Catching black crabs, crumpled crabs. Our country only has food like this. Puna is delicious.

หลายคนรู้จัก “จับปูดำขยำปูนา” ในฐานะเพลง/คำร้องที่ร้องเล่นกันมาตั้งแต่เด็ก แต่พอโตขึ้นกลับเพิ่งรู้ว่าเสน่ห์ของมันคือความเป็น “การละเล่นพื้นบ้าน” ที่เอาจังหวะคำคล้องจองมาสร้างความสนุก เวลาไปงานโรงเรียนหรืองานชุมชนจะได้ยินบ่อยมาก เพราะร้องตามง่าย เด็กๆ เล่นได้ ผู้ใหญ่ก็ร้องได้เหมือนกัน ส่วนตัวที่บ้านต่างจังหวัดจะชอบหยิบท่อน “จับปูดำ ขยำปูนา” มาร้องหยอกกันตอนทำกับข้าว โดยเฉพาะวันที่ได้ “ปูนา” สดๆ มาใหม่ๆ มันเข้ากับบรรยากาศบ้านๆ มาก แล้วก็ทำให้เด็กๆ ไม่กลัวการจับปูด้วย (ร้องไปทำไป เพลินจนลืมกลัว) ถ้าใครตั้งใจค้นหาท่อนร้อง/เนื้อเพลงแบบที่คุ้นหู แนะนำให้จำ “คีย์เวิร์ดหลัก” ไว้คือคำว่า จับปูดำ ขยำปูนา (บางคนพิมพ์ติด/พิมพ์เว้นวรรคแปลกๆ ก็ยังเจอเหมือนกัน) เพราะเวลาหาในกูเกิลจะขึ้นหลายเวอร์ชันตามพื้นที่ แต่แก่นจะอยู่ที่คำคล้องจองจังหวะสนุกๆ เหมือนเดิม พอพูดถึงปูนา หลายคนอาจนึกถึงส้มตำปูปลาร้า แต่จริงๆ “ปูนาปิ้ง” ก็เป็นอีกเมนูบ้านๆ ที่อร่อยมาก ทำง่ายและหอมสุดๆ วิธีที่บ้านทำคือคัดปูที่ยังสด ล้างให้สะอาด แล้วเอาไปปิ้งไฟอ่อนๆ ให้สุกทั่วจนกลิ่นหอม (อย่าใช้ไฟแรงมาก เดี๋ยวไหม้ข้างนอกแต่ข้างในไม่สุก) ระหว่างปิ้งจะมีความหอมมันออกมา กินเพลินเกินคาด น้ำจิ้มที่เข้ากันคือแนวแซ่บๆ เช่น พริกป่น+มะนาว+น้ำปลา หรือจะตำพริกกระเทียมใส่น้ำมะนาวนิดๆ ก็ได้ บางบ้านกินกับข้าวเหนียวร้อนๆ คือจบเลย ถ้าใครไม่ถนัดรสจัด เริ่มจากจิ้มเบาๆ ก่อน แล้วค่อยเพิ่มความแซ่บตามชอบ ทริกเล็กๆ จากประสบการณ์: ถ้าได้ปูนามาจากแหล่งที่ไว้ใจได้ จะอร่อยและกลิ่นดีขึ้นมาก และควรกินตอนร้อนๆ เพราะเนื้อจะหอมหวานกว่า พอกินไปพร้อมกับบรรยากาศร้องเล่น “จับปูดำขยำปูนา” มันเหมือนพาย้อนกลับไปเป็นเด็กอีกครั้ง—เรียบง่าย แต่มีความสุขจริงๆ