พระเจ้าเอกทัศน์เหยื่อแห่งการบิดเบือนประวัติศาสตร์
พระเจ้าเอกาทศรถหรือพระเจ้าเอกทัศน์พระเชษฐาพระนเรศวรมหาราชเหยื่อแห่งการบิดเบือนประวัติศาสตร์
จากจารึกไทยในบางพื้นที่ของไทยและพม่าบันทึกไว้ว่าพระองค์ทรงร่วมรบกับพระเชษฐาตลอดจนพระเชษฐาสิ้นพระชนม์ แถมยังถือปืนสู้ทัพพม่าจนสิ้นพระชนม์บนกำแพงเมืองซึ่งอ่านจากจารึกที่อนุสาวรีย์กับประสัติศาสตร์ที่เรียนมากันแล้วคนแบบนี้จะกลัวให้หยุดเสี ยงยิงปืนเพราะสนมกลัวกันได้อย่างไร บิดเบือนใส่ความพระองค์จนน่าสงสารพระองค์จับใจไม่ต่างกับเรื่องของซีอุย แต่กลับกันเรื่องราวนั้นอาจเป็นคำทำนายการเสียกรุงครั้งต่อไปซึ่งใกล้เคียงกับตอนนี้เหมือนกันนะ
หลายคนเจอคำค้น “พระเจ้าเอกทัศน์ / พระเจ้าเอกทัศ / พระเอกาทศรถ” แล้วมักงงว่าเป็นคนเดียวกันหรือเกี่ยวข้องกันยังไง เราเองก็เคยสับสน เพราะชื่อคล้ายกันมาก แถมในโซเชียลบางโพสต์ชอบเล่าปนกันจนทำให้ภาพของกษัตริย์แต่ละพระองค์ผิดเพี้ยนไป 1) แยกให้ออกก่อน: “เอกทัศน์” กับ “เอกาทศรถ” ไม่ใช่พระองค์เดียวกัน - พระเจ้าเอกทัศน์: กษัตริย์ปลายกรุงศรีอยุธยา (ก่อนเสียกรุงครั้งที่ 2) มักถูกพูดถึงในบริบท “การเสียกรุง” และการเมืองปลายอยุธยา - สมเด็จพระเอกาทศรถ: อยู่คนละยุค เป็นกษัตริย์สมัยอยุธยาตอนต้น-กลาง (ต่อจากสมเด็จพระนเรศวรมหาราช) บริบทที่พบได้บ่อยคือเรื่องศึกสงคราม การรวบรวมบ้านเมือง และภาพจิตรกรรม/อนุสาวรีย์ที่เล่าความกล้าหาญ คำว่า “พระเจ้าเอกทัศ” ที่คนพิมพ์กันในกูเกิล ส่วนมากเป็นการย่อ/สะกดคลาดเคลื่อนของ “เอกทัศน์” มากกว่า ทำให้ข้อมูลที่ขึ้นมาปะปนกันได้ง่าย 2) ถ้าจะคุยเรื่อง “บิดเบือนประวัติศาสตร์” ควรเช็กชนิดของหลักฐาน สิ่งที่เราใช้เช็กเวลาสงสัยว่าเรื่องไหนจริง/แต่งเติมคือ - พงศาวดารหลายฉบับ: มักมีรายละเอียดต่างกัน ควรอ่านเทียบ ไม่ยึดฉบับเดียว - จารึก/คำจารึกตามอนุสาวรีย์: ให้ “ภาพการยกย่อง” และความทรงจำของพื้นที่ แต่ก็อาจเป็นการสรุปแบบเชิดชู ไม่ใช่คำอธิบายเชิงวิชาการทั้งหมด - งานวิชาการสมัยใหม่: มักช่วย “จัดระเบียบข้อมูล” และอธิบายบริบทว่าทำไมเรื่องเล่าถึงออกมาแบบนั้น จากภาพและ OCR ในโพสต์เดิมจะเห็นคำ/ภาพแนว “ฐานอนุสาวรีย์สมเด็จพระเอกาทศรถ”, “ภาพวาดถือพระแสงดาบ”, รวมถึง “จิตรกรรมฝาผนังฉากสู้รบบนกำแพงเมือง” ซึ่งชี้ว่าเนื้อหาในโพสต์โฟกัสไปที่ “พระเอกาทศรถ” มากกว่า แต่ชื่อเรื่องกลับพาไปหา “เอกทัศน์” ทำให้คนอ่านหลงประเด็นได้ 3) ประเด็น “พระเอกาทศรถ นักแสดง” คือคนละเรื่องกับประวัติศาสตร์ หลายคนค้นคำนี้เพราะอาจเจอข่าว/ละคร/ภาพยนตร์ที่มีตัวละครชื่อ “พระเอกาทศรถ” หรือมีนักแสดงรับบท ถ้าคุณตั้งใจหาข้อมูลสื่อบันเทิง แนะนำพิมพ์เพิ่มว่า “ละคร”, “ภาพยนตร์”, “รายชื่อนักแสดง”, “รับบทโดย” เพื่อให้ผลค้นตรงกว่า แต่ถ้าหาข้อมูลประวัติศาสตร์ ให้พิมพ์เพิ่มว่า “พงศาวดาร”, “สมัย”, “รัชกาล”, “หลักฐาน” 4) เทคนิคเล็กๆ กันหลง: จำคีย์เวิร์ดตามยุค - ถ้าเจอคำว่า “เสียกรุงครั้งที่ 2” โอกาสสูงคือพูดถึง “พระเจ้าเอกทัศน์” - ถ้าเจอคำว่า “สมเด็จพระนเรศวร” และภาพกองทัพ/ศึกพม่าในจิตรกรรม โอกาสสูงคือ “พระเอกาทศรถ” สรุปคือ ก่อนจะบอกว่าใครถูกใส่ความหรือถูกบิดเบือน ลองเริ่มจาก “แยกพระนามให้ถูกพระองค์” แล้วค่อยเทียบหลักฐานหลายแบบ จะช่วยให้ภาพประวัติศาสตร์ชัดขึ้นและยุติธรรมกับทุกฝ่ายมากกว่า
