หลายคนเสิร์ชหา “ประโยชน์ของข้าวหมาก” เพราะอยากรู้ว่ากินแล้วดีอะไรบ้าง จากที่ทำกินเองบ่อยๆ (ใช้ข้าวเหนียว 1 กก. + ลูกแป้ง 1 ลูก) เราว่าข้าวหมากเป็นของหมักที่กินง่าย หอมหวานแบบธรรมชาติ และช่วยเพิ่มความอยากอาหารได้ดี โดยเฉพาะเวลาทำออกมานุ่มๆ ฉ่ำๆ กินแล้วสดชื่น ประโยชน์ที่คนส่วนใหญ่พูดถึงกัน (และเราเห็นด้วยจากประสบการณ์กินเอง) คือ “จุลินทรีย์จากการหมัก” ที่อาจช่วยเรื่องการย่อยได้บ้าง เพราะข้าวหมากเป็นอาหารหมักคล้ายๆ แนวโปรไบโอติก แต่ก็ต้องย้ำว่าแต่ละคนตอบสนองไม่เท่ากัน และควรกินในปริมาณพอดี ไม่ใช่กินทีละเยอะๆ โดยเฉพาะคนที่ท้องไส้ไวหรือไม่ค่อยชินกับของหมัก อีกข้อที่ชอบคือ ข้าวหมากทำจากข้าวเหนียวเป็นหลัก จึงให้พลังงาน เหมาะกับวันที่อยากได้ของหวานแบบไม่ต้องใส่ครีมหรือเนยเยอะๆ ถ้าใครอยากเพิ่มความหวาน เราเคยใส่น้ำตาลนิดเดียวตามสูตรประมาณ 1–2 ช้อนชาต่อข้าว 1 กก. แต่จริงๆ ไม่ใส่ก็ได้ เพราะตอนหมักแล้วจะมีความหวานธรรมชาติขึ้นมาเอง ทริคที่ช่วยให้ได้ข้าวหมากน่ากินและกินแล้วสบายท้องขึ้น (อันนี้สำคัญมาก) คือความสะอาดและการทำให้ข้าว “แห้งสนิทก่อนคลุกแป้ง” เรานึ่งข้าวเหนียวประมาณ 20–30 นาที พอสุกแล้วผึ่งให้แห้งสนิท หรือใช้พัดลมเป่าให้ผิวข้าวแห้ง ไม่แฉะ จากนั้นค่อยล้างด้วยน้ำสะอาด/น้ำกรอง 5–7 รอบ จนน้ำใส ไม่ขุ่น และข้าวไม่ติดกัน แล้วพักให้สะเด็ดน้ำก่อนคลุกลูกแป้งที่บดละเอียด วิธีนี้ทำให้กลิ่นออกมาหอม ไม่เปรี้ยวฉุนง่าย เรื่องการหมัก เราวางไว้ที่อุณหภูมิปกติประมาณ 2 คืนก็เริ่มทานได้แล้ว ถ้าอากาศร้อนมากจะสุกไวขึ้น (หวานเร็ว แต่ก็อาจเปรี้ยวเร็ว) เราจะแนะนำให้ลองชิมทีละนิดในวันที่ 2 แล้วค่อยตัดสินใจว่าจะพักต่อหรือแช่ตู้เย็นเพื่อชะลอการหมัก ข้อควรระวังเล็กๆ สำหรับคนที่กำลังหา “ประโยชน์ของข้าวหมาก” เพื่อกินเป็นประจำ: ข้าวหมากมีความหวานและมีแอลกอฮอล์ตามธรรมชาติเล็กน้อยจากการหมัก คนท้อง เด็กเล็ก หรือคนที่ต้องหลีกเลี่ยงแอลกอฮอล์ควรระวัง และถ้าเป็นเบาหวาน/คุมน้ำตาล แนะนำชิมแต่น้อยและเลือกแบบไม่เติมน้ำตาลจะสบายใจกว่าค่ะ