วิธีอ้างอิงเมื่อใช้ AI ช่วยเขียนคอนเท้น

🙋🏻‍♀️ ใช้ ChatGPT และ Gemini ช่วยทำงานแล้ว ต้องเขียน Ref. อย่างไร

.

✨ เราเพิ่งมีโอกาสทำงานเป็น บรรณาธิการหนังสือวิชาการ เล่มหนึ่ง

…แล้วไปสะดุดเข้ากับรายการอ้างอิงท้ายบทที่เขียนว่า “ChatGPT” เหมือนเป็นหนึ่งในแหล่งอ้างอิงทางวิชาการ

.

ตอนเห็นครั้งแรก… เราเองก็แอบงงเหมือนกัน 🤍

เลยชวนอาจารย์ในทีมบรรณาธิการช่วยกันหาคำตอบว่า “จริง ๆ แล้ว เราควรอ้างอิง ChatGPT / Gemini ยังไงให้ถูกหลักงานวิชาการกันแน่?”

.

สำหรับเราเอง ต้องยอมรับว่า ทุกวันนี้การใช้ AI ช่วยทำงานวิชาการเป็นเรื่องที่เลี่ยงไม่ได้จริง ๆ

ตั้งแต่ช่วยสรุปข้อมูล ทำสไลด์ ร่างเนื้อหา

ไปจนถึง discuss case แบบเข้มข้น

…เราเองก็คุยกับ GPT และ Gemini มานับครั้งไม่ถ้วน 😂 แถมลึกกันไปถึง atypical presentation, parsimony บลา ๆ

.

📌 การใช้ AI ไม่ใช่เรื่องผิด ไม่ใช่ข้อห้ามค่ะ

แต่เมื่อใช้แล้ว สิ่งสำคัญคือ “ต้องอ้างอิงอย่างโปร่งใส และบอกให้ชัดว่าใช้ AI ทำอะไรบ้าง”

📌 เพราะคนอื่น “ค้นซ้ำแบบเดิมไม่ได้” AI ตอบต่างกันตามวัน เวลา เวอร์ชัน และ prompt ที่ใช้

.

วันนี้เราเลยสรุป “แนวทางอ้างอิง AI แบบมาตรฐานสากล” จาก Harvard Library Guide และ APA Style มาให้เพื่อน ๆ แบบเข้าใจง่าย พร้อมนำไปใช้ได้ทันทีค่ะ 🤍✨

.

🥇 กฎทองเวลาอ้างอิง AI (จำง่าย 4 ข้อ)

1. เปิดเผยเสมอว่าใช้ AI เพื่ออะไร

2. ต้องอ้างอิงทุกครั้งเมื่อใช้เนื้อหาจาก AI

3. ตรวจสอบข้อมูลกับแหล่งปฐมภูมิ

4. ระบุ Prompt + Generated Text (ลงใน Methods หรือ Appendix)

.

📝 ถ้าใช้ AI แค่ตรวจไวยากรณ์ …เพียงใส่เชิงอรรถ เช่น

…The author used ChatGPT for grammar refinement. All content was reviewed and edited manually.

_____

💡 Methods / Notes / Appendix (ใช้เวลาอยากบอกให้ชัดว่า AI ถูกใช้ในส่วนไหนของงาน)

.

Prompt: “ใส่ prompt ที่ใช้ตรงนี้”

AI-generated text (excerpt): “ข้อความบางส่วนที่โมเดลสร้างขึ้น”

.

Model: ชื่อโมเดล (เวอร์ชัน)

Developer: ผู้พัฒนา

Date of interaction: วันที่-เดือน-ปี

Platform: URL ที่ใช้สนทนา

⸻

.

🙋🏻‍♀️ สำหรับบทสนทนายาว ๆ

…Template — Multi-turn Conversation AI Use Note

.

Use of AI

มีการใช้โมเดลภาษาประดิษฐ์เพื่อช่วยสร้างและปรับเนื้อหา โดยผู้เขียนสนทนาหลายรอบกับโมเดล (multi-turn conversation) เพื่อให้ได้ร่างเนื้อหาเบื้องต้น ปรับโครงสร้าง รายละเอียด และสรุปความ หลังจากนั้นผู้เขียนได้ตรวจสอบ ปรับแก้ และรับผิดชอบเนื้อหาทั้งหมดด้วยตนเอง

.

Main prompts used:

– “ใส่ prompt หลัก 1”

– “ใส่ prompt หลัก 2”

– “ใส่ prompt หลัก 3”

.

AI-generated text (excerpt): “ใส่ข้อความบางส่วนที่โมเดลสร้างขึ้นซึ่งมีผลต่อเนื้อหา” ข้อความทั้งหมดผ่านการปรับแก้โดยผู้เขียนก่อนนำไปใช้

.

Model metadata:

Model: ชื่อโมเดล (เวอร์ชัน)

Developer: ชื่อผู้พัฒนา

Date of interaction: วันที่-เดือน-ปี

Platform: URL

.

🗒️ ตำแหน่งที่ใช้ชี้แจงเกี่ยวกับ AI

1. ถ้าใช้ AI ตลอดทั้งเล่ม → วางใน คำนำผู้เขียน (Preface / Author’s Note)

2. ถ้าใช้ AI เฉพาะบางบท → ใส่ หมายเหตุท้ายบท (End Notes) ของบทนั้น

3. ถ้าเป็นงานวิจัย และ AI มีส่วนในกระบวนการ → ระบุใน Methods

4. ถ้าใช้ AI แค่ช่วยเขียน/ช่วยจัดโครง → ระบุใน Acknowledgments / Notes

5. Prompt ยาว ๆ และข้อความที่ AI สร้าง → แยกไว้ใน Appendix

6. โครงนี้เป็นมาตรฐานที่โปร่งใสที่สุด และตรงตามแนวทาง Harvard–APA ค่ะ 🤍✨

.

—————

‼️ ตัวอย่าง Template การเขียนบรรณานุกรมและการใส่ข้อมูล AI

ใช้ในงานเขียนบทความ หนังสือ รายงานวิชาการ หรือโพสต์ที่ต้องการความโปร่งใสค่ะ

.

A) APA Style (7th Edition)

รูปแบบ:

ผู้พัฒนา. (ปี). ชื่อโมเดล (เวอร์ชัน). [Large language model]. URL

Responses generated on วันที่-เดือน-ปี.

.

🌍 ตัวอย่าง ChatCPTซ

OpenAI. (2025). ChatGPT (GPT-5.1). [Large language model]. https://chat.openai.com/

Responses generated on 28 November 2025.

🌍 ตัวอย่าง Gemini:

Google DeepMind. (2025). Gemini 2.0. [Large language model]. https://gemini.google.com/

Responses generated on 28 November 2025.

.

B) MLA Style (9th Edition)

รูปแบบ:

“Prompt ที่ใช้.” prompt. ชื่อโมเดล, เวอร์ชัน, ผู้พัฒนา, วันที่สร้างผลลัพธ์, URL.

🧴 ตัวอย่าง:

“Summarize the benefits of ceramides for skin barrier.” prompt. ChatGPT, GPT-5.1 version, OpenAI, 28 Nov. 2025, https://chat.openai.com/.

.

C) Harvard Style

รูปแบบ:

ผู้พัฒนา ปี, ชื่อโมเดล (เวอร์ชัน), [online], accessed วันที่ เดือน ปี, URL

🧴 ตัวอย่าง:

OpenAI 2025, ChatGPT (GPT-5.1), [online], accessed 28 November 2025, https://chat.openai.com/

__________

.

AI Disclosure: โพสต์นี้มีการใช้ ChatGPT (GPT-5.1) และ Gemini เพื่อช่วยตรวจสอบโครงร่างเนื้อหาและสรุปประเด็นที่เกี่ยวข้องกับการอ้างอิง AI ผู้เขียนได้ปรับแก้ ตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูลทั้งหมดกับแหล่งข้อมูลต้นทางอีกครั้งก่อนเผยแพร่

Responses generated on 28 November 2025

Platforms: https://chat.openai.com/ และ https://gemini.google.com/

.

#หมอจั่นเล่าเรื่อง #chatgptใช้ยังไง #geminiprompt #ใช้aiทําคอนเท้น #Lemon8ฮาวทู