การเก็บข้าวเพื่อใช้ปลูกในรอบถัดไปเป็นสิ่งสำคัญที่ชาวนาทุกคนควรใส่ใจ เพราะเมล็ดข้าวที่มีคุณภาพดีจะช่วยให้ต้นข้าวงอกงามและให้ผลผลิตสูงในฤดูกาลถัดไป เทคนิคง่ายๆ ที่ผมใช้เก็บเมล็ดข้าวคือ ต้องเก็บในช่วงที่ข้าวแห้งพอประมาณ ไม่เปียกชื้นมาก เพราะความชื้นจะทำให้เมล็ดข้าวเสียหายหรือเกิดเชื้อราได้ อีกทั้งควรจัดเก็บในที่แห้งและสะอาด ใช้ภาชนะที่ระบายอากาศได้ดี หรือถ้าเก็บในถังต้องมีฝาปิดแน่นหนา เพื่อป้องกันแมลงและสัตว์รบกวน ประสบการณ์ส่วนตัว ผมพบว่าการเก็บข้าวไว้ในถุงผ้าสะอาดและผึ่งลมก่อนบรรจุ จะช่วยรักษาเมล็ดข้าวให้งอกดีและลดการเน่าเสียลงมาก การหมุนเวียนเก็บและใช้เมล็ดข้าวที่เก็บไว้อย่างเหมาะสม ทำให้สามารถลดต้นทุนการซื้อเมล็ดพันธุ์ใหม่ และยังช่วยรักษาความหลากหลายของพันธุ์ข้าวท้องถิ่นเอาไว้ได้ การเลือกเก็บเมล็ดข้าวพิเศษจากแปลงข้าวที่มีคุณภาพสูง จะส่งผลให้ได้น้ำหนักข้าวที่ดีและต้านทานโรคศัตรูพืชได้ดียิ่งขึ้น สำหรับชาวนารุ่นใหม่ที่เริ่มทดลองเก็บเมล็ดข้าวเอง ขอแนะนำให้ทดลองเก็บในปริมาณเล็กๆ ก่อน เพื่อเรียนรู้และปรับปรุงวิธีการเก็บให้เหมาะสมกับสภาพพื้นที่และพันธุ์ข้าวที่ปลูก สุดท้าย รู้จักติดตามสถานการณ์ภูมิอากาศและสภาพแวดล้อมของนาข้าวอย่างต่อเนื่อง เพราะปัจจัยเหล่านี้มีผลต่อคุณภาพเมล็ดข้าวและความสำเร็จของการปลูกข้าวในรอบถัดไป การแบ่งปันประสบการณ์และเรียนรู้จากชุมชนเกษตรกรด้วยกัน จะช่วยให้การเก็บเมล็ดข้าวและการปลูกข้าวมีประสิทธิภาพมากขึ้นอย่างยั่งยืน