ว่าด้วยเรื่องการบริจาคเลือดของช้าง

ช่วงนี้มีเคส EEHV ที่ โรงพยาบาลช้างกระบี่ Krabi Elephant Hospital ตามที่ทุกท่านน่าจะกำลังติดตามข่าวสารกันอยู่นะคะ ซึ่งหนึ่งในการรักษาที่สำคัญของโรคนี้คือการถ่ายเลือด ไม่ว่าจะเป็น whole blood, fresh plasma, platelet rich plasma (PRP) หรือ platelet concentrate .. แอดมินเลยอยากมาแชร์ประสบการณ์การเก็บเลือดช้างเพื่อนำไปถ่ายเลือดให้ช้างป่วยกันซักเล็กน้อยเพื่อทุกท่านเห็นภาพมากขึ้น 😇

1️⃣ เราจะถ่ายเลือดช้างในกรณีที่ช้างป่วยมีค่าเลือด เช่น เม็ดเลือดแดง เกล็ดเลือด โปรตีนในเลือด ผิดปกติ ซึ่งส่วนมากจะเป็นการต่ำกว่าปกติจึงต้องเติม

2️⃣ ต้องมีการตรวจ “ความเข้ากันได้ของเลือด” หรือ blood compatibility ระหว่างผู้ให้และผู้รับก่อนทุกครั้ง เพื่อป้องกันการเกิดผลข้างเคียงจากการถ่ายเลือดที่ไม่พึงประสงค์

3️⃣ ช้างผู้ให้/ผู้บริจาค (donor) ต้องมีคุณสมบัติ คือ

- สามารถควบคุมบังคับเพื่อเก็บเลือดครั้งละมากกว่า 1 ชั่วโมงได้

- อายุระหว่าง 20-50 ปี น้ำหนัก 3,000 กิโลกรัมขึ้นไป

- สุขภาพที่ประเมินโดยสัตวแพทย์สมบูรณ์ แข็งแรง

- ไม่ตั้งท้อง ไม่เลี้ยงลูก ไม่ตกมัน

4️⃣ ในการเก็บเลือดโดยปกติจะเก็บครั้งละ 20 ถุง ต่อเชือก คิดเป็นปริมาณ 9 ลิตร ซึ่งปริมาณเท่านี้ถือว่าปลอดภัย ไม่เป็นอันตรายต่อช้างผู้บริจาคที่คุณสมบัติผ่านตามข้อ 3 ⬆️

5️⃣ หลังบริจาคแนะนำให้ช้างกินน้ำมากๆ กินอาหารให้เต็มที่ และพักผ่อนจากการทำงานหนักประมาณ 1-2 วัน / สามารถบริจาคเลือดซ้ำได้ทุก 6 เดือน

6️⃣ ตั้งแต่โรงพยาบาลช้างลำปางได้ดำเนินการเก็บเลือดช้างจากผู้บริจาคมายังไม่พบข้อแทรกซ้อน/ผลข้างเคียงที่เกิดจากการบริจาคเลือดของช้างค่ะ ✳️✳️✳️

ที่ผ่านมาถ้าเป็นเคสที่ลำปางเรามักใช้บริการ donor จาก ศูนย์อนุรักษ์ช้างไทย จ.ลำปาง The Thai Elephant Conservation Center Lampang นะคะ ซึ่งมีลุงๆป้าๆ ที่แข็งแรง ผ่านเกณฑ์เยอะจำนวนหนึ่ง อย่างไรก็ตามในช่วงที่เคสชุกชุม การหาผู้บริจาคก็ไม่ใช่เรื่องง่ายเหมือนกัน 🥹 โดยที่กระบี่ยิ่งยากกว่า เพราะเราต้องออกไปขอรับบริจาคจากช้างนอก รพ ต้องมีขั้นตอนการเดินทางและขนส่งเพิ่มขึ้นมาอีกค่ะ แต่โชคดีที่ผ่านมาพันธมิตรของเราก็ให้ความร่วมมือกันอย่างดี 🙇🏻‍♀️🙇🏻

แอดมินจึงอยากเชิญชวนชาวช้างทั่วประเทศให้เลี้ยงคุณช้างให้แข็งแรง และถ้าหมอ(ไม่ว่าที่ไหน)ขอความช่วยเหลือให้บริจาคเลือด ก็ขอความร่วมมือด้วยนะคะ เพราะ give blood give life ค่า 😊

ขอบคุณล่วงหน้าค่ะ 🫶🏻🐘

2/17 แก้ไขเป็น

นอกจากเนื้อหาหลักที่กล่าวถึงกระบวนการบริจาคเลือดช้างและคุณสมบัติของช้างผู้บริจาคแล้ว ยังมีแง่มุมอื่น ๆ ที่น่าสนใจสำหรับผู้ที่อยากเข้าใจวงจรการบริจาคเลือดช้างอย่างลึกซึ้งมากขึ้น เช่น การสร้างธนาคารเลือดช้าง แหล่งเก็บเลือดสำรองที่ช่วยให้เจ้าหน้าที่สามารถช่วยเหลือช้างที่มีภาวะเลือดผิดปกติหรือเป็นโรคร้ายแรงได้อย่างทันท่วงที ธนาคารเลือดนี้ไม่ใช่เรื่องง่าย เนื่องจากต้องคัดเลือกช้างสุขภาพดีที่ไม่มีโรคติดต่อทางเลือด รวมถึงต้องมีการตรวจ blood compatibility อย่างละเอียดก่อนบริจาคเพื่อลดความเสี่ยงการแพ้เลือดจากผู้รับที่อาจทำให้เกิดอันตรายรุนแรงได้ ในประสบการณ์ของเจ้าหน้าที่และสัตวแพทย์ที่ดูแลช้าง พบว่าการจัดหา donor ที่เหมาะสมเป็นเรื่องท้าทาย โดยเฉพาะในพื้นที่ที่มีเคสโรครุมเร้า เช่น โรงพยาบาลช้างกระบี่ และโรงพยาบาลช้างลำปาง จึงจำเป็นต้องมีความร่วมมือจากศูนย์อนุรักษ์ช้างและชาวช้างทั่วประเทศในการดูแลสุขภาพช้างให้แข็งแรง เพื่อให้พวกเขาสามารถเป็นผู้บริจาคเลือดที่มีคุณภาพและปลอดภัยได้ จากการติดตามผลที่ผ่านมายังไม่พบปัญหาหรือผลข้างเคียงใด ๆ จากการบริจาคเลือดช้างในกรณีเหล่านี้ ซึ่งแสดงให้เห็นว่าการบริจาคเลือดช้างเป็นไปด้วยความระมัดระวังและมาตรฐานสูง อีกทั้งยังมีคำแนะนำสำคัญสำหรับเจ้าของช้างให้พยายามดูแลให้ช้างพักผ่อน ดื่มน้ำมาก ๆ และฟื้นฟูร่างกายหลังการบริจาคอย่างเหมาะสม รวมถึงเว้นระยะเวลาในการบริจาคเลือดทุก 6 เดือนเพื่อความปลอดภัยต่อสุขภาพช้าง สุดท้ายนี้ การบริจาคเลือดช้างไม่ได้เป็นแค่การช่วยชีวิตช้างผู้ป่วยเท่านั้น แต่ยังเป็นสัญลักษณ์ของความรักและความรับผิดชอบของคนที่รักช้าง รวมถึงความร่วมมือของชุมชนในวงการอนุรักษ์ช้างไทย ปัจจุบันเทคโนโลยีและความรู้ทางด้านสัตวแพทย์ช่วยให้การบริจาคเลือดเป็นไปอย่างปลอดภัยและมีประสิทธิภาพมากขึ้น ผู้ที่เลี้ยงช้างและอยู่ในวงการควรตระหนักถึงความสำคัญนี้ และพร้อมให้ความช่วยเหลือเมื่อต้องการ "give blood give life" สำหรับช้างทุกตัว