การควบแน่นของไอน้ำ (Condensation)

การควบแน่นของไอน้ำ (Condensation) จากความแตกต่างของอุณหภูมิระหว่างภายในอาคารและภายนอกอาคาร ที่มีอุณหภูมิระหว่างร้อนและเย็น เช่น ห้องเย็น ห้องที่ต้องรักษาความเย็น มีร่องรอยคราบสนิม/คราบน้ำบริเวณก้นตู้ และมีลักษณะคล้ายหยดน้ำเกิดภายในตู้ไฟฟ้าได้

โดยจะพบสาเหตุ

* ภายนอกอากาศร้อนและชื้น

* ภายในห้องหรือภายในตู้เย็นกว่า

* ไอน้ำในอากาศสัมผัสผิวโลหะที่เย็นกว่า “จุดน้ำค้าง (Dew Point)”

* เกิดเป็นหยดน้ำเกาะตามผนังตู้ ฝาตู้ บัสบาร์ และอุปกรณ์ไฟฟ้า

ผลกระทบที่อาจเกิดขึ้น ได้แก่

* การเกิดออกไซด์บนทองแดงและจุดต่อ

* สนิมที่ตัวตู้และฮาร์ดแวร์

* กระแสรั่ว (Leakage Current)

* Tracking บนฉนวน

* Flashover หรือ Arc Fault ในระยะยาว

* อายุการใช้งานของ MCCB และอุปกรณ์ลดลง

6/17 แก้ไขเป็น

... อ่านเพิ่มเติมจากประสบการณ์ที่ผ่านมาของผมในการดูแลและซ่อมบำรุงอุปกรณ์ไฟฟ้าในตู้ควบคุมต่าง ๆ พบว่าปัญหาการควบแน่นของไอน้ำกลายเป็นเรื่องที่ไม่ควรมองข้ามเลย โดยเฉพาะอย่างยิ่งในสภาพภูมิอากาศที่มีความชื้นสูง เช่น ประเทศไทยที่มักพบทั้งความร้อนและความชื้นสูงในหลาย ๆ ช่วงของปี การสะสมของหยดน้ำบนบัสบาร์ หรือตัวเชื่อมต่อทองแดง สามารถสร้างสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมต่อการเกิดสนิมและออกไซด์ ซึ่งไม่เพียงแต่ลดประสิทธิภาพการไหลของกระแสไฟฟ้า แต่ยังเสี่ยงต่อการเกิดกระแสรั่ว และแผ่ลุกลามทำให้เกิดปัญหาที่รุนแรงอย่าง Arc Fault หรือไฟลัดวงจรในระยะยาว สิ่งที่ผมแนะนำคือการติดตั้งระบบระบายอากาศที่ดีภายในตู้ รวมถึงการใช้พัดลมหรือฮีตเตอร์เพื่อลดความชื้นสะสม วิธีนี้ช่วยลดโอกาสที่ไอน้ำจะเข้ามาสัมผัสกับพื้นผิวโลหะที่เย็นกว่าจนเกินจุดน้ำค้าง นอกจากนี้ การใช้สารดูดความชื้นอย่างชิลิกาเจลไว้ในตู้ก็ช่วยได้มากเช่นกัน การตรวจสอบและทำความสะอาดตู้ไฟฟ้าอย่างสม่ำเสมอก็เป็นเรื่องสำคัญ เพราะหากมีคราบน้ำหรือสนิมเกิดขึ้นแล้ว ความเสียหายก็จะค่อย ๆ ขยายวงกว้างขึ้น เราจึงควรจัดตารางตรวจเช็คประจำเดือนเพื่อบำรุงรักษา และหากพบการเกิดสนิมให้รีบทำความสะอาดหรือเปลี่ยนชิ้นส่วนที่เสียหายทันที เพื่อป้องกันความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นกับ MCCB และอุปกรณ์ไฟฟ้าชิ้นอื่น ท้ายที่สุด การออกแบบตู้ไฟฟ้าที่เหมาะสมกับสภาพแวดล้อม เช่น การเว้นช่องว่างสำหรับการระบายอากาศ หรือการเลือกใช้วัสดุที่ทนทานต่อความชื้น เป็นสิ่งที่ทำได้ตั้งแต่ขั้นตอนเริ่มต้นจะช่วยลดปัญหาการควบแน่นในระยะยาวได้อย่างมีประสิทธิภาพ