ภาษาไทย:ราชาศัพท์:การใช้ทรง...

เวลาอ่านราชาศัพท์แล้วงงเรื่อง “ทรง” เราลองสรุปเป็นกติกาสั้น ๆ แบบที่ช่วยทำข้อสอบได้จริง (โดยเฉพาะคำถามแนว การใช้ทรงในราชาศัพท์/หลักการใช้ทรง) และขอแถมคำที่คนค้นบ่อยอย่าง “ฉลองพระเนตร หมายถึงอะไร”, “ปืน ราชาศัพท์”, “ลักษณะนาม ปืน” ด้วยค่ะ 1) หลักใหญ่: กริยาราชาศัพท์ที่ “สมบูรณ์ในตัวเอง” ไม่ต้องมี “ทรง” นำหน้า ตัวอย่างที่ชอบออกข้อสอบ: เสวย, โปรด, ตรัส หลายคนเผลอพูดว่า “ทรงเสวย/ทรงตรัส” ซึ่งโดยหลักไม่จำเป็น เพราะตัวกริยาเป็นราชาศัพท์ครบอยู่แล้ว ข้อยกเว้นที่มักจำกัน: “ทรงผนวช” (คำนี้เจอบ่อยมาก) 2) ใช้ “ทรง” นำหน้า “กริยาสามัญ” เพื่อยกฐานะคำให้เป็นราชาศัพท์ เช่น ทรงวิ่ง, ทรงยินดี, ทรงสถาปนา, ทรงปฏิบัติราชการ แนวข้อสอบจะให้เลือกว่าประโยคไหนใช้ทรงได้เหมาะที่สุด—ให้มองว่าคำกริยานั้นเป็นคำสามัญหรือเป็นกริยาราชาศัพท์แท้อยู่แล้ว 3) ใช้ “ทรง” กับ “มี/เป็น” + นามสามัญ ได้ เช่น ทรงเป็นประธาน, ทรงมีเงิน, ทรงมีทุกข์ อันนี้เป็นแพตเทิร์นที่จำง่ายมาก เพราะเจอบ่อยทั้งการเขียนหนังสือราชการและในข้อสอบ 4) “มี/เป็น” + ราชาศัพท์ (กรณีไม่ใช้ทรง) เช่น มีพระบรมราชโองการ, มีรับสั่ง, เป็นพระประมุข บางโจทย์จะหลอกให้ใส่ “ทรงมีพระบรมราชโองการ” ซึ่งไม่ใช่รูปที่นิยมใช้ตามหลักที่สรุปกันในตำรา ให้เลือกแบบ “มีพระบรมราชโองการ” จะตรงกว่า 5) “ทรง” + นามสามัญ (ทำให้นามนั้นมีความหมายเชิงการกระทำ/การใช้) ตัวอย่างที่คนค้นเยอะ: “ทรงดนตรี” (หมายถึงทรงเล่นดนตรี/ทรงบรรเลงดนตรี) อีกตัวอย่าง: ทรงม้า, ทรงว่าว เทคนิค: ถ้าเป็นนามสิ่งของ/กิจกรรม แล้วขึ้นต้นด้วย “ทรง” มักสื่อว่า “ทรงกระทำ/ทรงเล่น/ทรงใช้” สิ่งนั้น 6) “ทรง” + นามราชาศัพท์ (หมวดเครื่องใช้/เครื่องแต่ง) เช่น “ทรงฉลองพระเนตร” และ “ทรงพระแสงปืน” - ฉลองพระเนตร หมายถึง “แว่นตา” (คำราชาศัพท์) ดังนั้น “ทรงฉลองพระเนตร” = ทรงสวมแว่น/ทรงใส่แว่น - พระแสงปืน คือ “ปืน” ในคำราชาศัพท์ที่ใช้กับพระมหากษัตริย์/พระบรมวงศานุวงศ์ตามบริบท ดังนั้น “ทรงพระแสงปืน” คือทรงถือ/ทรงใช้อาวุธปืน (ขึ้นกับประโยค) 7) เผื่อเจอคำถาม “ปืน ลักษณะนาม” ลักษณะนามที่ใช้ทั่วไปของ “ปืน” คือ “กระบอก” (เช่น ปืน 1 กระบอก) เวลาโจทย์เป็นภาษาไทยพื้นฐานมักถามตรง ๆ แบบนี้ ควรจำคู่คำไว้เลย 8) คำว่า “นอน” ราชาศัพท์ (เผื่อเป็นอีกข้อที่ออกบ่อย) ในงานเขียนสุภาพ/ราชาศัพท์มักใช้คำว่า “บรรทม” แทน “นอน” (เช่น เสด็จบรรทม/ทรงบรรทม ตามรูปประโยคที่ใช้) สรุปจำเร็วของเรา: ถ้าคำกริยาเป็นราชาศัพท์แท้อยู่แล้ว (เสวย/ตรัส/โปรด) ไม่ต้องใส่ทรงนำหน้า แต่ถ้าเป็นกริยาสามัญหรือเป็นนามที่ใช้ในความหมาย “ทรงกระทำ/ทรงใช้” ค่อยใช้ “ทรง” จะปลอดภัยและตรงหลักมากขึ้นค่ะ