นักเรียนปิดเทอม ครูทำอะไร?

หลายคนเจอคำว่า “ครูน่ารัก” ในโรงเรียนหรือบนโซเชียล แล้วสงสัยว่าทำไมครูบางคนดูใจดี อารมณ์ดี ทั้งที่งานเยอะมาก โดยเฉพาะช่วงที่นักเรียนปิดเทอมแล้ว แต่ครูยัง “ไม่ปิด” อยู่ดี จากประสบการณ์ครูอย่างเรา (และเพื่อนครูหลายคน) สิ่งที่ทำให้ครูยังยิ้มได้มักไม่ใช่เพราะงานน้อย แต่เป็นเพราะเราจัดการงานกับความรู้สึกตัวเองให้ไหว สิ่งแรกที่ทำให้คนมองว่าครูน่ารัก คือ “ไม่เอาอารมณ์ไปลงกับเด็ก” ช่วงปิดเทอมงานจะมารัวๆ ทั้งสรุปผลการเรียน/ตัดสิ้นผล ตรวจเกรด ติดตามเด็กที่ติดค้าง แล้วยังต้องสรุปโครงการหรือกิจกรรมส่งผู้บริหาร บางโรงเรียนยังมีรายงานผลการปฏิบัติงานเพื่อประเมินเงินเดือนอีก ถ้าเครียดแล้วหลุดใส่เด็กในช่วงเปิดเทอม ภาพจำก็จะกลายเป็นครูดุทันที เพราะงั้นหลายคนเลือกแยก “โหมดทำงานเอกสาร” กับ “โหมดอยู่กับนักเรียน” ให้ชัด อย่างที่สองคือ “ครูน่ารักมักสื่อสารชัด” เช่น ตอนเด็กต้องเรียนซ้ำ/เก็บงาน ครูที่เด็กเอ็นดูจะบอกเงื่อนไขตรงๆ ว่าต้องทำอะไร ส่งเมื่อไหร่ สอบเสริมยังไงถึงผ่านตามตัวชี้วัด (โดยเฉพาะโรงเรียนที่มีนโยบายปลอด 0) เด็กจะรู้สึกว่าแม้ครูเข้ม แต่ยุติธรรมและช่วยจริง ไม่ใช่ดุอย่างเดียว อย่างที่สามคือ “มีความใส่ใจเล็กๆ” แม้ช่วงปิดเทอมต้องวางแผนโครงการปีถัดไป วางแผนการจัดการเรียนรู้/ปรับแผนการสอนจากผลการเรียนที่ผ่านมา ครูหลายคนยังทักถามเด็กที่เสี่ยงหลุดระบบ หรือเด็กที่มีปัญหาครอบครัว เพราะงานติดตามและช่วยเหลือนักเรียนเป็นงานที่คนภายนอกไม่ค่อยเห็น แต่เด็กจะจำได้ว่าใครเป็นคนช่วย ถ้าอยากเป็นครูน่ารักแบบไม่ฝืนตัวเอง เทคนิคที่เราใช้คือ 1) ทำเช็กลิสต์งานปิดเทอมเป็นข้อๆ (สรุปผล–สรุปกิจกรรม–รายงาน–รับนักเรียนใหม่–แผนปีหน้า–อบรม) 2) กันเวลา “เคลียร์โต๊ะ/เคลียร์งานค้าง” ไว้วันเดียวไปเลย จะได้ไม่ค้างในหัว 3) เลือกอบรมพัฒนาตนเองที่เอาไปใช้กับห้องเรียนได้จริง แล้วค่อยสะสมเกียรติบัตรแบบมีคุณภาพ สุดท้าย คำว่า “ครูน่ารัก” สำหรับเราไม่ได้แปลว่าต้องตามใจเด็กทุกเรื่อง แต่คือครูที่จริงใจ สม่ำเสมอ และพร้อมช่วยในกรอบที่ชัด ถึงงานจะไฟไหม้แค่ไหน ถ้าเรายังยืนบนความยุติธรรมและความหวังดีกับเด็กได้ คนก็จะสัมผัสได้เองว่าครูคนนี้น่ารักจริงๆ