เรื่องเล่า แมรี่ ช้างเอเชีย เพศเมีย
บ่ายวันที่ 13 กันยายน ปี 1916 ผู้คนกว่า 2,500 ชีวิต ซึ่งเกือบครึ่งหนึ่งเป็นเด็ก มายืนออกันแน่นลานรถไฟของเมืองเออร์วิน รัฐเทนเนสซี สหรัฐอเมริกา เพื่อรอดูการประหารชีวิตของ "แมรี่" ช้างเอเชียเพศเมีย ผู้ถูกหนังสือพิมพ์ตั้งฉายาว่า "Murderous Mary" หรือแมรี่จอมสังหาร
.
ย้อนกลับไปสองวันก่อนหน้า วันที่ 11 กันยายน 1916 คณะละครสัตว์ของชาร์ลี สปาร์กส์ (Charlie Sparks) เดินสายมาถึงเมืองเซนต์พอล รัฐเวอร์จิเนีย ที่นั่นมีชายคนหนึ่งชื่อ วอลเตอร์ "เร้ด" เอลดริดจ์ (Walter "Red" Eldridge) เขาได้รับการว่าจ้างให้เป็น "ผู้ช่วยควาญช้าง" แต่เร้ดไม่เคยดูแลช้างมาก่อนในชีวิต
วันรุ่งขึ้น 12 กันยายน ระหว่างที่เร้ดขี่หลังแมรี่นำขบวนช้างไปยังบ่อน้ำ แมรี่ก็เหลือบไปเห็นเปลือกแตงโมที่ถูกทิ้งอยู่ข้างทาง เลยยื่นงวงลงไปหยิบกิน แต่เร้ดกลับ กระตุกแมรี่กลับเข้าแถวด้วยการใช้ตะขอสับลงไปบริเวณหลังใบหู ซึ่งเป็นจุดที่ผิวหนังช้างบอบบางที่สุดจุดหนึ่ง ทำให้ใช้งวงฟาดเร้ดลงจากหลัง เหวี่ยงร่างของเขากระแทกเข้ากับแผงขายเครื่องดื่ม แล้วเหยียบศีรษะของเขาจนเสียชีวิตทันที
.
มีคนควักปืนพกออกมายิงใส่แมรี่หลายนัด แต่แมรี่กลับสงบลงเองหลังจากนั้น และยอมให้ควาญพาตัวไปขัง อย่างว่าง่าย แต่ข่าวลือแพร่เร็ว หนังสือพิมพ์ท้องถิ่นแข่งกันเติมสีสัน บ้างว่าแมรี่เคยฆ่าคนมาแล้วหลายศพ (ซึ่งไม่มีหลักฐานยืนยัน) เมืองใกล้เคียงอย่างจอห์นสันซิตีและร็อกกี้เมาต์ประกาศไม่ต้อนรับคณะละครสัตว์ถ้ายังมี "ช้างฆาตกร" อยู่ในขบวน
.
สปาร์กส์จึงตัดสินใจประหารแมรี่ต่อหน้าสาธารณชน ในบ่ายวันที่ 13 กันยายน 1916 แมรี่ถูกพาเดินมายังลานรถไฟโดยไม่ขัดขืน คนงานคล้องโซ่รอบคอเธอ เกี่ยวเข้ากับตะขอเครน แล้วเครื่องจักรก็เริ่มดึงร่างห้าตันขึ้นจากพื้น ครั้งแรกโซ่ขาด แต่แมรี้ก็ไม่ได้อาละวาด
ครั้งที่สองใช้โซ่เส้นใหม่หนากว่าเดิมมาดึงร่างที่สะโพกหักขึ้นมา แมรี่เลยถูกแขวนอยู่กลางอากาศจนสิ้นลมในเวลาต่อมา ร่างของเธอถูกฝังในหลุมขนาดใหญ่ที่ขุดไว้ใกล้ทางรถไฟ และจนถึงทุกวันนี้ก็ยังไม่มีใครยืนยันตำแหน่งห ลุมศพของแมรี่ได้แน่ชัด
.
เมืองเออร์วินต้องแบกรับฉายา "เมืองที่แขวนคอช้าง" มานานกว่าร้อยปี ทั้งที่คนเมืองนี้ไม่ได้เป็นคนตัดสินประหาร ชาวเมืองรุ่นหลังพยายามเปลี่ยนบาดแผลนี้เป็นสิ่งอื่น ในวาระครบรอบ 100 ปีของเหตุการณ์เมื่อปี 2016 เมืองเออร์วินจัดกิจกรรมระดมทุนช่วยเหลือปางช้างอนุรักษ์ The Elephant Sanctuary ที่เป็นสถานที่พักพิงของช้างละครสัตว์และช้างสวนสัตว์ที่ปลดระวาง เสมือนการไถ่บาปแทนคนรุ่นก่อน
REF : Tennessee Encyclopedia (tennesseeencyclopedia.net/entries/murderous-mary/)
หลายคนที่เสิร์ชคำว่า “ช้างถูกแขวนคอ” มักเจอภาพขาวดำชวนสะเทือนใจ: ช้างตัวใหญ่ถูกยกขึ้นจากพื้นด้วยเครน และมีคำเรียกว่า “แมรี่จอมสังหาร” (Murderous Mary) ภาพนั้นไม่ใช่ฉากจากหนังนะ แต่มาจากเหตุการณ์จริงเมื่อ 13 กันยายน 1916 ที่เมืองเออร์วิน รัฐเทนเนสซี สหรัฐอเมริกา ซึ่งมีคนมาดูแน่นลานรถไฟราว 2,500 คน สิ่งที่ทำให้เรื่องของแมรี่ถูกพูดถึงจนถึงวันนี้ ไม่ได้มีแค่ความโหดของการ “แขวนคอช้าง” แต่คือบริบทก่อนหน้า—เธอเป็นช้างเอเชียเพศเมียในคณะละครสัตว์ และเหตุรุนแรงเกิดหลังจากผู้ช่วยควาญที่ “ไม่มีประสบการณ์ดูแลช้าง” ใช้ตะขอแทงบริเวณหลังใบหู (จุดที่บอบบางมาก) เพื่อบังคับให้เธอกลับเข้าแถว ตอนนั้นแมรี่แค่ก้มกินเปลือกแตงโมข้างทางเองด้วยซ้ำ ถ้าอ่านถึงตรงนี้จะเริ่มเข้าใจว่าเหตุการณ์นี้สะท้อนปัญหาการปฏิบัติต่อสัตว์เพื่อความบันเทิงในยุคนั้นอย่างชัดเจน คำถามที่คนชอบถามต่อคือ “ทำไมต้องแขวนคอช้าง?” จากสิ่งที่บันทึกไว้ การตัดสินใจเกิดจากแรงกดดันของกระแสข่าวและธุรกิจ เมืองใกล้เคียงไม่ยอมให้คณะละครสัตว์เข้าแสดงถ้ายังมี “ช้างฆาตกร” อยู่ในขบวน จนสุดท้ายเจ้าของคณะเลือกวิธีประหารต่อหน้าสาธารณชน และใช้เครนยกด้วยโซ่ ซึ่งครั้งแรกโซ่ยังขาดด้วยซ้ำ ก่อนจะเปลี่ยนโซ่ใหม่และปล่อยให้เธอห้อยอยู่กลางอากาศจนสิ้นลม ส่วนคำว่า “จอมสังหาร” ก็เป็นอีกจุดที่ควรอ่านอย่างระวัง เพราะมีการเติมสีจากหนังสือพิมพ์ยุคนั้น บางแหล่งอ้างว่าแมรี่เคยฆ่าคนมาก่อนหลายครั้ง แต่ไม่มีหลักฐานยืนยันชัด ๆ ทำให้เรื่องนี้กลายเป็นตัวอย่างคลาสสิกของ “ข่าวเล่า-ข่าวลือ” ที่ทำให้สังคมตัดสินสัตว์ตัวหนึ่งแบบไม่เป็นธรรม ถ้าคุณมาจากคีย์เวิร์ด “ช้างถูกแขวนคอ” อยากชวนมองอีกมุมว่า ทุกครั้งที่เราแชร์ภาพนั้น เราอาจกำลังแชร์ “บทเรียน” มากกว่าแชร์ความสยอง บทเรียนคือความเสี่ยงของการใช้คนไม่มีทักษะกับสัตว์ขนาดใหญ่ การลงโทษสัตว์แทนที่จะจัดการระบบ และผลของการปั่นกระแสสาธารณะจนเกิดการตัดสินที่โหดร้าย สิ่งที่ทำให้เรื่องของเมืองเออร์วินน่าสนใจ คือเวลาผ่านไปคนรุ่นหลังพยายามแปลงบาดแผลให้เป็นการชดเชย—มีการจัดกิจกรรมครบรอบ 100 ปี เพื่อระดมทุนช่วยเหลือสถานที่พักพิง/อนุรักษ์ช้างที่ปลดระวางจากละครสัตว์และสวนสัตว์ เหมือนเป็นการยอมรับว่าประวัติศาสตร์ครั้งนั้นเจ็บปวด และไม่อยากให้เกิดซ้ำอีก ถ้าคุณกำลังทำคอนเทนต์หรือเล่าเรื่องนี้ต่อ ลองใส่รายละเอียดสำคัญให้ครบ: วันที่ 13 กันยายน 1916, สถานที่เมืองเออร์วิน, วิธีประหารด้วยเครนและโซ่, จำนวนผู้ชมราว 2,500 คน และสถานะของแมรี่ที่เป็น “ช้างเอเชียเพศเมีย” เพราะข้อมูลเหล่านี้ช่วยให้คนอ่านแยกแยะได้ว่าเรื่อง “ช้างถูกแขวนคอ” ไม่ใช่ตำนาน แต่เป็นเหตุการณ์จริงที่ควรถูกเล่าพร้อมบริบทและความรับผิดชอบ
ดูความคิดเห็นเพิ่มเติม