เอ็งกอ

เอ็งกอ (英歌, “Yingge”) คือชื่อของ ระบำ / ศิลปะการแสดงพื้นบ้านจีน ที่มีมานาน มีลักษณะร่วมหลายอย่าง ผสมทั้งดนตรี การแสดงบทบาท (ละคร) และลีลากลมกลืนกับศิลปะการต่อสู้บางส่วนประวัติ & ที่มา

• เอ็งกอ (Yingge) ถือกำเนิดมาตั้งแต่สมัยราชวงศ์หมิง (Ming Dynasty) 

• เป็นศิลปะพื้นบ้านยอดนิยมในแถบชายฝั่งตะวันออกเฉียงใต้ของจีน โดยเฉพาะมณฑลกวางตุ้ง (Guangdong) โดยเฉพาะเขต Teochew / Chaozhou 

• เอ็งกอได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ (Intangible Cultural Heritage) ของจีน ปี ค.ศ. 2006 

⸻

ลักษณะ &องค์ประกอบ

เอ็งกอไม่ใช่แค่ “เต้น” อย่างเดียว แต่ผสมหลายองค์ประกอบเข้าด้วยกัน ดังนี้:การแต่งหน้า / ใบหน้า

ผู้แสดงบางส่วนวาดหน้าตาแบบงิ้ว / หน้ากาก เพื่อแสดงตัวละครหรือเหมือนตัวละครตำนาน

เครื่องดนตรี / จังหวะ

ใช้กลอง, ฆ้อง และจังหวะเพลงพื้นบ้านเป็นตัวนำในการเคลื่อนไหว

อุปกรณ์ / เครื่องมือ

ผู้แสดงอาจถือ “ไม้เอ็งกอ” (Yingge stick) หรือใช้แผ่นกลอง / กลองเล็ก ๆ ประกอบสร้างจังหวะ

ลีลา / ท่วงท่าเต้น

มีการเคลื่อนไหวแบบผสมระหว่างลีลานุ่มลื่น และบางจังหวะจะแฝงท่าทางที่คล้ายท่ามวย / ศิลปะการต่อสู้ (เพื่อแสดงความแข็งแกร่ง)

เรื่อง / ตัวละคร

บางครั้งเอ็งกอจะมีเนื้อเรื่องหรือตัวละคร เช่น ตัวละครวีรบุรุษจากวรรณกรรม “ซ้องกั๋ง (Water Margin)” ถูกหยิบยกมาแสดงในเอ็งกอ

บทบาทในไทย & ปรับใช้

• ระบำเอ็งกอถูกนำเข้ามาสู่ไทยผ่านชาวจีนที่อพยพมา โดยเฉพาะในพื้นที่ที่มีชุมชนจีน-ไทย เช่น อำเภอพนัสนิคม จ.ชลบุรี มีการจัดคณะเต้นเอ็งกอเป็นกิจกรรมพื้นบ้านในงานเทศกาลต่าง ๆ เช่น ลอยกระทง 

• ในไทย เอ็งกออาจมีการดัดแปลง ท่าเต้น เครื่องแต่งกาย หรือองค์ประกอบให้เข้ากับวัฒนธรรมไทย หรือสภาพแวดล้อม แต่แก่นหลักอย่างจังหวะ กลอง การแสดงตัวละคร หรือความผสมระหว่างละครกับเต้น ยังคงอยู่