จากประสบการณ์ตรงที่เคยเติมน้ำมันในช่วงที่ปั๊มเกิดขาดแคลน ต้องบอกเลยว่าปัญหานี้ไม่ใช่เกิดจากน้ำมันหมดจริงๆ เท่านั้น แต่มีปัจจัยหลายอย่างที่ทำให้สถานการณ์ซับซ้อนขึ้นมาก หนึ่งในนั้นคือโครงสร้างระบบกลั่นน้ำมันของไทยที่ถูกออกแบบมาเพื่อใช้น้ำมันดิบจากแหล่งตะวันออกกลางเป็นหลัก การจะเปลี่ยนไปใช้น้ำมันดิบจากรัสเซียหรือแหล่งอื่นๆ จึงไม่ใช่เรื่องง่าย เนื่องจากสารเร่งปฏิกิริยา (Catalyst) ที่ใช้ในโรงกลั่นถูกปรับแต่งเพื่อให้น้ำมันบางชนิดเท่านั้น การนำเข้าน้ำมันดิบที่ต่างกันมากๆ อาจทำให้โลหะหนักในน้ำมันทำให้ตัวเร่งฯ เสื่อมประสิทธิภาพเร็วขึ้น ส่งผลให้ต้องปรับเปลี่ยนหรือเปลี่ยนตัวเร่งฯ ใหม่ ซึ่งมีค่าใช้จ่ายสูงและใช้เวลานาน นอกจากนี้ การขนส่งและระบบโลจิสติกส์ที่เชื่อมโยงกับการจัดจ่ายน้ำมันยังมีความซับซ้อน และหากเกิดปัญหาหรือตื่นตระหนกในตลาดอาจเกิดคอขวด (Bottleneck) ทำให้น้ำมันไม่สามารถกระจายไปถึงปั๊มได้อย่างราบรื่น แม้จะมีน้ำมันในคลังสำรองในระดับที่พอเพียง ที่สำคัญคือประเทศไทยยังเป็นผู้นำเข้าน้ำมันสุทธิ (Net Importer) เพราะปริมาณการผลิตน้ำมันภายในประเทศยังไม่เพียงพอต่อความต้องการใช้งานทั้งประเทศ การพึ่งพาแหล่งน้ำมันนำเข้าทำให้ไทยเปราะบางต่อสถานการณ์สงครามหรือความขัดแย้งทางการค้าโลก จึงเป็นสัญญาณเตือนว่าประเทศไทยต้องพัฒนาสู่ระบบพลังงานที่หลากหลายและมีความยืดหยุ่นมากขึ้น เช่น การลงทุนในพลังงานทางเลือกอย่างพลังงานสะอาด ชีวมวล และพลังงานไฟฟ้า รวมทั้งการเพิ่มประสิทธิภาพของโรงกลั่นให้สามารถรองรับน้ำมันดิบหลายชนิด เพื่อป้องกันวิกฤตการณ์เช่นนี้ในอนาคต ควรเปิดโอกาสให้ประชาชนและภาคธุรกิจได้ร่วมแลกเปลี่ยนความคิดเห็นและข้อเสนอวิธีแก้ไข เพื่อสร้างความมั่นคงด้านพลังงานและลดผลกระทบต่อค่าครองชีพในระยะยาว