# เหรียญ จ้าวพ่อดำ...กองทัพภาคที่ 4ค่ายวชิราวุธ...

หลายคนค้นหา “พ่อจ่าดำ ประวัติ” เพราะได้ยินชื่อจากคนพื้นที่ภาคใต้ หรือเห็นคำว่า “อนุสาวรีย์วีรไทย (เจ้าพ่อดำ)” บนเหรียญที่ระลึกแล้วอยากรู้ที่มา จากที่ผมสะสมเหรียญและลองไล่อ่านเรื่องเล่าท้องถิ่นประกอบ สิ่งที่พอทำให้เข้าใจภาพรวมได้คือ “พ่อจ่าดำ” มักถูกเล่าถึงในฐานะวีรบุรุษ/วิญญาณผู้คุ้มครอง ที่ผู้คนให้ความเคารพนับถือ โดยเฉพาะในบริบทของทหารและพื้นที่ที่มีค่ายทหารสำคัญ จุดที่ทำให้ผมสนใจมากคือ “เหรียญเจ้าพ่อดำ กองทัพภาคที่ 4 ปี 2525” เพราะบนเหรียญมีข้อมูลชัดเจนพอจะใช้เป็นหลักยึดเวลาเราหาข้อมูลต่อ เหรียญด้านหน้ามักเป็นรูปทหารถือปืน พร้อมข้อความ “อนุสาวรีย์วีรไทย (เจ้าพ่อดำ)” และ “กองทัพภาคที่ ๔ พ.ศ. ๒๕๒๕” ทำให้เดาได้ว่าเหรียญนี้ทำขึ้นในวาระสำคัญของหน่วยงาน และตั้งใจสื่อถึงความกล้าหาญ/ความเสียสละในแบบ “วีรไทย” ส่วนด้านหลังที่ผมเห็น จะเป็นรูปบุคคลในเครื่องแบบ พร้อมข้อความ “พระราชานุสาวรีย์ ร.๖ ค่ายวชิราวุธ นครศรีธรรมราช” ตรงนี้ช่วยเชื่อมโยงว่าเหรียญเกี่ยวข้องกับสถานที่จริงคือค่ายวชิราวุธ และมีการอ้างถึงพระราชานุสาวรีย์รัชกาลที่ 6 ด้วย ถ้าคนที่กำลังหาประวัติพ่อจ่าดำ ลองใช้คีย์เวิร์ดพวกนี้ต่อยอด เช่น “อนุสาวรีย์วีรไทย เจ้าพ่อดำ” “ค่ายวชิราวุธ เจ้าพ่อดำ” หรือ “กองทัพภาคที่ 4 พ.ศ. 2525 เหรียญที่ระลึก” จะช่วยเจอแหล่งข้อมูลที่เฉพาะขึ้นกว่าค้นคำกว้าง ๆ ในแง่การสะสม ผมแนะนำให้ดูรายละเอียด 3 อย่างเวลาเจอเหรียญชุดนี้: (1) ข้อความปี พ.ศ. 2525 ต้องคมชัด (2) รายละเอียดรูปทหารด้านหน้าและตัวหนังสือ “อนุสาวรีย์วีรไทย (เจ้าพ่อดำ)” ว่าตรงรุ่น (3) ด้านหลังต้องมีข้อความ “พระราชานุสาวรีย์ ร.๖ ค่ายวชิราวุธ นครศรีธรรมราช” เพราะเป็นจุดบอกเอกลักษณ์เหรียญได้ดี สุดท้าย เรื่อง “ประวัติพ่อจ่าดำ” ในหลายพื้นที่จะมีทั้งข้อมูลเชิงหลักฐานและเรื่องเล่าความเชื่อปะปนกัน ผมมองว่าอ่านได้ทั้งสองแบบ แต่ควรแยกให้ออกว่าอะไรคือหลักฐานจากสถานที่/หน่วยงาน (เช่น อนุสาวรีย์หรือค่ายทหาร) และอะไรคือคำบอกเล่าท้องถิ่น จะทำให้เข้าใจ “เจ้าพ่อดำ” ได้รอบด้านและไม่สับสนครับ