ตอนเรา “ลิ้นเป็นแผล” หรือเจ็บลิ้นขึ้นมา มันทรมานตรงที่กินก็แสบ พูดก็เจ็บ บางทีเหมือนต้องบอกคนอื่นว่า “พูดใหม่ได้ไหมครับ เมื่อกี้ไม่ได้ฟัง” เพราะมัวแต่เจ็บจนหลุดโฟกัสเลย ใครที่กำลังเจ็บปลายลิ้น เจ็บข้างลิ้น หรือมีแผลที่ลิ้น ลองเช็กลิสต์นี้ได้ค่ะ สาเหตุที่พบบ่อยของแผลที่ลิ้น/ลิ้นแตก - กัดลิ้น โดนขอบฟันคม เหล็กดัดฟัน หรือขอบเครื่องมือทันตกรรมบาด - อาหารร้อนจัด เผ็ดจัด เปรี้ยวจัด ทำให้แสบลิ้นและระคายเคือง - พักผ่อนน้อย เครียด ภูมิตก ทำให้แผลร้อนในขึ้นง่าย (รวมถึงที่ลิ้น) - ปากแห้ง ดื่มน้ำน้อย ทำให้ลิ้นแตกเป็นร่องและแสบ - ขาดวิตามินบางชนิด (เช่น กลุ่มบี/ธาตุเหล็ก) บางคนจะมีแสบลิ้นร่วมด้วย - การติดเชื้อราในช่องปาก (มักมีคราบขาวร่วม) หรือการอักเสบจากการแพ้/ระคายเคือง เป็นแผลที่ลิ้นทำไงหายไว (วิธีดูแลที่บ้าน) 1) บ้วนปากน้ำเกลืออุ่น: วันละ 2–3 ครั้ง ช่วยลดระคายเคืองและให้แผลสะอาด 2) เลี่ยงตัวกระตุ้น 3–5 วัน: ของเผ็ด เปรี้ยว ของทอดแข็งๆ แอลกอฮอล์ และบุหรี่ เพราะจะยิ่งแสบลิ้น 3) ดื่มน้ำให้พอ + พักผ่อน: ถ้าลิ้นแตกเพราะปากแห้ง การเพิ่มน้ำช่วยเห็นผลชัด 4) แปรงฟันเบามือ + เลี่ยงน้ำยาบ้วนปากที่แรงเกิน: บางคนใช้แล้วแสบกว่าเดิม 5) ถ้าเจ็บปลายลิ้น/ข้างลิ้นจากฟันคม: ลองสังเกตว่ามีซี่ไหนบาดซ้ำๆ ควรไปขัดฟัน/ปรับแต่งที่คลินิก จะหายเร็วกว่า ยาทาลิ้นเป็นแผล/แผลร้อนใน ใช้อะไรได้บ้าง - เจล/ยาทาแผลในปากที่ช่วยเคลือบแผล: ทาหลังอาหารและก่อนนอน ช่วยลดเสียดสีตอนพูด-กิน - ยาชาเฉพาะที่แบบเจล: เหมาะเวลาปวดมาก แต่ควรใช้เท่าที่จำเป็นและอ่านฉลากให้ดี - ถ้าสงสัยเชื้อรา (มีฝ้าขาว เช็ดออกได้/แสบลิ้นเรื้อรัง): ควรให้แพทย์/ทันตแพทย์ประเมินก่อน ไม่แนะนำซื้อยากินเอง ลิ้นเป็นตุ่ม เจ็บข้างลิ้น เป็นอะไร? บางครั้งเป็น “ตุ่มรับรสอักเสบ” จากการกัด/ระคายเคือง มักหายเองในไม่กี่วัน แต่ถ้าเป็นก้อนแข็ง โตขึ้น หรือมีแผลไม่ยุบ ควรตรวจเพื่อความชัวร์ ควรไปพบแพทย์/ทันตแพทย์เมื่อไหร่ - แผลที่ลิ้นไม่หายใน 2 สัปดาห์ หรือเป็นซ้ำบ่อยผิดปกติ - เจ็บมาก บวมมาก มีหนอง ไข้ หรือกลืนลำบาก - มีคราบขาวหนาๆ/สงสัยเชื้อรา หรือแสบ ร้อน ปาก และลิ้นเรื้อรัง - มีขอบฟันคมบาดซ้ำๆ หรือสงสัยว่ามีสิ่งแปลกปลอมทิ่ม ทริคเล็กๆ ของเรา: วันไหนต้องคุยเยอะๆ จะพยายามจิบน้ำบ่อย เลี่ยงของเผ็ด แล้วทาเจลเคลือบแผลก่อนออกไป ช่วยให้พูดได้สบายขึ้นมาก ถ้าใครลองวิธีไหนแล้วหายไว มาแชร์กันได้นะคะ