หลายคนน่าจะเคยผ่านตาข่าว “ไมเคิล ดักลาส” ที่พูดถึงมะเร็งบริเวณลำคอ/ช่องปาก แล้วโยงไปเรื่องออรัลเซ็กซ์ จนทำให้คนเข้าใจว่า “เลียแล้วเป็นมะเร็ง” แบบตรงตัว ซึ่งจริง ๆ ประเด็นสุขภาพที่มักถูกพูดถึงในข่าวลักษณะนี้คือ “การติดเชื้อ HPV (Human Papillomavirus)” โดยเฉพาะชนิดเสี่ยงสูงอย่าง HPV-16 ที่สัมพันธ์กับมะเร็งบริเวณคอหอย/ทอนซิล (oropharyngeal cancer) มากกว่าคำว่าเป็นเพราะพฤติกรรมใดพฤติกรรมหนึ่งแบบ 100% จากที่เคยอ่านบทสัมภาษณ์และบทความสรุปข่าวหลายแหล่ง มุมที่ควรโฟกัสคือ “HPV เป็นโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ที่พบได้บ่อยมาก” และหลายคนติดเชื้อโดยไม่รู้ตัว เพราะส่วนใหญ่ร่างกายกำจัดเชื้อได้เอง แต่ในบางคนเชื้ออาจคงอยู่เป็นเวลานาน ทำให้เซลล์บริเวณคอหอย/ช่องปากเปลี่ยนแปลงจนกลายเป็นมะเร็งในอนาคตได้ นี่เป็นเหตุผลที่ทำให้ข่าวแนว “Oral sex gave me cancer” ถูกหยิบมาพูด—ไม่ใช่เพราะการทำออรัลเซ็กซ์เป็น “สาเหตุเดียว” ของมะเร็ง สิ่งที่อยากชวนเช็กเพิ่มคือ ปัจจัยเสี่ยงของมะเร็งช่องปากและลำคอมีหลายอย่าง เช่น การสูบบุหรี่ การดื่มแอลกอฮอล์หนัก ๆ การเคี้ยวหมาก/ยาสูบ รวมถึงการติดเชื้อ HPV บางสายพันธุ์ บางคนอาจไม่สูบไม่ดื่มก็ยังเป็นได้ เพราะมีปัจจัยอื่นร่วมด้วย (ข่าวไมเคิล ดักลาสก็ทำให้คนตั้งคำถามเรื่องนี้มากขึ้น) อาการที่ควรระวัง (ถ้าเป็นนานเกิน 2 สัปดาห์ควรไปพบแพทย์/หมอฟัน) เช่น - เจ็บคอเรื้อรัง กลืนเจ็บ หรือเหมือนมีอะไรติดคอ - เสียงแหบเรื้อรัง - มีก้อนที่คอ ต่อมน้ำเหลืองโต - แผลในปาก/ลิ้นที่ไม่หายสักที - มีกลิ่นปากผิดปกติ เลือดออกในปาก หรือปวดหูข้างเดียวแบบไม่ทราบสาเหตุ วิธีลดความเสี่ยงแบบทำได้จริงในชีวิตประจำวัน - ฉีดวัคซีน HPV: ปัจจุบันแนะนำได้ทั้งผู้หญิงและผู้ชาย (ช่วงอายุที่เหมาะสมขึ้นกับแนวทางและดุลยพินิจแพทย์) เพราะช่วยลดความเสี่ยงจากสายพันธุ์สำคัญที่เกี่ยวกับมะเร็งหลายชนิด - ใช้การป้องกันเมื่อมีเพศสัมพันธ์ และหลีกเลี่ยงการมีคู่นอนหลายคนแบบไม่ป้องกัน (ลดโอกาสรับ-ส่งเชื้อ) - เลิกบุหรี่ ลดแอลกอฮอล์ และดูแลสุขภาพช่องปาก ตรวจฟันสม่ำเสมอ - ถ้ามีอาการผิดปกติอย่ารอให้หายเองนาน ๆ โดยเฉพาะ “ก้อนที่คอ/เจ็บคอเรื้อรัง/เสียงแหบ” สรุปในแบบที่เราอยากให้จำจากข่าวไมเคิล ดักลาสคือ ข่าวนี้ช่วยเตือนว่า “HPV เกี่ยวข้องกับมะเร็งคอหอย/ช่องปากได้” และการดูแลเชิงป้องกันอย่างวัคซีน HPV + พฤติกรรมปลอดภัย + ตรวจอาการไว มีประโยชน์กว่าการโฟกัสที่ประโยคไวรัลอย่างเดียวค่ะ