อ่านหนังสือดึกดีจริงหรอ?

จากประสบการณ์จริง การอ่านหนังสือตอนดึกนั้นไม่ได้ดีเสมอไปตามความเชื่อที่ว่าอ่านดึกจะได้เปรียบคนอื่น เพราะสมองที่พักผ่อนไม่เพียงพอจะทำให้ความจำและการรับรู้ข้อมูลใหม่ลดลงอย่างมาก ผมเคยลองอ่านหนังสือตั้งแต่ดึกจนถึงเช้ามืดโดยไม่ได้พักผ่อนเต็มที่ รู้สึกว่าข้อมูลที่อ่านไม่ได้ซึมซับเข้าไปในสมองอย่างเต็มที่ กลับรู้สึกง่วงและสมาธิหลุดง่าย แม้ว่าจะดื่มกาแฟช่วยกดง่วงก็ไม่ได้เพิ่มประสิทธิภาพสมองจริงๆ เพียงแค่กดความรู้สึกง่วงไว้ชั่วคราวเท่านั้น จากที่ได้ศึกษาข้อมูล พบว่าช่วงเวลาที่สมองทำงานได้ดีที่สุดคือช่วงเช้า (06:00 - 10:00) ซึ่งเหมาะกับการจำรายละเอียด เช่น วันที่ และข้อเท็จจริงต่างๆ ส่วนช่วงบ่ายจะเหมาะกับการวิเคราะห์และใช้ความคิดสร้างสรรค์ ในขณะที่ช่วงค่ำแม้จะเหมาะกับการใช้ไอเดียแต่ก็เริ่มมีความผิดพลาดเพิ่มขึ้น ส่วนหลังเที่ยงคืนประสิทธิภาพของสมองจะลดฮวบอย่างเห็นได้ชัด ถ้าจะอ่านหนังสือตอนดึกจริง ๆ ควรนอนให้เต็ม 7-8 ชั่วโมงทุกคืนเป็นพื้นฐาน หลีกเลี่ยงการแลกเวลานอนกับการอ่านหนังสือ เพราะจะทำให้สมองทำงานไม่เต็มที่และเสียเวลาเปล่าๆ ควรหยุดอ่านก่อนเที่ยงคืนเพื่อป้องกันไม่ให้สมองผิดพลาดมากขึ้น และเลือกอ่านวิชาที่เหมาะกับช่วงเวลานั้น เช่น วิชาท่องจำตอนเช้า ส่วนวิชาที่ต้องใช้การคิดวิเคราะห์หรือสร้างสรรค์ เหมาะกับช่วงบ่ายถึงค่ำ สรุปแล้ว การอ่านหนังสือดึกดีหรือไม่ขึ้นกับแต่ละคน แต่เงื่อนไขสำคัญคือต้องนอนเพียงพอและรู้จักจัดการเวลาการอ่านให้เหมาะสม ไม่ควรใช้การอ่านดึกมาแก้ขาดเวลาศึกษาที่ผ่านมาแล้ว เพราะสมองจะจําไม่ติดและผลการเรียนจะไม่ดีอย่างที่คาดหวัง