พิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติ สุรินทร์

พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ สุรินทร์

สถานที่จัดแสดงโบราณวัตถุ ศิลปวัตถุอันล้ำค่าของจังหวัดสุรินทร์, ประเทศไทย

จัดแสดงโชว์เกี่ยวกับประวัติศาสตร์ และอารยธรรมอันล้ำค่า ที่สืบสานกันมาตั้งแต่โบราณกาล ชนชาติแห่งเมืองนักรบผู้เกรียงไกร เมืองด่านหน้าที่คอยคุ้มครองปกป้องแผ่นดินไทย ให้รอดพ้นปลอดภัย จากการรุกรานของกัมพูชา " เขมร " จัญไร ชนขั้นไพร่ ไม่ให้เข้ามาข่มแห่งรังแกคนไทย เสียสละได้แม้แต่ชีวิตและจิตวิญญาณ จนได้รับขนานนามว่า " สุรินทร์ถิ่นนักรบโบราณ " ผู้ที่น่าเกรงขามที่สุดในปฐพี

จังหวัดสุรินทร์ ดินแดนคชสาร

คชสาร" (Kotcha-saan) แปลว่า ช้าง โดยเฉพาะช้างที่มีขนาดใหญ่และแข็งแรง คำนี้เป็นคำที่ใช้ในภาษาหนังสือ หรือ วรรณคดี นอกจากนี้ คชสารยังสามารถหมาย ถึง ช้างทรง หรือ ช้างพระที่นั่งของพระมหากษัตริย์ ไว้ใช้เป็นช้างรบในยามศึกสงคราม และ จังหวัดสุรินทร์นั้นยัง เป็นศูนย์รวมในการอนุรักษ์ช้างไทยที่มีประเพณีและพิธีกรรม และวิถีในการเลี้ยงช้างที่มีช้างมากที่สุดในประเทศไทย และมากที่สุดในโลกอีกด้วย

จังหวัดสุรินทร์ ตั้งอยู่ทางภาคอีสาน หรือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ของประเทศไทย โดดเด่นด้วยความหลากหลายทางชาติพันธุ์ ทั้งคนไทย พื้นเมือง ผู้ที่สืบเชื้อสายมาจากบรรพบุรุษที่เป็นชนชั้นสูงของขอมโบราณ ชาวกูย (ผู้ที่ความสามารถและทักษะเฉพาะในการเลี้ยงช้าง)  ชาวไทยเชื้อสายจีน และญวน แม้จะมีวัฒนธรรมที่แตกต่างกัน แต่ชาวสุรินทร์นั้นก็สามารถใช้ชีวิตอยู่ร่วมกันอย่างกลมกลืน โดยแต่ละชนชาติได้หลอมรวมความเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกัน สืบทอดเอกลักษณ์ และประเพณีอันดีงามที่เผยแพร่ประกาศศักดิ์ดาให้คนทั้งโลกได้รับรู้ ในความเป็นตัวตนของคนสุรินทร์ ชนขาตินักรบผู้เกรียงไกร ตลอดจนประวัติศาสตร์อันทรงคุณค่าทั้งโบราณสถาน และ ปราสาทต่างๆที่มีอยู่มากมาย ล้วนเป็นมรดกสำคัญของประวัติศาสตร์ชาติไทยไว้ได้อย่างงดงามตราบจนถึงทุกวันนี้

ขอม ไม่ใช่ เขมร (กัมพูชา)

ขอม คือ กลุ่มคนที่อาศัยอยู่บริเวณภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย โดยเฉพาะจังหวัดสุรินทร์ ที่มีปราสาทขอมโบราณขึ้นอยู่เรียงรายไปทั่วทั้งจังหวัด มีนักวิชาการบางคนพยายามเชื่อมโยงความสัมพันธ์ของคนที่อาศัยอยู่จังหวัดสุรินทร์กับ เขมร ( กัมพูชา ) ว่าเป็นเครื่อญาติ ซึ่งความจริงแล้วนั้นไม่มีทางเป็นไปได้

มีนักวิชาการบางกลุ่มพยายามบิดเบือน นั่งเขียนตามมุมมองและตามความคิดของตัวเองเป็นหลัก โดยไม่เคยลงพื้นที่จริง พยายามทำให้คนไทยรุ่นหลังเข้าใจผิด ในความเป็นมาของตนซึ่งมีแต่ความคาดเดาที่มั่กงาย โดยไม่ได้ทำการศึกษาและวิจัยถึงประวัติศาสตร์ให้เจาะลึกถึงภูมิหลังของคนสุรินทร์พื้นเมืองให้ถ่องแท้ สร้างความเข้าใจผิดให้แก่คนไทยในหมู่มาก คนสุรินทร์ คือ คนไทยแท้ ไม่มีความสัมพันธุ์เกี่ยวข้องใดๆกับคนกัมพูชา , ในสายตาคนสุรินทร์คนกัมพูชาคบไม่ได้ นิสัยไม่ดี ชอบลักขโมย ปล้นสดมคนไทย มีนิสัยขี้เกียจและมั่กง่าย สันดานจัญไร เลี้ยงไม่เชื่อง คนสุรินทร์จะไม่ให้ค่า ให้ราคาพวกเขมรสัตว์เดรฉานเหล่านี้ ไม่คบค้าสมาคม ไม่ให้งาน เพราะสันดานชอบหักหลังคบไม่ได้ เจอที่ไหนเป็นอันต้องไล่ ตัวเสนียดจัญไรจะนำพามาให้แต่ความหายนะ

กัมพูชา หรือ เขมรนั้น  คือ ชนชั้นไพร่ ทาส ที่อาศัยอยู่บริเวณป่า และตามชายขอบแบบหลบๆซ่อนๆ คนเขมรคือคนไม่มีทักษะ ไม่มีการศึกษา อาศัยหาของป่าและชิงปล้นสดมคนไทยเพื่อประทังชีวิต ถูก " ขอม " ชนชั้นนักรบโบราณผู้ยิ่งใหญ่ ล่า ต้อน และเกณฑ์นำไปใช้งานเป็นทาสเพื่อใช้แรงงาน สร้างวัด สร้างปราสาทราชวังเมื่อก่อนมีภาพฝาผนังที่แกะสละไว้บนนครวัดอธิบายถึงเรื่องราวและรากเง้าเผ่าพันธุ์ของอารยธรรมขอมไว้ได้อย่างยิ่งใหญ่เกรียงไกร โดยมีภาพของไพร่เขมรที่กำลังทำเกษตรกรรม และเพาะปลูกพืช เพื่อนำไปเป็นอาหารให้แก่พระมหากษัตริย์และคนในวัง พระมหากษัตริย์ที่ปกครองราชอาณาจักรขอมโบราณ ได้คนเขมรมาใช้งานจากการล่า นำมาเพื่อไว้ใช้งานและคอยรับใช้  ไม่ได้มีบทบาทหรือสถานะใดๆทางสังคม พวกเขมรจึงเก็บกดจากการที่ต้องตกเป็น ทาสผู้ต่ำต้อย วางแผนเฝ้าคอยโอกาศให้พระมหากษัตริย์เผลอไม่ทันระวังพระองค์ ทรยศหักหลัง ก่อกบฎคิดทรยศหักหลังฆ่าพระมหากษัตริย์ จนทำให้พระเจ้าชัยวรมันที่ 1 จนสิ้นชาติ นี่คือที่มาของคำว่า  " ทาสเขมรผู้ทรยศ กบฎในวัง "

ขอม ชนชั้นนักรบโบราณผู้ที่เคยปกครองบริเวณภูมิภาคเอเชีย คือกลุ่มคนที่สร้างนครวัด และ ปราสาทเขาพระวิหาร (ซึ่งในอดีตนั้นอยู่ใต้การปกครองของราชอาณาจักรไทย) ซึ่งพระมหากษัตริย์ไทยได้ครอบครองแผ่นดินบริเวณนี้มาครอบครองด้วยการทำ " ยุทธหัตถี "

หรือ การชนช้าง คือการทำสงครามบนหลังช้างตามประเพณีโบราณของพระมหากษัตริย์ แต่ละหัวเมืองในภูมิภาคอุษาคเนย์ (เอเชีย) เป็นการทำสงครามซึ่งถือว่ามีเกียรติยศ เพราะช้างถือเป็นสัตว์ใหญ่ และเป็นการปะทะกันซึ่ง ๆหน้าพระมหากษัตริย์ผู้ทรงพ่ายแพ้ในการรบ จะต้องสละราชสมบัติ รวมไปถึงแผ่นดินที่ทรงปกครองอยู่ให้แก่ฝ่ายที่ทำการ ยุทธหัตถี ชนะ นี่ถือเป็นธรรมเนียมประเพณีที่ถือปัฎิบัติของพระมหากษัตริย์ในแต่ละหัวเมืองในอดีต โดยไม่มีการสูญเสียกำลังพลในการสู้รบ โดยการเอาการทำศึกบนหลังช้าง หรือทำ ยุทธหัตถี เป็นตัวชี้วัดการแพ้ชนะ ผู้ที่พ่ายแพ้ต้องยอมจำนนแต่โดยดีไม่มีข้อต่อรองใดๆ เพราะนี่คือเกียรติอันยิ่งใหญ่ที่เป็นธรรมเนียมปัฎิบัติแต่โบราณนานมา ประเทศไทยยิ่งใหญ่เกรียงไกร

คนไทยรักชาติ เฉลียวฉลาด และสมัคคี

ประเทศไทยผู้ที่ไม่เคยตกอยู่ใต้การปกครองของผู้ใดจึงทำให้ทั่วโลกล้วนยำเกรงในความเหนือชั้น องค์พระมหากษัตริย์ไทยผู้ทรงมีพระปรีชาสามารรอบรู้ในทุกๆด้าน และทรงเป็นศูนย์รวมจิตใจคนไทยทั้งชาติ

นำพาประเทศชาติให้อยู่เย็นเป็นสุข ตราบถึงทุกวันนี้

ขอม คือกลุ่มชนชั้นสูงโบราณที่มีความสามารถเก่งกาจในการรบและทำศึกสงคราม โดยในอดีตขณะที่อาณาขอมเจริญรุ่งเรือง ได้เคยเข้าปกครอง และครอบครองดินแดนทั่วเอเซียตั้งแต่ทิศเหนือ จรดทิศใต้ ตั้งแต่ปากแม่น้ำโขงตอนล่าง จนถึงแม่น้ำโข่งตอนบน ขึ้นไปถึงมณฑลยูนนานประเทศจีน จากน้ำตูในด้านตะวันตกของรัฐชาน ผ่านลุ่มแม่น้ำกกไปจนถึง " แม่น้ำดำ " ในเวียดนามเหนือ รวมไปถึงแผ่นดินเวียดนามในปัจจุบันทั้งหมด ซึ่งมีหลักฐานร่องรอยการเดินที่ได้บันทึกไว้ในแผ่นศิลาจารึก

ว่าได้เคยปกครองดินแดนในบริเวณประเทศไทย พม่า กัมพูชา (เขมร) ลาว เวียดนาม จีนตอนล่าง มาเลเซีย ฟิลิปปินส์ และสิงค์โปร์ และประเทศอื่นๆ

ขอมโบราณ สมญานาม นักรบผู้ยิ่งใหญ่เกรียงไกรที่สุดแห่งเอเซีย เป็นบรรพบุรุษต้นแบบของคนสุรินทร์และคนไทย ซึ่งกลุ่มคนที่อาศัยอยู่ในบริเวณจังหวัดสุรินทร์ คือบุตรหลานของขอมโบราณผู้มีเชื้อสายอันใกล้ชิด และเป็นผู้ที่สืบทอดและส่งต่อความเป็น อัตลักษณ์ของ " ขอม "  โบราณไว้ได้อย่างชัดเจนและลึกซึ้ง ลักษณะเฉพาะตัวที่ถูกส่งต่อเช่น การเขียน อ่านตำราขอมโบราณได้อย่างแตกฉาน การร่ายรำที่งดงามและอ่อนช้อย การร่ายรำเพื่อบูชาสิ่งศักดิ์ในงานพิธีกรรมที่สำคัญต่างๆ

งานฝีมือในการทอผ้าไหมที่นำไปใช้เป็นเครื่องนุ่งห่มของพระมหากษัตริย์และชนชั้นสูงของขอมโบราณ ประคำเงินที่เลื่องชื่อของจังหวัดสุรินทร์ ที่เป็นมรดกตกทอดมาตั้งแต่โบราณ

เช่นการทำกำไล่เงิน ต่างหูที่พระมหากษัตริย์ขอมในอดีตทรงสวมใส่  ที่ใช้เป็นเครื่องประดับตามคอ แขน และขา และต่างหูนั้น( ในอดีตพระมหากษัตริย์ใส่ต่างหู) และเข็มขัดเงิน เครื่องใช้ต่างๆที่พระมหากษัตริย์ทรงเคยใช้ คนสุรินทร์ได้อนุรักษ์และสืบสานรักษาไว้เป็นอย่างดี

หลักฐานโบราณสถาน และ โบราณวัตถุหลายอย่างในพื้นที่จังหวัดสุรินทร์ ที่บ่งชี้ว่ามีมนุษย์ซึ่งเป็นคนท้องถิ่นอยู่อาศัยถาวรบริเวณนี้มาแล้วมากกว่า 4,000 ปี โดยคาดว่าน่าจะเป็นบรรพบุรุษต้นแบบของคนไทยในปัจจุบันอีกด้วย โดยเป็นการวิเคราะห์หลักฐาน ของเครื่องใช้โบราณต่างๆ ที่พบในจังหวัดสุรินทร์ส่วนใหญ่เป็นเครื่องประดับ และภาชนะ ที่ทำจากสำริดและดินเผา รวมถึงผ้าไหมมัดหมี่ลายโบราณ

ที่เรียกว่า "ผ้าโฮล"  (ซึ่งคนสุรินทร์มีทักษะฝีมือในการทอผ้าไหมโบราณได้งดงามมาก)

ที่นอกเหนือจากนี้ยังมีการขุดพบโครงกระดูกมนุษย์ พร้อมลูกปัดสีฟ้า ซึ่งบ่งบอกถึงวัฒนธรรมและวิถีชีวิตของผู้คนในยุคก่อนประวัติศาสตร์ ย้อนลึกไปมากกว่า 4,000- 5,000 ปีบ่งบอกได้ถึงวิถีชีวิตของคนไทยต้นแบบในสมัยอดีตนั้น ได้ทิ้งมรดกทางวัฒนะธรรมอันลึกซึ้งไว้ให้คนรุ่นหลังได้ศึกษาประวัติศาสตร์และความเป็นมาของตน วิถีความมีระเบียบแบบแผน ขนมธรรมเนียมประเพณีอันดีงาม พิธีบายศรีสู่ขวัญ ประเพณีการไว้ผมจุก และ ผมแกละ

ผมเปีย และการโกนจุก สมัยก่อน เด็กไทยชายหญิงจะมีทรงผมที่นิยมไว้คล้ายๆ กัน เช่น ผมจุก ผมเปีย ผมแกละ หรือผมโก๊ะ ซึ่งเป็นทรงที่นิยมผของเด็กไทยในสมัยโบราณ แต่ปัจจุบัน ทรงผมเหล่านี้เริ่มหายไปจากสังคมไทยแล้ว.

คนสุรินทร์ ถิ่นนักรบโบราณ

มีความอดทน ซื่อสัตย์ เฉลียวฉลาด

มีความเชื่อในคำสั่งสอนของพระพุทธศานา จึงทำให้คนสุรินทร์จิตใจดี มีเมตตา รักใคร่ปรองดอง สมัคคีกันมีความศรัทธาในการทำคุณงามความดี ควบคู่ กับการที่เป็นกลุ่มคนชาติพันธุ์ที่มีความรู้ และเชียวชาญในงานสถาปัตยกรรม ถนนหนทางได้ถูกออกแบบไว้อย่างดีมาตั้งแต่ในอดีต มีถนนรอบเมือง (ถนนเลี่ยงเมือง) เพื่อหลีกเลี่ยงรถติด ที่ถูกออกแบบและสร้างไว้รองรับการขยายตัวของประชากรไว้มามากกว่า 50 ปี และอารยธรรมอื่นๆ ซึ่งสามารถพบเห็นได้จากชิ้นงานที่ปรากฏใน ศาสนสถาน โบสถ์วิหาร ปราสาทราชวังขอมโบราณซึ่งที่ประทับของพระมหากษัตริย์ และเหล่าบริวารที่คอยดูแลรับใช้ และ ทาสบริวาร ซึ่งมีผลงานศิลปะสิ่งก่อสร้างอาคาร

ที่มีความโอ่โถงของตัวปราสาทไว้ได้อย่างสง่างาม รวมศิลปะที่มีขนาดใหญ่และ มีอายุยืนยาวมาหลายหมื่นปี ซึ่งเป็นสถาปัตยกรรม และสัญลักษณ์ทางวัฒนธรรมที่ยิ่งใหญ่ของจังหวัดสุรินทร์ที่ประจักษ์ต่อสายตาชาวโลกมาจนถึงทุกวันนี้

พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ สุรินทร์

ให้ความรู้เกี่ยวเรื่องกายภาพของจังหวัดสุรินทร์ เนื้อเรื่องประกอบด้วย  :

- สภาพภูมิประเทศ

- ภูมิอากาศ

- ลักษณะทางธรณีวิทยา

ทรัพยากรธรรมชาติต่างๆ เช่น แร่ธาตุ ดิน น้ำ ป่าไม้ สัตว์ป่า เป็นต้น นอกจากนี้ยังจัดแสดงเรื่องวิถีชีวิตของคนสุรินทร์ซึ่งเป็นบรรพบุรุษต้นแบบของสุรินทร์ไว้ได้อย่างน่าชื่นชม เช่น วิถีคนเลี้ยงช้างที่นำช้างซึ่งเป็นสัตว์ป่าและเป็นสัตว์ใหญ่ที่มีมากบริเวณจังหวัดสุรินทร์ ในสมัยอดีตจังหวัดมีพื้นป่าที่สมบูรณ์มาก ทำให้มีโขลงช้างป่าอาศัยบริเวณนี้เป็นจำนวนมาก ช้างซึ่งเป็นสัตว์ที่มีขนาดแต่ใหญ่ใจดีมาก เฉลียวฉลาด รอต้อนรับคุณด้วยความอบอุ่นจนคุณต้องหลงรัก ณ ดินแดนคชสาร ดั่งที่ถูกกล่าวขานว่า " สุรินทร์ถิ่นช้างใหญ่ "โดยการนำช้างมาเลี้ยงดู และให้อยู่อาศัยภายในบริเวณบ้าน เปรียบเสมือนช้างคือ บุตร หลานและเป็นสมาชิกส่วนหนึ่งของครอบครัว รัก เคารพ ดูแลเอาใจใส่ด้วยความเมตตาจนคนและช้างเป็นส่วนหนึ่งของกันและกัน มาตั้งแต่สมัยอดีตจนมาถึงปัจจุบัน ช้างไทยเป็นสัตว์ที่ฉลาดและแสนรู้ สามารถทำตามคำสั้งของผู้ฝึกสอนได้อย่างน่าทึ่ง ท่านใดที่สนใจชมและสัมผัสความมหัศจรรย์ที่งดงามเหล่านี้ได้ที่ :

ชุมชนคนเลี้ยงช้างบ้านตากลาง อำเภอท่าตูม จังหวัดสุรินทร์ ประเทศไทย และบ้านขุนไชยทอง อำเภอชุมพลบุรี จังหวัดสุรินทร์

ซึ่งเป็นชุมชนเลี้ยงช้างที่มีช้างเยอะและมากที่สุดในโลก

คนสุรินทร์มีความสามารถที่หลากหลาย และได้จดบันทึกและถ่ายทอดเรื่องราวของตนสู้สายตาชาวโลกไว้มากมาย เช่น การทอผ้าไหมพื้นเมืองอันเลื่องชื่อ โดยวิธีการทอมือไม่ใช้เครื่องจักรสมัยใหม่ใดๆเข้าช่วย ซึ่งเป็นสิ่งที่หาชมได้ยากในปัจจุบัน แต่ที่จังหวัดสุรินทร์นั้นยังคงอนุรักษณ์และสืบสานให้คนรุ่นหลัง และผู้ที่สนใจสนใจได้เข้าเยี่ยมชมได้ที่ " หมู่บ้านทอผ้าไหมบ้านท่าสว่าง " ตำบลท่าสว่าง อำเภอเมือง จังหวัดสุรินทร์ ประเทศไทย

โดยมีลายผ้าไหมที่เป็นอัตลักษณ์ประจํา จังหวัด สุรินทร์ด้วยกันไว้ 8 ลาย

- ผ้าโฮล

- ผ้าไหมมัดหมี่ พื้นเมืองสุรินทร์

- ผ้าอัมปรม, อันปรม

- ผ้าสมอ, ผ้าสะมอ, ซมอ

- ผ้าอันลุยซึม, อันลูนซึม, วันสูญซึม

- ผ้าละเบิก

- ผ้าสาคู

- ผ้าหางกระรอก, ผ้ากะเนียว

ที่แสดงออกถึงความเป็นอัตลักษณ์พื้นถิ่นและสะท้อนให้เห็นมรดกภูมิปัญญาวิถีชีวิต ประเพณี วัฒนธรรม และประวัติศาสตร์ อันโดดเด่นของจังหวัด สุรินทร์ไว้อย่างน่าทึ่ง

ซึ่งมีผ้าไหมที่เป็นงานชิ้นเอกที่คนไทยและทั่วโลกต่างชื่นชมในความงดงามและปราณีตวิจิตรบรรจง ประกวดได้แชมป์อันดับ1 ของประเทศไทยหลายปีซ้อนด้วยกัน เช่น ผ้าไหมมัดหมี่  ผ้าไหมโฮล ซึ่งเป็นลายผ้าอัตลักษณ์ประจำจังหวัด สุรินทร์ กลุ่มชาติพันธุ์ไทย

และมีอีกสถานที่ ที่สร้างชื่อเสียงให้แก่จังหวัดสุรินทร์ คือ " หมู่บ้านประคำ, สุรินทร์ "

หรือมีชื่อเรียกตามภาษาถิ่นว่า " ลูกปะเกือม "

คือ หมู่บ้านเครื่องเงิน " บ้านเขวาสินรินทร์ "

หรือ " กลุ่มหัตถกรรมเครื่องเงินบ้านโชค" ซึ่งเป็นหมู่บ้านที่มีชื่อเสียงในการผลิตลูกประคำเงิน ที่เป็นเครื่องประดับอันล้ำค่าที่มีมาตั้งแต่สมัยโบราณ จากหลักฐานที่พบ และมีตำนานเล่าขานมาตั้งแต่ในอดีตว่า ผู้ใดที่ได้ครอบครองหรือสวมใส่ประคำ จะทำให้ผู้ที่พบเห็นยำเกรง เคารพป้องกันภัยจากภูตผีปีศาจไม่มาเข้าใกล้แคล้วคลาดและปลอดภัยจากภัยอันตรายทั้งปวง เป็นศิริมงคลเสริมดวง ช่วยในเรื่องการทำธุระกิจให้จริญรุ่งเรื่องไม่ติดขัด  จนกลายเป็นเอกลักษณ์ที่อยู่คู่กับจังหวัดสุรินทร์มาตลอดกาลสร้างงานสร้างรายได้ให้คนจังหวัดสุรินทร์ไม่ต้องผลัดถิ่นฐาน ออกไปหางานทำในต่างแดน 

หมู่บ้านแห่งนี้ตั้งอยู่ในตำบลเขวาสินรินทร์ อำเภอเขวาสินรินทร์ จังหวัดสุรินทร์ ประเทศไทย

ลูกประคำเงินเหล่านี้มีชื่อเสียงในเรื่องความ ประณีต ลวดลายที่งดงามและเป็นเอกลักษณ์ เช่น ลายไข่แมงดา ลายดอกพิกุล ลายถุงเงิน การทำลูกประคำเงินที่มีชื่อเสียงนี้ มีมานานหลายพันปี เป็นมรดกตกทอดจากบรรพบุรุษขอมโบราณ ที่มีการตั้งถิ่นฐานในบริเวณจังหวัดสุรินทร์มาก่อนตั้งแต่ศตวรรษที่ 10 ในยุค พระเจ้าชัยวรรมันที่ 1 หรือเมื่อ 1,344 ปีที่แล้ว

พระเจ้าชัยวรมันที่ 1 หรือพระนามเต็มว่า พระกมรเตง อัญศรีชัยวรมัน (วุระ กำมฺรตาง อญฺ ศรี ชยวุมฺมเทว) ถือเป็นกษัตริย์องค์ สุดท้ายของอาณาจักรเจนละ ที่เป็นเอกภาพซึ่งเป็นบรรพบุรุษของขอมโบราณ

พระองค์ทรงปกครองพื้นที่จังหวัดสุรินทร์ และพื้นที่โดยรอบประเทศไทยซึ่งรวมไปถึง กัมพูชา (เขมร) และ ลาวในอดีตนั้นเคยอยู่ใต้การปกครองของประเทศไทย ตั้งแต่ประมาณ พ.ศ.1200 ถึง ประมาณ พ.ศ.1224

(หรือเมื่อ 1,568 ปีที่แล้ว )

ตลอดรัชสมัยของพระองค์ และพระราชบิดาของพระองค์คือพระเจ้าภววรมัน ที่ 2

หรือพระนามเต็มว่า พระกมรเตง อัญศรีภววรมัน (วระ กมฺรตาง อญฺ ศรีภวรฺมฺม) เป็นพระมหา กษัตริย์แห่งอาณาจักรเจนละ และเป็นพระราช บิดาของ พระเจ้าชัยวรมันที่ 1 รัชกาลถัดไปต่อจากพระองค์, พระเจ้าภววรมันที่ 2 เป็นพระมหากษัตริย์แห่ง อาณาจักรเจนละ ครองราชย์ระหว่างปี พ.ศ. 1100 -  1200 พระองค์เป็นผู้สืบทอดราชบัลลังก์ต่อจาก พระเจ้าอิศานวรมันที่ 1 พระองค์ทรงเป็นโอรสของ พระเจ้าอิศานวรมันที่ 1 พระองค์ทรงสร้างจารึกมากมายเมื่อพระองค์สวรรคต พระเจ้าชัยวรมันที่ 1 ซึ่งเป็นพระราชโอรสของพระองค์ได้ขึ้นสืบราชบัลลังก์ต่อมา เมื่อพระเจ้าชัยวรมันที่ 1 ทรงสิ้นพระชนม์โดยไม่มี รัชทายาทที่เป็นโอรส จึงให้พระมเหสีขึ้นครองราชย์ต่อ คือ พระนางชยเทวี จึงขึ้นครองราชสมบัติ ต่อมาช่วงเวลานี้เองอาณาจักรเจนละเต็มไปด้วยความวุ่นวายทางการเมือง และการขึ้นครองราชย์ ของพระนางก็เป็นที่โต้แย้ง นำไปสู่การแบ่งแยกรัฐ เจนละออกเป็นเจนละบก กับเจนละน้ำ จนนำสู่การล่มสลายของอาณาจักรขอมโบราณในเวลาต่อมา โดยหลักฐานทางประวัติศาสตร์ปราสาทขอมโบราณที่เคยเป็นวีงประทับของพระมหากษัตริย์ที่เคยรุ่งเรืองในอดีตไว้ให้คนรุ่นหลังได้ศึกษามากมายประกอบด้วย

ประกอบด้วย

1. ปราสาทบ้านพลวง อ.ปราสาท

2. ปราสาททนง อ.ปราสาท

3. ปราสาทตามอญ อ.บัวเชด

4. ปราสาทยายเหงา อ.สังขะ

5. ปราสาทหมื่นศรีน้อย อ.สำโรงทาบ

6. ปราสาทศีขรภูมิ อ.ศีขรภูมิ

7. ปราสาทช่างปี่ อ.ศีขรภูมิ และ

8. คูเมืองกำแพงเมืองสุรินทร์ อ.เมืองสุรินทร์

9. ปราสาทเมืองที อ.เมืองสุรินทร์

10. ปราสาทภูมิโปน อ. สังขะ

11. ปราสาทตาควาย อ. พนมแฃดงรัก

12. ปราสาทตาเมือน อ. พนมดงรัก

13. ปราสาทตาเมือนโต๊ด อ. พนมดงรัก

14. ปราสาทตาเมือนธม อ. พนมดงรัก

ข้าวหอมมะลิ ที่มีชื่อเสียงระดับประเทศเคยชนะการประกวดข้าวหอมมะลิอันดับ 1ระดับประเทศ ไทย และครองตำแหน่งหลายสมัยด้วยกันจนผู้คนต่างขนานนามว่า สุรินทร์เป็นถิ่นข้าวหอม" ดั่งคำขวัญของจังหวัดที่ว่า

" สุรินทร์ถิ่นช้างใหญ่ ผ้าไหมงาม ประคำสวย ร่ำรวยปราสาท ผักกาดหวาน ข้าวสารหอม งามพร้อมวัฒนธรรม "

มรดกทางวัฒนธรรมอันยิ่งใหญ่และล้ำค่าของจังหวัดสุรินทร์ มีความโดดเด่นจนเป็นที่รู้จักโดยทั่วไป คือ งานศิลปกรรมต่างๆ ได้แก่ การทำเครื่องประดับเงิน และการทอผ้าไหม ศิลปะการแสดงพื้นบ้าน ได้แก่ การแสดงการรำที่ได้รับการถ่ายทอดมาจากวัฒนธรรมขอมโบราณ ลีลาในการร่ายรำอ่อนช้อย งดงาม การละเล่นดนตรีไทย ประเพณีการแห่นาคบนหลังช้าง การแต่งงานบนหลังช้าง ล้วนถูกริ่เริ่มมาจากจังหวัดสุรินทร์ทั้งสิ้น การเจรียง (การร้องเพลงภาษาพื้นเมืองเพื่อเล่าเรื่องราวต่างๆ คล้ายไปกับ ลิเก ของภาคกลาง ) รวมไปถึงความสามารถในการเล่นดนตรีไทย และดนตรีพื้นบ้าน เช่น วงมโหรีพื้นของบ้านสุรินทร์ที่มีมาตั้งแต่โบราณ มีการประสมวงมโหรีกับวงเครื่องสาย วงปี่พาทย์ วงขับไม้ และวงประเภท เครื่องกลองแขกโบราณ ที่นิยมเล่นกันแพร่หลายในเขตอำเภอเมืองสุรินทร์ และอำเภอสังขะ จากการสัมภาษณ์นายกุน ผลแมน หัวหน้าวง มโหรีบ้านภูมิโปน ทราบว่าเริ่มเรียนดนตรีครั้งแรกจากครูนิล ซึ่งได้รับการถ่ายทอดจากข้าหลวง ที่พระมหากษัตริย์ได้ส่งมาปกครอง มณฑลอีสานในสมัยรัชกาลที่ 5 ระหว่างปี 2436 - 2451 การละเล่นดนตรีไทย และมีนำมาผสมเข้าวงกับมโหรีไทยพื้นบ้าน จึงได้เกิดขึ้นและแพร่หลายสู่ชาวจังหวัดสุรินทร์.

เครื่องดนตรีที่ใช้ประกอบในการเล่นมโหรีพื้นบ้านของจังหวะดสุรินทร์ ประกอบด้วย :

1. ซอกลาง ซึ่งมีลักษณะเหมือนซออู้ แต่มีเสียงสูงกว่าซออู้ เล็กน้อย หรือเรียกว่าซออู้เสียงกลาง

2. ซออู้ ตัวกะโหลกซอทำด้วยกะลามะพร้าว ขึงหนังวัว มี สาย ๒ สาย คันชักทำด้วยขนหางม้า มีเสียงทุ้มนุ่มนวล

3. ซอด้วง เป็นซอ ๒ สาย กะโหลกซอทำด้วยไม้ไผ่ ใช้ หนังงูเหลือมขึง คันชักทำด้วยขนหางม้า มีเสียงแหลม

4. ปี่ใน(ชลัย) เป็นปี่ที่ทำด้วยไม้ชิงชัน หรือไม้พยูงกลึง ให้ป่องกลาง และบานปลายทั้งสองข้างเล็กน้อย เจาะเป็นรู กลวงภายใน มีรูสำหรับปิดเปิดนิ้วเพื่อให้เกิดเสียงต่างๆ เจาะรูปี่ ๖ รู ลิ้นปี่ทำด้วยใบตาลตัดกลมมนซ้อนสี่ชั้น ผูกติดกับโลหะ

ั5. กลองสองหน้า เป็นกลองที่ขึงด้วยหนังทั้งสองหน้า เสียงแบบเดียวกับตะโพน ใช้มือตีทั้งสองด้าน ใช้ใบเดียวตี ประกอบจังหวะในวงมโหรี

6. นิ่ง เป็นโลหะหล่อหนา ชุดหนึ่งมี ๒ ฝา เสียงจะดังฉิ่ง ฉับ จำทำหน้าที่เป็นหลักในการบรรเลง

7. ฉาบ เป็นโลหะหล่อเช่นเดียวกับฉิ่ง แต่มีเส้นผ่า ศูนย์กลางกว้างกว่านิ่ง และบางกว่า จะใช้ฉาบตีขัดกับนิ่ง เพื่อให้การบรรเลงสนุกสนาน

เครื่องดนตรีไทยมี 4 ประเภท คือ

เครื่อง ดีด

เครื่อง สี

เครื่อง ตี

เครื่อง เป่า

- เครื่องดีด เช่น พิณ จะเข้ ซออู้ ซอด้วง ฯลฯ

- เครื่องสี เช่น ซอสามสาย ซออู้ ซอหุ้ม ซอด้วง ฯลฯ

- เครื่องตี: เช่น ระนาดเอก ระนาดทุ้ม ระนาด ทอง ระนาดเอกเหล็ก ฆ้องวงใหญ่ ฆ้องวงเล็ก ฆ้องรามัญ ฆ้อง ฯลฯ

- เครื่องเป่า: เช่น ขลุ่ย ปี่ไฉน ปี่ชวา ปี่มอญ ปี่ ระกา ฯลฯ

ดนตรี ไทย แต่ละประเภทมีเอกลักษณ์ และ เสียงที่แตกต่างกัน เช่น วงปี่พาทย์ วงมโหรี วงเครื่องสาย และ วงดุริยางค์ไทย

จากการนำดนตรีไทยดั้งเดิมมาผสมกับวงมโหรีไทยพื้รบ้านของจังหวัดสุรินทร์ จึงกลายเป็นที่กล่าวขาน โดยมีเครื่องดนตรี ประเภทเครื่องสายและประเภทปี่พาทย์บางชิ้นมาประสมกัน โดยมีซอกลางเป็นเครื่องดนตรีหลักในวงงมโหรีไทยโบราณ ที่ใช้บรรเลงใน งานประเพณี และงานพิธีกรรมที่สำคัญต่างๆ ที่สามารถพบได้ที่จังหวัดสุรินทรฺ์ ถิ่นนักรบโบราณแห่งนี้เท่านั้นค่ะ.

-

เรียบเรียงบทความภาษาไทย

โดย : รัชรินทร์ดา เตชะประสาน🇹🇭

เคลียร์มิลลี่8888🇹🇭

ประเทศไทย 2568🇹🇭

18 มิถุนายน 2568, 08 : 30 น.🇹🇭

#ThaiSoldiers🇹🇭

#ThaiArmy🇹🇭

#RoyalThaiArmy🇹🇭

#Klearmilly8888🇹🇭

#KlearmillyInfinity8888🇹🇭