การเลี้ยงลูกและการสอนวินัยเป็นเรื่องที่พ่อแม่หลายคนต้องผ่านช่วงเวลาท้าทาย บางครั้งเราก็ต้องลองเปลี่ยนวิธีการทำโทษหรือการปรับพฤติกรรมหลายๆ แบบเพื่อให้ลูกเข้าใจและปรับตัวได้ดีขึ้น จากประสบการณ์ผมเอง พยายามตั้งกฎหรือลงโทษเบาๆ เช่น การดึงความสนใจ เสนอทางเลือก หรือแม้กระทั่งการใช้เวลาพูดคุยอย่างใจเย็น แต่ก็มีบางครั้งที่ลูกยังไม่ปรับตัวตามที่หวังไว้ ทำให้รู้สึกเหมือนต้องเรียนรู้วิธีใหม่ ๆ อยู่เสมอ อีกหนึ่งสิ่งที่อยากเน้นคือความเข้าใจถึงพัฒนาการของเด็กในแต่ละวัย เพราะบางพฤติกรรมที่เรามองว่าเป็นปัญหาก็เป็นส่วนหนึ่งของการพัฒนาทางอารมณ์และสังคมของเขา เช่น การผลัก เพียงแค่เป็นการแสดงออกทางอารมณ์ที่ยังควบคุมไม่ได้ดีนักในช่วงวัยนี้ ดังนั้น การตามสังเกตและให้กำลังใจอย่างสม่ำเสมอเป็นเรื่องสำคัญมากกว่าการลงโทษอย่างเคร่งครัด หรือการตัดสินใจส่งลูกไปนอนห้องคนเดียวเพื่อฝึกความรับผิดชอบ เพราะความกังวลใจของพ่อแม่เองก็เป็นแรงผลักดันที่สำคัญในการสร้างความมั่นใจให้ลูกด้วย สุดท้ายนี้ การเรียนรู้จากผู้เชี่ยวชาญ หรือเข้าร่วมกิจกรรมที่ส่งเสริมพัฒนาการเด็ก เช่น กิจกรรมสร้างสรรค์ หรือคลาสพัฒนาทักษะทางอารมณ์ สามารถช่วยเพิ่มโอกาสให้ลูกได้ปรับพฤติกรรมและเรียนรู้สิ่งใหม่ๆ ได้ดีขึ้นอย่างเป็นธรรมชาติ