#กวาง
จากประสบการณ์ที่เคยไปเดินในป่าคอนกรีตและป่าสะวันนาในหลายจังหวัดของประเทศไทย ผมได้เห็นกวางป่าหรือ Sambar Deer เป็นสัตว์ที่น่าทึ่งมากกว่าที่คิดไว้ในตอนแรก ความสูงและขนาดร่างกายของกวางพวกนี้ทำให้รู้สึกถึงความเป็นสัตว์ใหญ่ของป่า โดยเฉพาะตัวผู้ที่มีเขาคล้ายแท่งตันซึ่งเปลี่ยนแปลงตามอายุและฤดูกาล ทำให้แต่ละปีพวกมันมีเขาที่แตกต่างและงดงามตามธรรมชาติ โดยทั่วไปกวาง Sambar ชอบใช้ชีวิตอยู่ตามลำพังหรือในกลุ่มเล็กๆ และจะออกหากินในช่วงพลบค่ำ มันจะเลือกกินยอดอ่อนของพืชและต้นไม้ที่ขึ้นในป่า ความสามารถในการว่ายน้ำและความคล่องตัวสูงทำให้กวางกลายเป็นสัตว์ที่หายากและยากต่อการติดตามในป่า น่าสนใจที่เขาของกวางเป็นส่วนที่ถูกนำมาใช้ในเครื่องยาแผนไทยและยาจีน เช่น การนำเขากวางแก่ไปตากและคั่วจนเกรียมเพื่อใช้แก้พิษและดับร้อน ถือว่าเป็นสมุนไพรที่มีประโยชน์ทางยาอย่างหนึ่งที่สอดคล้องกับภูมิปัญญาพื้นบ้านไทย หากใครที่สนใจศึกษาชีวิตของกวางในธรรมชาติ ผมแนะนำให้ลองไปศึกษากวางป่าในเขตป่าคงดิบหรือเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าต่างๆ ในประเทศไทย เพราะจะได้เห็นพฤติกรรมและลักษณะทางชีววิทยาของกวางได้อย่างชัดเจน และยังสามารถเรียนรู้การอนุรักษ์สัตว์ป่าด้วยตัวเองอย่างมีประสิทธิภาพอีกด้วย สรุปแล้ว กวางป่า Sambar เป็นสัตว์ที่นอกจากจะมีความสำคัญในระบบนิเวศแล้วยังมีความสัมพันธ์อย่างลึกซึ้งกับวัฒนธรรมและภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย ซึ่งเป็นเรื่องที่น่าสนใจและควรค่าแก่การศึกษาอย่างต่อเนื่องเพื่อการอนุรักษ์และใช้ประโยชน์อย่างยั่งยืนต่อไป
