เกร็ดวัฒนธรรมที่ควรรู้ Cultural tips ที่ใช้ได้จริงตอนไปจีน

ถ้าเพิ่งเริ่มสนใจ “วัฒนธรรมจีน” แล้วกำลังหาว่า 10 วัฒนธรรมจีนมีอะไรบ้าง (แบบเอาไปใช้ได้จริงเวลาไปเที่ยว/ไปเรียน/ไปทำงาน) อันนี้คือเช็กลิสต์ที่เราใช้เตรียมตัวก่อนเข้าจีนค่ะ เน้นเรื่องที่คนไทยพลาดกันบ่อย และช่วยให้ดูให้เกียรติคู่สนทนามากขึ้น 1) ความหมายของเลข (สำคัญกว่าที่คิด) จีนให้ความหมายกับตัวเลขเยอะมาก โดยเลข 8 มักสื่อถึงความมั่งคั่งร่ำรวย ส่วนเลข 9 ให้ฟีลยั่งยืนมั่นคง เลยเห็นในป้ายทะเบียน เบอร์โทร หรือเลขห้องบ่อย ๆ ตรงข้ามกัน เลข 4 หลายคนจะเลี่ยงเพราะเสียงพ้องกับ “ตาย” และเลข 7 บางบริบทสื่อถึงการสิ้นสุด/การจากลา เวลาเลือกของขวัญหรือจัดจำนวนชิ้น (เช่นดอกไม้/ของฝาก) เราจะพยายามหลีกเลี่ยงจำนวน 4 ชิ้นไว้ก่อนเพื่อความสบายใจทั้งสองฝ่าย 2) ของขวัญต้องห้ามในวัฒนธรรมจีน: “นาฬิกา” อันนี้เจอบ่อยมาก คือการให้นาฬิกาอาจสื่อถึงความหมายไม่ดี คล้ายการไปส่งครั้งสุดท้าย/งานศพ (บางคนจะนึกถึงคำว่า 送终) ถ้าจะให้ของที่เป็นเชิงอวยพร เราเลือกเป็นของกิน ขนม ผลไม้ หรือของใช้ทั่วไปที่ไม่มีความหมายแฝงแทน 3) มารยาทการให้-รับของ: ใช้ “สองมือ” ทั้งการยื่นของฝาก รับของฝาก หรือรับเอกสารสำคัญ ๆ ถ้าใช้สองมือจะดูสุภาพและให้เกียรติมาก โดยเฉพาะกับผู้ใหญ่/อาจารย์/พาร์ตเนอร์ทางธุรกิจ เราทำแล้วอีกฝ่ายมักยิ้มและคุยต่อได้ลื่นขึ้นค่ะ 4) มารยาทแลกนามบัตรแบบจีน ถ้าไปงานมหาวิทยาลัย/งานธุรกิจ มักมีการแลกนามบัตร จุดที่ควรรู้คือควรยื่นและรับด้วยสองมือ รับแล้วอย่ารีบยัดใส่กระเป๋าทันที ให้มองอ่านชื่อ/ตำแหน่งสักครู่เหมือนให้ความสำคัญ แล้วค่อยเก็บให้เรียบร้อย (ไม่ยับ ไม่พับ) 5) หลีกเลี่ยงการเขียน/ขีดบนสิ่งที่เป็น “ชื่อ” หรือเอกสารสำคัญ ในบางสถานการณ์ การเขียนทับหรือขีดบนชื่อบนเอกสาร/นามบัตรอาจดูไม่ให้เกียรติ ถ้าต้องจดจริง ๆ เราจะจดในสมุดหรือโน้ตของตัวเองแทน 6) เรื่องสีและสัญลักษณ์ (เลือกให้ถูกโอกาส) โดยทั่วไป สีแดงจะให้ความหมายมงคล ใช้กับเรื่องเฉลิมฉลองได้ดี ส่วนขาว/ดำอาจเกี่ยวกับการไว้ทุกข์ในบางบริบท (โดยเฉพาะงานพิธี) เวลาเลือกห่อของฝาก เรามักเลือกโทนสดใสไว้ก่อนจะปลอดภัยกว่า 7) การทักทายและการเรียกชื่อ บางครั้งการเรียกด้วยนามสกุล+คำนำหน้า (เช่นอาจารย์/คุณ) จะดูเป็นทางการและสุภาพกว่าการเรียกชื่อเล่นทันที ถ้าไม่แน่ใจ เราจะเริ่มแบบสุภาพก่อน แล้วค่อยปรับตามที่อีกฝ่ายแนะนำ 8) มารยาทบนโต๊ะอาหาร: อย่าปักตะเกียบในชามข้าว ข้อนี้เป็นที่รู้กันว่าเชื่อมโยงกับพิธีไหว้/งานศพ ถ้าพักตะเกียบให้วางบนที่วางตะเกียบหรือวางพาดขอบจานแทน (ถ้ามี) 9) การให้พื้นที่กับผู้ใหญ่/คนอาวุโส ทั้งการเดินเข้า-ออกห้อง การนั่งโต๊ะ หรือการเริ่มกินอาหาร บางกลุ่มจะให้ผู้ใหญ่เริ่มก่อน เราสังเกตคนอื่นในโต๊ะแล้วทำตาม จะช่วยไม่พลาดมารยาทท้องถิ่น 10) ถ้าไม่แน่ใจ ให้ “ถามอย่างสุภาพ” สิ่งที่ช่วยเราได้จริงคือการถามตรง ๆ แบบสุภาพ เช่น “เราทำแบบนี้ได้ไหมคะ/ครับ” คนจีนหลายคนชอบที่เราตั้งใจเคารพวัฒนธรรม และมักอธิบายให้ละเอียดมาก หวังว่าเช็กลิสต์ 10 วัฒนธรรมจีนนี้จะช่วยให้พร้อมขึ้นก่อนเดินทางนะคะ ใครมีประสบการณ์เจอวัฒนธรรม/มารยาทจีนที่ต่างจากไทย มาแชร์เพิ่มกันได้เลย