เจาะลึกประวัติศาสตร์ เหรียญเสมา 25 พุทธศตวรรษ พระดีที่ถูกมองข้าม

ในแวดวงผู้นิยมสะสมพระเครื่องและวัตถุมงคลไทย หากกล่าวถึงพระเครื่องที่มีพิธีกรรมยิ่งใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์ชาติไทย ชื่อของ "พระเครื่องฉลอง 25 พุทธศตวรรษ" หรือที่มักเรียกกันสั้นๆ ว่า "พระ 25 พุทธศตวรรษ" จะต้องถูกยกขึ้นมาเป็นอันดับต้นๆ เสมอ ทว่า ท่ามกลางความนิยมในพิมพ์พระลีลาเนื้อชินและเนื้อดิน ยอดวัตถุมงคลอย่าง "พิมพ์ทรงเสมา" กลับเป็นเสมือนช้างเผือกในป่าคอนกรีต ที่หลายคนมองข้ามไปอย่างน่าเสียดาย ทั้งที่มีต้นทุนทางประวัติศาสตร์และพุทธคุณที่สูงส่งไม่แพ้พิมพ์อื่นใด

ย้อนกลับไปในปี พ.ศ. 2500 ประเทศไทยก้าวเข้าสู่กึ่งพุทธกาล ซึ่งตามคติความเชื่อทางพระพุทธศาสนา ถือเป็นช่วงเวลาสำคัญที่พระพุทธศาสนาเวียนมาถึงครึ่งทางจากอายุขัย 5,000 ปี รัฐบาลในยุะนั้น นำโดย จอมพล ป. พิบูลสงคราม นายกรัฐมนตรี จึงได้ดำริให้จัดงานฉลองกึ่งพุทธกาลขึ้นอย่างยิ่งใหญ่ระดับชาติ

การจัดสร้างวัตถุมงคล 25 พุทธศตวรรษ ไม่ได้เกิดขึ้นจากกลุ่มพ่อค้าหรือสมาคมพระเครื่อง แต่เป็นการดำเนินงานโดย "คณะกรรมการจัดงานฉลอง ๒๕ พุทธศตวรรษ" ที่มีกระทรวงมหาดไทยเป็นแกนหลัก วัตถุประสงค์เพื่อระดมทุนทรัพย์จากประชาชนทั่วประเทศในการสร้าง "พุทธมณฑล" ณ จังหวัดนครปฐม ให้เป็นศูนย์กลางพระพุทธศาสนาของโลก และเพื่อบูรณปฏิสังขรณ์ปูชนียสถานสำคัญทั่วราชอาณาจักร

เหรียญทรงเสมา พระ 25 พุทธศตวรรษ ถือเป็นมิติใหม่ของงานพุทธศิลป์ไทยในยุค พ.ศ. 2500 ที่หลุดพ้นจากกรอบงานศิลปะแบบโบราณ เข้าสู่ยุคกึ่งร่วมสมัย

ด้านหน้าเหรียญ ประดิษฐานรูปพระพุทธปฏิมาปางลีลา ประทับยืนบนฐานบัว องค์พระมีความอ่อนช้อยตามแบบศิลปะสุโขทัย ซึ่งเป็นการจำลองแบบมาจาก "พระศรีศากยะทศพลญาณ ประธานพุทธมณฑลสุทัศน์" พระประธานองค์ใหญ่ประจำพุทธมณฑล ซึ่งออกแบบโดย ศาสตราจารย์ศิลป์ พีระศรี บิดาแห่งศิลปะร่วมสมัยของไทย องค์พระล้อมรอบด้วยกรอบทรงเสมาประดับลายกนกที่คมชัด

ด้านหลังเหรียญ ประทับด้วยยันต์ "พระเจ้าห้าพระองค์" (นะ โม พุท ธา ยะ) ยันต์อักขระขอมโบราณที่มีพุทธคุณครอบจักรวาล พร้อมอักษรไทยระบุงานอย่างชัดเจนว่า "งานฉลอง ๒๕ พุทธศตวรรษ"

ความยิ่งใหญ่ที่ทำให้เหรียญเสมา 25 พุทธศตวรรษ มีพุทธคุณระดับ "หลักล้าน" อยู่ที่พิธีพุทธาภิเษก ซึ่งจัดขึ้น ณ พระอุโบสถวัดสุทัศนเทพวรารามราชวรมหาวิหาร ตลอด 3 วัน 3 คืน (ระหว่างวันที่ 9 - 11 พฤษภาคม พ.ศ. 2500)

ก่อนเริ่มพิธี คณะกรรมการได้ส่งแผ่นทองคำ เงิน และทองแดง ไปยังพระเกจิอาจารย์ทั่วประเทศเพื่อลงอักขระเลขยันต์และอธิษฐานจิต จากนั้นจึงนำมาหลอมรวมเป็นชนวนมวลสาร มีบันทึกเหตุการณ์ประวัติศาสตร์ว่า แผ่นยันต์ของพระเกจิบางท่านเมื่อโยนลงเบ้าหลอมโลหะกลับไม่ละลาย จนต้องทำพิธีขอขมาอัญเชิญครูบาอาจารย์ โลหะเหล่านั้นจึงยอมละลายรวมกัน

ในวันพิธี มีการนิมนต์สุดยอดพระคณาจารย์แห่งยุคจำนวน 108 รูป มาร่วมเจริญจิตตภาวนาและนั่งปรก ซึ่งในปัจจุบัน คณาจารย์เหล่านี้ล้วนเป็นระดับตำนานที่ไม่สามารถรวมตัวกันได้อีกแล้ว อาทิเช่น

- หลวงปู่โต๊ะ วัดประดู่ฉิมพลี

- หลวงพ่อจง วัดหน้าต่างนอก

- หลวงพ่อเงิน วัดดอนยายหอม

- หลวงพ่อเต๋ วัดสามง่าม

- พ่อท่านคล้าย วัดสวนขัน

- หลวงพ่อลี วัดอโศการาม

ด้วยเหตุนี้ ในวงการพระเครื่องยุคเก่าจึงมีคำกล่าวว่า "หากไม่มีทุนทรัพย์พอจะเช่าหาพระสมเด็จหรือพระรอดราคาแพง ให้พกพระ 25 พุทธศตวรรษติดตัว พุทธคุณแคล้วคลาดและเมตตามหานิยมนั้นไม่ต่างกัน"

ปัจจุบัน เหรียญเสมา พระ 25 พุทธศตวรรษ (โดยเฉพาะเนื้ออัลปาก้าและทองแดง) ยังคงมีราคาค่านิยมในตลาดพระเครื่องอยู่ที่หลักร้อยถึงหลักพันต้นๆ เท่านั้น เนื่องมาจากจำนวนการจัดสร้างที่มากในอดีต ทำให้ของยังคงหมุนเวียนอยู่ในระบบ แต่อย่างไรก็ตาม หากพิจารณาจาก "อายุความเก่า" ที่เกินกว่าครึ่งศตวรรษ "เจตนาการสร้าง" ที่บริสุทธิ์เพื่อพระพุทธศาสนา และ "พิธีกรรม" ที่ยิ่งใหญ่ที่สุด พระพิมพ์เสมานี้จึงถือเป็นพระดีที่ราคาต่ำกว่าคุณค่าที่แท้จริง เหมาะสำหรับทั้งการศึกษาเชิงประวัติศาสตร์และการบูชาติดตัวอย่างแท้จริง

แหล่งอ้างอิงข้อมูลเชิงประวัติศาสตร์

1. หนังสือรายงานการจัดงานฉลอง ๒๕ พุทธศตวรรษ พ.ศ. ๒๕๐๐ จัดพิมพ์โดย คณะกรรมการจัดงานฉลอง ๒๕ พุทธศตวรรษ (กระทรวงมหาดไทย)

2. จดหมายเหตุพุทธมณฑล สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ

3. บันทึกประวัติพระคณาจารย์และพิธีพุทธาภิเษกใหญ่ ณ วัดสุทัศนเทพวราราม พ.ศ. ๒๕๐๐ รวบรวมโดยกลุ่มงานอนุรักษ์พุทธศิลป์ไทย

#วัตถุมงคล #พระเครื่อง #lemon8สายมู #ความเชื่อส่วนบุคคล #ติดเทรนด์