น้ำพริกเป็นหนึ่งในอาหารคู่ข้าวไทยที่ได้รับความนิยมมาก โดยเฉพาะในจังหวัดอุตรดิตถ์และเขตลับแลที่มีน้ำพริกหลากหลายสูตรให้เลือกลอง น้ำพริกในภาคเหนือมักจะใช้วัตถุดิบสดใหม่และมีรสชาติเผ็ดจัดจ้าน ซึ่งสามารถนำไปทานคู่กับผักสดหรือผักต้มได้อย่างลงตัว จากประสบการณ์ส่วนตัว การเลือกน้ำพริกที่ดีนั้นควรพิจารณาถึงความสดของพริกและวัตถุดิบที่ใช้ เช่น น้ำพริกลาบหริภุญชัยหรือน้ำพริกแจ่วมักจะใช้พริกแห้งและกระเทียมสดที่ตำละเอียดจนได้รสชาติกลมกล่อม เมื่อนำมากินคู่กับข้าวสวยร้อน ๆ จะทำให้มื้ออาหารดูสมบูรณ์แบบยิ่งขึ้น นอกจากนี้ยังสามารถลองประยุกต์กินน้ำพริกกับผักพื้นบ้านที่หายาก แต่ให้รสสัมผัสและคุณค่าทางอาหารดี เช่น ผักปอด ผักเม็ก หรือใบแมงลัก ซึ่งมักจะหาได้ที่ตลาดท้องถิ่นในอุตรดิตถ์ การกินน้ำพริกกับผักสดช่วยเพิ่มความสดชื่นและทำให้รสชาติน้ำพริกไม่เลี่ยน สำหรับใครที่ชอบลองทำเองที่บ้าน การทำ น้ำพริก ลับแล ก็ไม่ยากเกินไป โดยใช้พริกแห้ง กระเทียม หอมแดง น้ำปลา น้ำมะขามเปียก และเกลือ ตำรวมกันอย่างละเอียด แล้วปรับรสตามชอบ จะได้น้ำพริกที่อร่อยและเหมาะกับการทานกับข้าวหรือแม้แต่กับทอดมันหรือไข่เจียวก็ยังเข้ากันดี สุดท้าย อยากแนะนำให้เพื่อน ๆ ลองไปเที่ยวตลาดในอุตรดิตถ์หรือชุมชนในลับแลเพื่อสัมผัสบรรยากาศและรสชาติของน้ำพริกและอาหารพื้นบ้านอย่างแท้จริง เพราะการกินอาหารพร้อมกับเรียนรู้วัฒนธรรมและประวัติของอาหารนั้น จะยิ่งทำให้มื้อข้าวของเรามีความหมายและน่าจดจำมากขึ้นอย่างแน่นอน