชัดเจนขึ้น เพื่อช่วยส่งเสริมการพูดในเด็ก ควรใช้วิธีการกระตุ้นอย่างอ่อนโยน เช่น การพูดคุยกับลูกบ่อยๆ ใช้คำง่ายๆ ในชีวิตประจำวัน ชมเชยเมื่อเด็กพยายามพูด และให้โอกาสเด็กได้ฟังเรื่องราวต่างๆ ผ่านหนังสือภาพหรือเพลงเด็กเล็ก รวมถึงการเล่นร่วมกับลูกเพื่อเพิ่มประสบการณ์ทางภาษา หากหลังอายุ 2 ขวบไปแล้ว เด็กยังไม่เริ่มพูดเลยหรือไม่มีท่าทีสื่อสาร อาจจำเป็นต้องปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านพัฒนาการเด็กเพื่อประเมินและให้คำแนะนำที่เหมาะสม โดยเฉพาะในกรณีที่ทักษะอื่นๆ เช่น การเคลื่อนไหวหรือกล้ามเนื้อใบหน้าไม่มีการพัฒนาไปด้วย ในฐานะแม่คนหนึ่ง การเข้าใจและอดทนกับพัฒนาการของลูกเป็นสิ่งสำคัญที่สุด การไม่เปรียบเทียบลูกกับเด็กคนอื่น และการมอบความรักความเอาใจใส่อย่างต่อเนื่อง จะช่วยให้ลูกผ่านช่วงวัยสำคัญนี้ไปได้อย่างมั่นใจและมีพัฒนาการที่ดีในระยะยาว