หรือนี่คือ “การ Play save ขั้นสุด" ของราชการไทย
หรือนี่คือ “การแสดงความกลัว” หรือ Play save ขั้นสุด…ของข้าราชการไทย
.
น่าจะเป็นชุดภาพที่ถูกวิจารณ์มากที่สุด ณ เวลานี้ เมื่อนายกเทศมนตรีนครเชียงใหม่ ได้ตัดสินใจเปลี่ยนแปลง “ซุ้มไฟทิพยรัศมีเวียงพิงค์ สู่ดินแดนวิจิตรแห่งล้านนา” ที่เตรียมไว้ล่วงหน้าเพื่อต้อนรับเทศกาล “ยี่เป็ง” (หรือลอยกระทงเชียงใหม่) ในวันที่ 4 – 6 พ.ย. 2568 นี้
.
ด้วยการพ่นสีสเปย์สีดำ ทับเหล่าโคมไฟดอกไม้สีสดใส ที่ตั้งประดับเกาะกลางถนนให้มืดสนิท จนดูน่ากลัวและหดหู่ยิ่งกว่าเดิม บางคนวิจารณ์ว่าดูเหมือน “ซากที่ถูกเผาจนดำเป็นตอตะโก” แล้วยกมาประดับกลางเมืองซะงั้น
.
เมื่อรัฐราชการส่วนกลางไม่มีคำสั่งให้ยกเลิกงานรื่นเริงที่เป็นประเพณีประจำปี แต่เลือกให้แต่ละแห่งใช้วิจารณญาณ “ตามความเหมาะสม” ซึ่งวิจารณญาณของแต่ละคนไม่เท่ากัน ผลจึงออกมาเป็นแบบนี้
.
ผมมองว่าหากใช้ธีมตกแต่งนี้ กับงาน Halloween ดูจะถูกฝาถูกตัวมากกว่า เพราะมันทั้งดูหลอนและน่าสะพรึง ในขณะที่ประชาชนจำนวนมากกำลังเศร้าโศกอยู่แล้ว พอมาเจอสภาพแวดล้อมที่ตั้งอยู่กลางเมืองแบบนี้ ยิ่งทำให้รู้สึกหดหู่มากยิ่งขึ้นกว่าเดิมไปอีก
.
มองอีกแง่...คำสั่งจากส่วนกลาง ที่แจ้งให้แต่ละหน่วยไปคิดกันเอาเอง แต่บางหน่วยราชการอาจเกิดความกลัว (ว่าจะผิดระเบียบ จนถูกลงโทษทางวินัยได้) จึงเล่นบท Play save ขั้นสุด ด้วยการกระทำอะไรแบบนี้...รึเปล่า?
.
หากใครเคยฟังบทเพลงของ “จรัล มโนเพ็ชร” (พ.ศ. 2494 – 2544, ศิลปินล้านนาในตำนานผู้ล่วงลับ) จรัลเคยกล่าวไว้ในบทเพลงหนึ่ง เป็นภาษาเหนือว่า “ง่าว” ซึ่งแปลได้ว่า..ยิ่งกว่าคำว่า “โง่” ในภาษากลางเสียอีก และสามารถเพิ่มคำว่า “จ๊าด” ที่แปลว่า “มาก” ลงไปด้านหน้ากลายเป็น “จ๊าดง่าว” ได้ด้วย
.
ศุภวัตร ทองละมุล (Supawat Thonglamul) ศิลปินรุ่นใหญ่ชาว จ.อุบลราชธานี กล่าวใน facebook ส่วนตัววิจารณ์กรณีนี้ว่า “ริบบิ้นสีดำผูกก็จบ แถมยังสวย เวลาลมหนาวพัด ก็เท่ ดูดีกว่าใหนๆ” ส่วนตัวผมเห็นด้วย หากจะใช้โบสีดำผูกไว้ (กรณีเร่งด่วน) เพื่อเป็นสัญลักษณ์แทนการไว้อาลัย ซึ่งดูดีกว่าและไม่ทำลายโคมไฟเดิมให้ดูเหมือน “ตอไม้ผีถูกเผา” น่าเกลียดน่ากลัวแบบนี้ แต่หากมีงบประมาณและเวลา สามาร ถทำโคมไฟเพิ่มเป็นรูปริบบิ้นไว้อาลัย (อาจมีพระบรมฉายาลักษณ์ประดับเพิ่มด้านบนด้วย) ปักประดับตรงกลางเพิ่มอีกสักอัน ก็ดูน่าจะเหมาะสมและสร้างสรรค์กว่า
.
อย่าลืมว่า...พระพันปีหลวงทรงมีคุณูปการอย่างมากในเรื่องการอนุรักษ์ศิลปะประจำชาติไทย ที่นับวันใกล้จะสูญหายลงไปเรื่อยๆ ทั้งผ้าไทยพื้นเมือง, 8 ชุดไทยพระราชนิยม, โขนละคร รวมไปถึงงานประณีตศิลป์ชั้นสูงที่ทรงรับไว้ใน #มูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ ซึ่งเกี่ยวเนื่องกับความงามและเต็มไปด้วยสีสันทั้งสิ้น ล้วนเป็นสิ่งที่พระองค์ทรงโปรดปราน หากเรานำสิ่งนี้มาประยุกต์ใช้อย่างสร้างสรรค์จะทรงพลังอย่างมาก อาจนิยามได้ว่าเป็น “พลังแห่งการไว้อาลัยเชิงสร้างสรรค์” ได้เลย
.
ข่าวอีกกรณีหนึ่ง...ที่ผมติดตามแล้วน่ากังวลคือ คำประกาศของรัฐมนตรีกระทรวงศึกษาฯ รัฐบาลนายกอนุทิน ที่ได้ฉายาว่า “บิ๊กอาย” ที่ให้สถานศึกษาในสังกัดกระทรวงทั้งหมด ห้ามจัดงานรื่นเริงทุกประเภทเป็นเวลา 1 ปี (ส่วนตัวผมคิดว่า เกินกว่าความพอดีไปมาก.ก.ก...) ซึ่งหลังจากประกาศออกมาแล้ว ก็โดนทัวร์ลงอย่างหนัก จนเจ้ากระทรวงต้องออกมาพูดอีกครั้งว่างานไหนๆ ยังจัดได้ (แต่กลับไม่ยอมลดกำหนดจาก 1 ปี ให้สั้นลง อาจเหลือ 30 วัน หรือ 90 วันแทน ซึ่งเป็นสิ่งที่ประชาชนจำนวนมากร้องขอ) แน่นอนว่ามันส่งผลกระทบอย่างแรง เพราะสถานศึกษาแต่ละแห่ง มีวิจารณญาณในการตัดสินใจไม่เหมือนกัน ถึงแม้เจ้ากระทรวงจะออกมาบอกว่างานนั้น งานนี้ ไม่ได้ห้ามนะ แต่การ Play save ขั้นสุด (แบบกรณีโคมไฟดอกไม้ที่เชียงใหม่) ของผู้มีอำนาจในสถานศึกษาหลายๆ แห่ง ก็ยังออกมาเหมือนเดิมว่าเลือกที่จะ “งด” หรือ “เลิกจัด” อยู่ดี
.
ที่น่าเป็นห่วงคือเด็กๆ สายดนตรี (หรือเกี่ยวกับข้องกับสายศิลปะ) ที่จำเป็นต้องยื่น Portfolio เพื่อใช้ศึกษาต่อในระดับมหาวิทยาลัย (ในเดือนตุลาคม พศ. 2569 เท่ากับระยะเวลา 1 ปี ตามประกาศ ศธ.) การงดจัดกิจกรรมรื่นเริง (แต่ละแห่งใช้วิจารณญาณไม่เหมือนกัน) อาจส่งผลให้กิจกรรมทั้งหลายเหล่านั้นอาจหายไปหมด เท่ากับเด็กๆ จะไม่สามารถทำผลงานเก็บคะแนน เพื่อนำไปใส่ใน Portfolio ได้เลย
.
ขนาดพี่ดี้ นิติพงษ์ ห่อนาค (เกิด 2503 ปีนี้อายุครบ 65 ปี) นักแต่งเพลงมือทองของวงการ ยังแสดงความเห็นว่า “นายกอนุทิน ช่วยเรียกยัยรัฐมนตรีเอ๋อนี่...มาอบรมให้ฉลาด และเปลี่ยนนโยบายคำสั่งแบบเด็ดขาดแต่ตื้นเขินนี้ ให้มีแนวทางที่มีกุศโลบายที่ฉลาดกว่านี้หน่อยเถิด….
.
(และ) ผู้บริหารจำไว้เป็นบทเรียนว่า…ในมุมกลับ ที่ดูเป็นการถวายความจงรักภักดีอย่างสูงและเคร่งครัดนั้น อาจจะกลับกลายเป็นการทำให้ความโกรธเคืองของผู้ได้รับผลกระทบ พุ่งตรงไปสู่สถาบันเบื้องสูง โดยที่พระองค์ท่านไม่ทรงรู้เรื่องด้วยเลย....”
.
คุณครูณัฐพงศ์ ลาภบุญทรัพย์ (Nutthapong Larbboonsarp) ซึ่งเป็นนักกิจกรรมตัวยง วิจารณ์กรณีนี้ค่อนข้างแรงว่า...นโยบายนี้เป็นคำประกาศที่ “โง่และชั่ว” - - - คำว่า “โง่” หมายถึง แทนที่ ศธ. จะใช้โอกาสที่สำคัญยิ่งนี้ ให้นักเรียน (ที่เกิดไม่ทันเห็นพระราชกรณียกิจต่างๆ ที่ทรงคุณูปการของพระองค์) ได้ใช้ความคิดสร้างสรรค์ ควบคู่กับการเรียนรู้สิ่งต่างๆ ที่พระพันปีหลวงได้ทรงสร้างมอบไว้ทั้งชีวิต แต่กลับ (เลือก) งดกิจกรรมด้วยคำสั่ง “ไร้สติ” แทนที่เด็กจะได้เรียนรู้ผ่านกิจกรรมอย่างสนุกสนานและสร้างสรรค์ กลับถูกห้ามเพราะความตื้นเขินของผู้บริหาร ศธ.
.
“ชั่ว” หมายถึง เด็กส่วนใหญ่ไม่ทราบหรอกว่า...รัฐมนตรี รัฐมนตรีช่ว ยฯ ศธ. ชื่ออะไร อยู่พรรคไหน แต่การออกคำสั่งแบบนี้ทำให้เด็กหมดสนุก แล้ว (ส่งผลย้อนกลับ) ทำให้เด็กเกลียด (สถาบันแทน)
.
ไม่แน่ใจว่า ศธ. อยากจะวางยาใครหรือเปล่า? โดยอาศัยการที่เด็กจำตัวเองไม่ได้ แต่เด็กอาจจะเข้าใจไปว่า เป็นคำสั่งจากผู้มีอำนาจอื่น เป็นการ ‘ตัดคะแนน’ ในการเลือกตั้งครั้งนี้และครั้งหน้าที่จะมาถึง”
.
.
ประเด็นนี้น่าสนใจครับเรื่อง “การวางยา” ผมได้อ่านบทความของ คุณพงศ์พรหม ยามะรัต (Pongprom Yamarat) นักธุรกิจและอดีตรองหัวหน้าพรรคการเมือง ที่ปัจจุบันได้โบกมือลาวงการการเมืองไปเรียบร้อยแล้ว คุณพงศ์พรหมกล่าวว่า ราว 20 ปีก่อน (ช่วง พ.ศ. 2548 หรือหลังรัฐประหาร พ.ศ. 2549 ที่เกิดปรากฏการณ์กลุ่มคนเสื้อเหลือง - เสื้อแดง) เขาเข้าใจมาตลอดว่ามีอยู่ เพียง 2 กลุ่ม คือ (ขอเรียกด้วยภาษาง่ายๆ ว่า) “กลุ่มคนรักเจ้า” กับ “กลุ่มคนล้มเจ้า” ที่จ้องห้ำหั่นกันมาตลอด แต่เมื่อมีโอกาสเข้าไปสู่สิ่งแวดล้อมทางการเมืองกลับพบว่า “ปัญหานั้นซับซ้อนกว่าที่คิด”
.
คุณพงศ์พรหมพบว่า กลุ่มที่อันตรายมากๆ คือ กลุ่มที่อ้างว่า “รักเจ้า” แค่เอาไว้บังหน้าเท่านั้น แต่เบื้องหลังคือจ้องจะทำลาย โดยเอาเกราะที่ทรงพลังมากๆ ในบ้านเมืองเราคือ “ความรักเจ้า” คุ้มครองตัวเองและเครือข่ายอิทธิพล เพื่อให้ไปถึงเป้าหมายคือ แผนการณ์เปลี่ยนประเทศไทยให้กลายเป็นเหมือนประเทศเม็กซิโก โดยลดอำนาจกษัตริย์ไทย และเอากลุ่มอิทธิพลข้ามชาติ (ทั้งจีนเทา ฝรั่งเทา ที่จับมือร่วมกันอย่างแนบแน่นกับไทยเทา ด้วยผลประโยชน์ระดับอภิมหาศาล) เข้ามากุมอำนาจแทนที่ เพราะกลุ่มที่อ้างเจ้า 99% นั้น มีทั้งนักการเมืองเทา ทหารเทา และตำรวจเทา ที่ล้วนมีตำแหน่งสำคัญๆ ในรัฐราชการปัจจุบัน นั่นคือภัยความมั่นคงของชาติที่แท้จริง ด้วยการ #เลียเพื่อล้ม
.
ฟังดูแล้วเหมือน #นิยายมาเฟีย แต่อยากให้ตระหนักกันไว้ว่า หากเรื่องราวทั้งหมดนี้เป็นข้อเท็จจริง แสดงว่าภัยใกล้ตัวที่สุด คือคนไทยด้วยกันเองที่ประจบสอพลอ และพร้อมจะแทงข้างหลังได้ทุกเมื่อเพื่อให้ได้มาซึ่งผลประโยชน์อภิมหาศาล กับกลุ่มพวกพ้องตัวเอง โดยไม่สนว่าเคยเกิดในแผ่นดินนี้หรือไม่
.
ผมแปะลิงค์บทความที่นำมาอ้างอิงไว้ด้านล่าง ท่านใดสนใจอ่านรายละเอียดเพิ่มเติม แวะเข้าไปอ่านได้ครับ
.
จิด.ตระ.ธานี : #เล่าสู่กันฟังนะครับ
.
.
อ้างอิง :
1. พี่ดี้ นิติพงศ์ ห่อนาค (Nitipong Honark) | โพสต์เมื่อ 26 ตุลาคม 2568, 16.18 น. | ช่วยเรียกยัยรัฐมนตรีเอ๋อนี่...มาอบรมให้ฉลา ด : https://tinyurl.com/yjc6wzuy
.
2. ครูณัฐ, ดร.ณัฐพงศ์ ลาภบุญทรัพย์ (Nutthapong Larbboonsarp) | โพสต์เมื่อ 26 ตุลาคม 2568, 14.25 น. | เป็นประกาศที่โง่และชั่ว : https://tinyurl.com/mu923xsr
.
3. เพจ PangDay - ปังเดย์ | โพสต์เมื่อ 26 ตุลาคม 2568, 16.03 น. | “พลังไว้อาลัยเชิงสร้างสรรค์” : https://tinyurl.com/3yaw87nc
.
4. เพจ Drama-addict | โพสต์เมื่อ 27 ตุลาคม 2568, 21.27 น. | นักเรียนคนนึงฝากมา > รบกวนผู้ใหญ่ หรือ ผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องช่วยทบทวนคำสั่งอีกทีด้วยครับ : https://tinyurl.com/32sczd3b56
.
5. คุณ Patsawongkantamart Pongsawatdirartchasakon | โพสต์เมื่อ 26 ตุลาคม 2568, 18.37 น. | มันไม่ใช่ราชวงศ์ที่สร้างปัญหา แต่คือระบบราชการที่อยากเป็นขี้ข้าจนล้นเกิน : https://tinyurl.com/3bybkn7d
.
6. คุณพงศ์พรหม ยามะรัต (Pongprom Yamarat) | โพสต์เมื่อ 26 ตุลาคม 2568, 19.53 น. | เลียเพื่อล้ม : https://tinyurl.com/354tfyb5
เหตุการณ์ดังกล่าวในเชียงใหม่ที่มีการพ่นสีดำปกคลุมซุ้มไฟทิพยรัศมีเวียงพิงค์ นอกจากจะเป็นประเด็นวิพากษ์วิจารณ์ถึงความเหมาะสมในการแสดงออกเชิงสัญลักษณ์ไว้อาลัยแล้ว ยังชี้ถึงปัญหาของการทำงานราชการที่เล่นแบบ "Play save" อย่างมาก เพราะความกลัวที่จะผิดระเบียบทำให้เกิดการตัดสินใจที่ขาดความคิดสร้างสรรค์และไม่สอดคล้องกับบริบททางสังคมในเวลานั้น การเลือกใช้ธีมตกแต่งที่ให้ความรู้สึกหลอนและกดดันในช่วงเวลาที่ประชาชนยังเศร้าโศก อาจส่งผลกระทบต่อจิตใจคนทั่วไป และยิ่งตอกย้ำความรู้สึกหดหู่ ในขณะที่ประชาชนต้องการเห็นสัญลักษณ์ที่เป็นพลังบวกและแสดงความเคารพอย่างสร้างสรรค์มากกว่า ในด้านการศึกษา คำสั่งของรัฐมนตรีกระทรวงศึกษาธิการเรื่องการงดจัดงานรื่นเริงตลอด 1 ปี ส่งผลกระทบรุนแรง โดยเฉพาะเด็กนักเรียนในสายศิลปะที่ต้องใช้ผลงานประกอบพอร์ตโฟลิโอเพื่อศึกษาต่อ ทำให้ความสามารถในการแสดงออกสร้างสรรค์ผ่านกิจกรรมหายไป และอาจกดดันเด็กกลุ่มนี้อย่างหนัก ความคิดเห็นจากศิลปินและนักกิจกรรมที่มีชื่อเสียงได้สะท้อนภาพรวมที่ว่าคำสั่งเหล่านี้ไม่เพียงแต่ขาดความสมเหตุสมผล ยังอาจทำให้เด็กรู้สึกเกลียดชังต่อสถาบันต่าง ๆ แทนที่จะเป็นการเสริมสร้างความเข้าใจ อีกทั้งประเด็นเชิงการเมืองที่ผู้เขียนหยิบยกขึ้นมาอย่าง "เลียเพื่อล้ม" และกลุ่มที่อ้างรักเจ้าแต่เบื้องหลังมีเป้าหมายเปลี่ยนแปลงอำนาจรัฐชี้ให้เห็นภาพของภัยแฝงที่มีอยู่ในระบบราชการและการเมืองไทย ซึ่งซับซ้อนกว่าที่หลายคนคิดและส่งผลกระทบรมต่อความมั่นคงของชาติ เพื่อหลีกเลี่ยงผลลบจากการ Play save ขั้นสุดนี้ ทางเลือกที่ควรส่งเสริมคือการใช้ "พลังไว้อาลัยเชิงสร้างสรรค์" เช่น การตกแต่งด้วยโบริบบิ้นสีดำหรืองานศิลปะที่สื่อถึงคำไว้อาลัยอย่างสวยงามและให้เกียรติ ทั้งนี้ควรร่วมมือกับประชาชนและผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง เพื่อให้การแสดงออกทางสังคมและวัฒนธรรมสอดคล้องกับความรู้สึกและความต้องการของสังคมโดยรวม และยังคงรักษาศิลปะและวัฒนธรรมที่ทรงคุณค่า ไม่ให้สูญหายไปตามกาลเวลาอีกด้วย สุดท้าย นโยบายควรให้ความสำคัญกับการมีส่วนร่วมของเด็กและเยาวชน เพื่อส่งเสริมให้เกิดการเรียนรู้อย่างสร้างสรรค์และสานต่อมรดกทางวัฒนธรรมของชาติอย่างมีความหมาย ไม่ใช่แค่การควบคุมที่จำกัดโอกาสและทำลายศักยภาพในระยะยาว
