Jフードとビーガンフードは違うのかな?

ช่วงที่เริ่มลองงดเนื้อ เราก็งงเหมือนกันว่า “อาหารเจ” กับ “มังสวิรัติ” ต่างกันยังไง และที่คนถามบ่อยสุดคือ มังสวิรัติ “กินน้ำปลาได้ไหม” หรือ “กินปลาได้ไหม” เลยสรุปแบบที่เราใช้ตัดสินใจเวลาซื้อของกินจริงๆ ให้ค่ะ 1) อาหารเจ คืออะไร? อาหารเจจะเคร่งกว่า โดยงดเนื้อสัตว์และผลิตภัณฑ์จากสัตว์ทุกชนิด (เช่น ไข่ นม เนย ชีส น้ำผึ้ง) และมักเลี่ยงเครื่องปรุงที่มาจากสัตว์ด้วย รวมถึง “ผักกลิ่นฉุน” ที่หลายคนคุ้นว่าเป็นผักต้องห้ามในเทศกาลกินเจ เช่น กระเทียม หอม ต้นหอม กุยช่าย หลักๆ คือเน้นอาหารจากพืช เช่น เต้าหู้ ผักต่างๆ ถั่ว ธัญพืช 2) มังสวิรัติ ห้ามกินอะไรบ้าง? มังสวิรัติหลักๆ คือ “ไม่ทานเนื้อสัตว์” แต่รายละเอียดขึ้นกับประเภท เช่น - วีแกน (Vegan): งดทุกอย่างจากสัตว์ คล้ายเจ แต่ปกติไม่ได้เคร่งเรื่องผักกลิ่นฉุน - แลคโตเวจิทาเรียน: ทานนม/ผลิตภัณฑ์นมได้ แต่ไม่ทานไข่ - โอโวเวจิทาเรียน: ทานไข่ได้ แต่ไม่ทานนม - แลคโต-โอโว: ทานได้ทั้งไข่และนม (แบบที่เจอบ่อยสุด) ดังนั้นเวลาถามว่า “มังสวิรัติห้ามอะไรบ้าง” ให้เริ่มจากห้ามเนื้อสัตว์ก่อน แล้วค่อยดูว่าเรายอมรับไข่ นม น้ำผึ้งได้ไหมตามแนวที่เลือกค่ะ 3) มังสวิรัติ กินปลาได้ไหม? โดยนิยาม “มังสวิรัติ” ไม่กินปลา เพราะปลาก็คือเนื้อสัตว์ ถ้าใครกินปลาแต่ไม่กินเนื้อแดง/ไก่ ส่วนใหญ่จะเรียกแนว “เพสคาทาเรียน” มากกว่า (ซึ่งคนไทยมักเรียกรวมๆ ว่ามังฯ เลยทำให้สับสน) 4) มังสวิรัติ กินน้ำปลาได้ไหม? น้ำปลาโดยทั่วไปทำจากปลา/เคย (สัตว์น้ำ) เพราะฉะนั้นถ้าถือมังสวิรัติแบบงดเนื้อสัตว์จริงๆ “ไม่ควรกินน้ำปลา” ค่ะ แต่ในชีวิตจริงหลายคนอยู่ช่วงเริ่มต้น อาจผ่อนปรนบ้าง ให้เลือกทางออกที่ง่ายกว่า เช่น - ใช้ซีอิ๊วขาว/ซอสถั่วเหลือง - ใช้ “น้ำปลามังสวิรัติ/น้ำปลาเจ” (มักทำจากถั่วเหลือง เห็ด สาหร่าย) ทริคของเราคือดูคำว่า plant-based, vegan, เจ บนฉลาก และเช็กส่วนผสมว่ามี fish/anchovy/shrimp ไหม 5) เช็กเมนูเร็วๆ เวลาไปกินข้างนอก - ถามร้านว่าใช้น้ำปลา กะปิ ซอสหอยนางรม น้ำซุปกระดูกไหม - ระวังเมนูผัดที่ใส่กระเทียม/ต้นหอม: มังสวิรัติทานได้ แต่เจมักเลี่ยง - ของทอดบางอย่างชุบไข่/ใส่นม: มังสวิรัติบางประเภททานได้ แต่เจไม่ทาน สรุปสั้นๆ: เจ = งดสัตว์ทุกชนิด + มักงดผักกลิ่นฉุน + เลี่ยงเครื่องปรุงจากสัตว์, มังสวิรัติ = งดเนื้อสัตว์เป็นหลัก (ไข่ นม น้ำผึ้งแล้วแต่ประเภท) ใครกำลังเริ่มแนะนำเลือกแบบที่ทำได้ต่อเนื่องก่อน แล้วค่อยปรับให้เข้มขึ้นตามเป้าหมายค่ะ