น้องหมาไม่ได้ชอบการลูบหัว..จ้ะนุด
Fun Fact Friday #5
หลาย ๆ คนเวลาเจอน้องหมาก็อยากจะเข้าไปเล่นด้วย และสิ่งแรก ๆ ที่คิดจะทำคือการลูบหัวน้องด้วยความเอ็นดู ไม่แน่ใจว่ามีใครเคยอ่านหนังสือเด็กแบบแอดมินรึเปล่า เป็นหนังสือให้ความรู้สำหรับเด็กแปลจากประเทศญี่ปุ่น หรือแม้แต่หนังสืออ่านเล่นสำหรับเด็กในไทยมีเขียนแนวว่า “น้องหมาชอบให้ลูบหัว น้องแมวชอบให้เกาคาง” ส่วนตัวแ อดมินก็เชื่อแบบนั้นมานานมาก จนมาเรียนเรื่องพฤติกรรมสุนัข และถึงรู้ตัวว่าเข้าใจผิดมาตลอด!! แง!
น้องหมาจริง ๆ แล้วไม่ชอบการลูบหัวเอามาก ๆ เลยนะ โดยเฉพาะจากคนไม่รู้จัก หรือคนที่ไม่คุ้นเคย อันนี้ต้องมาทำความเข้าใจเรื่องปัจจัยต่าง ๆ ก่อน
ความสัมพันธ์ของคนลูบกับน้องหมา
อริยาบทของหมาตอนนั้น
สิ่งแวดล้อมต่าง ๆ เช่น บนเตียงกำลังชิลอยู่ หรือ อยู่นอกบ้านมีสิ่งเร้ามากมาย
การลูบหัว กับ เกาหัว นวดหัว ไม่เหมือนกัน
ฯลฯ
และส่วนที่ไม่ชอบไม่ใช่แค่การที่มือเราไปสัมผัสหัวน้อง แต่เป็นการยื่นมือเข้าไปอยู่ *เหนือหัว* ของน้องหมาด้วยค่ะ ลองสังเกตเวลาเรายื่นมือไปหาน้องหมาที่เขายังไม่ไว้ใจมือเรา บางทีน้องจะเริ่มเลิกคิ้ว เหลือกตา และหูลู่ลง บางตัวก็จะเกร็งตัว หรือหันหลบไปทางอื่น หรือ มีการเลียปาก แต่หลายคนอาจจะเข้าใจว่า ออ ลู่หูลงให้มือเราลูบ โน้วว ส่วนใหญ่ลู่หูหนีค่ะ 55
การยื่นมือไปลูบหัวในหลายกรณีคือสร้างความกดดันให้หมาค่ะ
“อ้าว ก็เห็นที่บ้านเอ็นจอยดี น้องออกจะดูฟิน แอดมินมั่วป่าวว”
อันนี้ไม่แปลกค่ะ เพราะขึ้นอยู่กับความสัมพันธ์ของเรากับน้อง ความเชื่อใจที่น้องมีให้เรา และเวลาปกติพวกเราลูบหมาตัวเองเราก็จะเกาหัว นวดหู นวดเหนียงไปเรื่อย มันก็เลยเป็นประสบการณ์บวกกับน้องหมาซ้ำ ๆ กันหลาย ๆ ครั้ง ในกรณีแบบนี้เวลาเอามือเข้าใกล้หัวน้องก็ไม่ได้ดูไม่ชอบแต่อย่างใด
แต่!!
ใช่ว่าจะฟินกันทุกรอบนะคะ จริง ๆ แล้วบางครั้งน้องอาจจะลำไยเรา “นุดเราเหนื่อย เราจะนอนแล้วมาลูบอะไรเนี่ยเราร้อนนน” แต่เนื่องจากน้องรักเราน้องเลยยอมทนให้จั บหัว(ในบางบ้านที่เลี้ยงแบบให้น้องกลัว ก็กลัวเลยไม่ต่อต้านก็มีค่ะ) การสังเกต body language ของน้องจึงเป็นสิ่งสำคัญ เพราะความไม่ชอบและต้องทนก็คือการบั่นทอนความสัมพันธ์ทีละเล็กละน้อยของเรากับน้อง หลาย ๆ ครั้งเวลาเราเห็นน้องหมาเราเครียดหรือกลัว วิธีปลอบใจแรกที่หลายคนคิดคือการลูบหัว ซึ่งบางทีมันไม่ใช่สิ่งที่เขาต้องการ และแทนที่จะปลอบใจน้องกลับกลายเป็นน้องรู้สึกต้องทนและเครียดกว่าเดิมค่ะ
ใช่ว่าน้องจะโกรธเราถาวรนะคะ เพราะกิจกรรมอื่น ๆ ที่เราทำกับเขาก็เป็นการเพิ่มแรงบวกและความเชื่อใจเสริมมาแทน เพียงแต่ว่าถ้าเราเติมความรู้สึกดี ๆ อยู่เรื่อย ๆมันก็ดีกว่า ช่วยเสริมสร้างความเชื่อใจให้แน่แฟ้นไปอีก
อีกสิ่งที่หลาย ๆคนเข้าใจผิดเวลาลูบหัวน้องแล้วน้องทำหน้าเหมือนยิ้ม “ว้ายย ยิ้มให้ด้วยชอบใช่ไหม ลูบ ๆๆ” ส่วนใหญ่ไม่ได้ยิ้มค่ะ แต่เครียด สามารถย้อนอ่าน Fun Fact Friday #4 “ยิ้มของน้องหมาอาจจะไม่ได้หมายความว่า น้องกำลังมีความสุขเสมอไป”
ในหนังสือของ Patricia B. McConnell (certified applied animal behaviorist) พูดถึงการเอามือแปะหัวน้องหมาแบบ แปะ ๆๆ เป็นการทักทายหมาที่ไม่สุภาพและหมาไม่ชอบมาก ๆ ถึงขนาดสามารถใช้ให้เป็นวิธีทำให้หมาไปไกลๆ ด้วยความรำคาญเราเลยทีเดียว
...หมาไม่ทักกันด้วยการเอามือแปะหัว ลูบหัว ทำไมมนุษย์ทักหมาแบบนั้น เหมือนอยู่ ๆ มีคนมาทักคุณด้วยการมาดมก้นแบบหมาคุณคงยี้ไม่น้อย... ขนาดหมาไม่รู้จักอยู่ ๆ วิ่งมาดมเป้า หลายคนยังรู้สึกอึดอัด และอายเลยใช่ไหมคะ
✅ ถ้าอยากแสดงความรักกับน้องหมา ทำยังได้บ้าง
ลูบที่ใต้คาง, ข้างคอ, หรือ หน้าอก ซึ่งเป็นจุดที่สุนัขหลายตัวชอบมากกว่า และเห็นมือเราที่กำลังยื่นเข้ามาได้ดีกว่า (ไม่ข้ามหัว)
สังเกตภาษากายเสมอ (หูลู่, เลียปาก, ขยับหนี, หายใจแฮ่กๆ = ไม่โอเค)
💬 สรุปคือ ไม่ได้หมายความว่าน้องหมาไม่รักเรา ถ้าเขาไม่ชอบให้จับหัว เป็นธรรมชาติของเขา เราเพียงเข้าใจ และเคารพขอบเขตของเขา และเลือกวิธีแสดงความรักที่น้องสบายใจที่สุดดีกว่าค่ะ 🐾
เครดิตตามภาพค่ะ
การเข้าใจพฤติกรรมและภาษากายสุนัขถือเป็นหัวใจสำคัญของการสร้างความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างคนกับน้องหมา เพื่อหลีกเลี่ยงความเครียดและความไม่สบายใจแก่ทั้งสองฝ่าย ภาษากายของน้องหมาที่บ่งชี้ว่ารู้สึกไม่สบายใจเมื่อถูกลูบหัว เช่น การเลิกคิ้ว เหลือกตา หูลู่ลง เกร็งตัว หรือหันหลบ รวมถึงเลียปากบ่อยๆ ล้วนเป็นสัญญาณความกดดันและความไม่มั่นใจที่เราควรสังเกตให้ดี การที่น้องหมาแสดงอาการเหล่านี้ไม่ได้แปลว่าเขาไม่รักเจ้าของ แต่เป็นสัญญาณธรรมชาติที่บอกให้รู้ว่า 'มือของคุณกำลังล้ำขอบเขตส่วนตัวของเขา' นักพฤติกรรมสุนัขแนะนำว่าการลูบหัวโดยเฉพาะจากคนที่น้องไม่คุ้นเคย เป็นพฤติกรรมที่สุนัขมองเป็นการคุกคามหรือสร้างความกดดัน การแสดงออกรักที่เหมาะสมกว่าจึงควรเลี่ยงการลูบหัวโดยตรง แต่ควรเลือกจุดที่น้องหมาสบายใจมากกว่า เช่น ลูบใต้คาง ข้างคอ หรือหน้าอก ซึ่งเป็นส่วนที่สุนัขเห็นมือและสากลมากกว่า นอกจากนี้ การลูบเหล่านี้ควรทำอย่างนุ่มนวลเพื่อเสริมสร้างความไว้วางใจและความผ่อนคลาย ในกรณีที่น้องหมาแสดงความเครียดเวลามีคนเข้าใกล้ หรือต้องการปลอบใจ ไม่ควรรีบร้อนลูบหัวทันที เพราะอาจส่งผลตรงกันข้าม ทำให้น้องเครียดมากขึ้น ควรเริ่มด้วยการพูดหรือทำเสียงนุ่มนวล เพื่อให้รู้สึกปลอดภัยพร้อมทั้งสังเกตปฏิกิริยาของน้องหมาตลอดเวลา นอกจากนี้ในแง่ของการศึกษาพฤติกรรมสัตว์อย่างลึกซึ้ง นักจิตวิทยาสัตว์อย่าง Patricia B. McConnell ยังชี้ว่า การเอามือแปะหัวน้องหมาแบบรัว ๆ ถือเป็นการทักทายที่ไม่สุภาพและไม่เป็นที่ยอมรับในโลกของสุนัข เพราะนี่เปรียบเสมือนการบุกพื้นที่ส่วนตัวที่น้องหมารู้สึกอึดอัด ดังนั้นมนุษย์ควรเรียนรู้วิธีสื่อสารและเข้าใจมุมมองของน้องหมาเพื่อป้องกันความเข้าใจผิดและเพิ่มความสัมพันธ์ที่ดีขึ้น สิ่งสำคัญที่สุดคือการเคารพขอบเขตส่วนตัวของน้องหมาและสังเกตสัญญาณความรู้สึกของเขาเสมอ เพื่อความสัมพันธ์ที่รักใคร่และปลอดภัยสำหรับทั้งสองฝ่าย การแสดงความรักด้วยวิธีที่น้องหมาชอบจะช่วยเสริมสร้างความไว้วางใจและความสุขในชีวิตร่วมกันอย่างยั่งยืน
