Afraid of heights

เราเคยคิดเหมือนกันว่า “ยาแก้กลัวความสูง” น่าจะมียาเฉพาะทางกินแล้วหายกลัวเลย แต่พอหาข้อมูลจริง ๆ จะเข้าใจว่าอาการกลัวความสูง (acrophobia) มักเป็นกลุ่ม “ความวิตกกังวล/แพนิค” มากกว่า ไม่ได้มียาที่ชื่อว่ารักษากลัวความสูงโดยตรง และการใช้ยาส่วนใหญ่เป็นการ “ช่วยคุมอาการ” ในช่วงที่จำเป็น เช่น ต้องขึ้นตึกสูง อยู่คอนโดชั้นสูง หรืออยู่ในจุดชมวิวที่มองลงไปแล้วใจหวิว อาการของเราจะเป็นแนว ๆ ใจเต้นแรง หายใจสั้น มึนหัว มือสั่น เหงื่อออก และชอบหลบไปจับราว/ผนังตลอด โดยเฉพาะเวลาอยู่ใกล้กระจกหรือขอบระเบียงที่มองเห็นอาคาร ลานจอดรถ หรือถนนด้านล่างจากมุมสูง ๆ ยิ่งเห็นภาพกว้าง ๆ ยิ่งวูบ เรื่อง “ยา” ที่คนมักค้นหา มี 2 กลุ่มที่แพทย์อาจพิจารณา (ต้องอยู่ในการดูแลของแพทย์เท่านั้น) 1) ยาคลายกังวล/ยานอนหลับบางชนิด (เช่นกลุ่มเบนโซฯ) ช่วยลดตื่นตระหนกได้เร็ว เหมาะกับใช้เฉพาะกิจ แต่มีข้อควรระวังคือทำให้ง่วง มึน เสี่ยงพึ่งพิงยา ไม่เหมาะกับการขับรถ/ทำงานกับเครื่องจักร และไม่ควรใช้เอง 2) ยากลุ่มเบต้า บล็อกเกอร์ (บางกรณี) ใช้ลดอาการทางกาย เช่น ใจสั่น มือสั่น เวลาต้องพรีเซนต์หรือเจอสถานการณ์กดดัน แต่ก็มีข้อห้ามในคนบางโรค (เช่น หอบหืดบางชนิด ความดันต่ำ หัวใจเต้นช้า) เลยควรถามหมอก่อน ถ้าถามว่า “ควรเริ่มยังไงดี” ประสบการณ์ส่วนตัวคือ เริ่มจากประเมินระดับอาการก่อน ถ้าถึงขั้นแพนิคจนใช้ชีวิตลำบาก แนะนำพบแพทย์/นักจิตวิทยา เพราะการบำบัดที่ได้ผลจริงระยะยาวมักเป็น CBT และการค่อย ๆ เผชิญสิ่งกระตุ้น (exposure therapy) มากกว่าพึ่งยาอย่างเดียว ทริคที่เราใช้เวลาจำเป็นต้องขึ้นที่สูง (ทำคู่กับการรักษาหลักได้) - เลือกยืนชิดผนัง/เสา หลีกเลี่ยงการยืนกลางระเบียงหรือใกล้ขอบกระจก - มอง “เส้นขอบฟ้า” หรือจุดที่อยู่ไกล ๆ แทนการก้มมองลงล่างตรง ๆ - หายใจ 4-6 (หายใจเข้า 4 วินาที ผ่อนออก 6 วินาที) ทำซ้ำ 2–3 นาที ช่วยลดใจสั่นได้ดี - พกน้ำ/ลูกอมรสมินต์ บางคนช่วยดึงสติจากอาการวูบวาบ - ถ้าต้องขึ้นตึกสูงบ่อย ๆ ให้ซ้อมทีละน้อย: เริ่มจากชั้นต่ำ ๆ ไปชั้นสูงขึ้น โดยอยู่กับอาการให้ได้แบบไม่ฝืนจนเกินไป สุดท้าย ถ้าจะใช้ “ยาแก้กลัวความสูง” จริง ๆ อยากให้มองเป็นตัวช่วยเฉพาะกิจภายใต้คำแนะนำแพทย์ และควบคู่กับการฝึก/บำบัด เพราะเป้าหมายคือให้เราอยู่บนที่สูงได้แบบปลอดภัย ไม่ต้องหนีทุกครั้งที่เห็นวิวมุมสูงค่ะ