วันออกพรรษา.

วันอังคารที่ ๗ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๖๘

ขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือนสิบเอ็ด (๑๑) ปี มะเส็ง

วันออกพรรษา

" ยาทิส์ วปเต พีช์ ตาทิส์ ลภเต ผล์ กลยาณการี กลยาณ์ ปาปกา รี จ ปาปก"

คำแปล

บุคคลหว่านพืชเช่นไร ย่อมได้ผลเช่นนั้น

ผู้ทำกรรมดี ย่อมได้รับผลดี

ผู้ทำกรรมชั่ว ย่อมได้รับผลชั่ว.

-------***

วันออกพรรษา

หรือเรียกอีกอย่าง หนึ่งว่า" วันมหาปวารณา "

เป็นวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา ซึ่งเป็นศาสนาประจำชาติของไทย และมีความเกี่ยวข้องกับผู้ที่นับถือศาสนาพุทธที่อาศัยอยู่ทั่วทุกมุมโลก

โดยเป็นวันสิ้นสุดระยะเวลาจำพรรษา 3 เดือน

ของพระสงฆ์เถรวาท โดยเป็นวันที่พระสงฆ์จะทำสังฆกรรม คือ การปวารณา ในวันนี้วันออกพรรษา (ออกปุริมพรรษา1) จะตรงกับ วันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 11 (ประมาณเดือน ตุลาคม) หลังวันเข้าพรรษา 3 เดือน ตามปฏิทินจันทรคติไทย ซึ่งเป็นปฎิทินที่มีความแม่นยำที่สุดในโลก.

การปวารณา ถือเป็นข้อปฏิบัติตามพระวินัยสำหรับพระภิกษุโดยเฉพาะ

เรียกว่า เป็นญัตติกรรมวาจา (สังฆกรรม) ประเภทหนึ่ง ให้โอกาสแก่พระสงฆ์ที่จำพรรษาอยู่ ร่วมกันตลอดไตรมาส (3 เดือน) สามารถว่ากล่าวตักเตือนและชี้ข้อบกพร่องแก่กันและกันได้โดยเสมอภาค เป็นวันที่พระพรรษาน้อยกว่าสามารถตักเตือนพระที่มีพรรษามากกว่าได้ด้วยจิตที่ปรารถนาดีซึ่งกันและกัน เพื่อให้พระสงฆ์ที่ถูกตักเตือนมีโอกาสรับรู้ข้อบกพร่องของตน และนำข้อบกพร่องมาแก้ไขปรุงตัวเองให้ดียิ่งขึ้น ในขณะ เดียวกันถ้าเป็นเรื่องเข้าใจผิด ก็จะได้ชี้แจงแก้ไข หรือปรับความเข้าใจกัน เพราะสิ่งที่เห็น ที่ได้ยิน ที่สงสัย อาจมีเรื่องราวซ่อนอยู่

หรืออาจจะไม่ได้เป็นอย่างที่เข้าใจ รวมถึงเปิดโอกาสให้ขอโทษตอนที่รู้ตัว ว่าสร้างเดือดร้อนให้แก่หมู่คณะ และขออภัยที่เข้าใจผิด และเปิดโอกาสให้ซักถามข้อสงสัยซึ่งกันและกันได้ เพื่อปรับความเข้าใจกัน.

เมื่อถึงวันออกพรรษา พุทธศาสนิกชนถือเป็น โอกาสอันดีที่จะเข้าวัดเพื่อบำเพ็ญกุศลแก่ตนเองที่ ตั้งใจปฏิบัติตนเป็นอุบาสก-อุบาสิกา ส่วนพระสงฆ์ จำพรรษา และตั้งใจศึกษาปฏิบัติธรรมมาตลอดจน ครบไตรมาส (3 เดือน) หรือในวันถัดไปคือ วัน ออกพรรษา (จริง) (คือ วันแรม 1 ค่ำ เดือน 11) พุทธศาสนิกชนในประเทศไทยนิยมไปทำบุญ ตักบาตร เรียกว่า บุญเทศกาลบาตรเทโว หรือบาตรเทโวโรหณะ เพื่อรำลึกถึงเหตุการณ์สำคัญ ในพุทธประวัติที่กล่าวว่า พระพุทธเจ้าเสด็จกลับ จากเทวโลก ลงมายังโลกมนุษย์หลังจากการโปรดเทพบุตร อดีตพระพุทธมารดา พระนางสิริมหามายา บนสวรรค์ดาวดึงส์ (ชั้นที่ 2) ในพรรษาที่ 7 เสด็จลงมายังเมืองสังกัสสะ พร้อมกับทรงแสดง ไตรโลกวิวรณปาฏิหาริย์ (ทรงปาฏิหาริย์เปิดโลก ทั้ง 3 ได้แก่ สวรรค์, นรก, โลก)

กฐินกาล คือ ช่วงเวลาที่ทรงอนุญาตให้ภิกษุผู้ อยู่จำพรรษาครบ 3 เดือนแล้ว สามารถรับมานุ่ง ห่มได้ เริ่มตั้งแต่ วันแรม 1 ค่ำ เดือน 11 ถึงวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 12 (วันลอยกระทง) เป็นช่วงเวลา กฐินกาลตามพระวินัยปิฎกเถรวาท ในช่วงเวลาที่ พุทธศาสนิกชนชาวไทยจะเข้าร่วมบำเพ็ญกุศล เนื่องในงานกฐินประจำปี เป็นการนำผ้าจีวร ถวาย พระพุทธรูปและพระสงฆ์ในวัดต่าง ๆ โดยถือว่า เป็นงานบำเพ็ญกุศลที่ได้บุญกุศลมากงานหนึ่ง.

ความสำคัญ

วันออกพรรษา คือ วันที่สิ้นสุดระยะการจำ พรรษาเป็นเวลา 3 เดือน (นับตั้งแต่วันเข้าพรรษา) เรียกอีกอย่างหนึ่งว่า "วันมหาปวารณา" คำว่า "ปวารณา" แปลว่า "อนุญาต" หรือ "ยอมให้" ในวัน ออกพรรษานี้พระสงฆ์จะประกอบพิธีทำสังฆกรรม เรียกว่า มหาปวารณา เป็นการเปิดโอกาสให้ภิกษุ ว่ากล่าวตักเตือนกันได้ เพราะในระหว่างเข้า พรรษา พระสงฆ์บางรูปอาจมีข้อบกพร่องที่ต้อง แก้ไข การให้ผู้อื่นว่ากล่าวตักเตือนได้ ทำให้ได้รู้ ข้อบกพร่องของตน และยังเปิดโอกาสให้ซักถาม ข้อสงสัยซึ่งกันและกันด้วย

วันออกพรรษา

จัดได้ว่าเป็น " วันเทโวโรหณะ " ที่แท้ จริง เนื่องจากพระพุทธเจ้าได้เสด็จลงจากสวรรค์ ชั้นดาวดึง หลังจากโปรดพุทธมารดาบนสวรรค์ เป็นเวลาสามเดือน ทรงเสด็จลงในวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 11 และทรงเสด็จถึงโลกมนุษย์ในวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 11 เช่นกัน และได้ทรงแสดงโลกวิวรณ ปาฏิหารย์ หรือการเปิดโลกทั้งสาม คือ สวรรค์ นรก มนุษย์ให้เห็นกันและกันได้ในวันนี้ คือ ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 11 ดังนั้น วันออกพรรษาจึงมีอีกชื่อว่า วันพระเจ้าเปิดโลก อีกด้วย ส่วนในวันแรม 1 ค่ำ เดือน 11 เป็นเพียงวันที่ประชาชนรอเพื่อจะใส่บาตรพระพุทธเจ้าเป็นครั้งแรกในรอบสามเดือน หลังจากไม่ได้พบพระองค์มาเป็นเวลานาน จึงเป็น เพียงวันที่เป็นต้นกำเนิดของประเพณีตักบาตรเท โว เท่านั้น.

การออกพรรษาของพระสงฆ์ตามพระวินัยปิฎก

เมื่อพระสงฆ์จำพรรษาครบไตรมาสได้ปวารณา ออกพรรษาและได้กรานกฐินแล้ว ย่อมได้รับ อานิสงส์ หรือข้อยกเว้นพระวินัย 5 ข้อ คือ

เที่ยวไปไหนไม่ต้องบอกลา (ออกจากวัดไปโดย ไม่จำเป็นต้องแจ้งเจ้าอาวาส หรือพระสงฆ์รูปอื่น ก่อนได้) เที่ยวไปไม่ต้องถือไตรจีวรครบสำรับ 3 ผืน ฉันคณะโภชน์ได้ (โภชนะที่คณะรับนิมนต์ไว้) เก็บอดิเรกจีวรไว้ได้ตามปรารถนา (ยกเว้น สิกขาบทข้อนิสสัคคิยปาจิตตีย์บางข้อ) จีวรลาภ อันเกิดในที่นั้นเป็นของภิกษุ (เมื่อมีผู้มาถวายจีวร เกินกว่าไตรครองสามารถเก็บไว้ได้โดยไม่ต้อง สละเข้ากองกลาง)

ประเพณีท้องถิ่น

ประเพณีตักบาตรเทโวโรหณะ

เป็นวันที่พระพุทธเจ้าเสด็จลงสู่โลกหลังจาก

เสด็จขึ้นไปจำพรรษาอยู่ในดาวดึงส์ถ้วนไตรมาส และแสดงอภิธรรมเทศนาโปรดพระมารดาใน เทวโลกนั้นมาตลอดเวลา 3 เดือน เมื่อถึงวันมหา ปวารณา คือวันสุดท้ายของการอยู่จำพรรษา จึง เสด็จมายังโลกมนุษย์โดยเสด็จมาทางบันได สวรรค์ลงที่ประตูเมืองสังกัสสะ อันตั้งอยู่เหนือกรุง สาวัตถี วันที่เสด็จลงจากเทวโลกนั้นเรียกกันว่า “วันเทโวโรหณะ” ตรงกับวันมหาปวารณาเพ็ญ เดือน 11 วันนั้นถือกันว่าเป็นวันบุญกุศล ที่สำคัญ วันหนึ่งของพุทธบริษัท โบราณเรียกอีกอย่างหนึ่ง ว่า "วันพระเจ้าเปิดโลก” วันรุ่งขึ้นจากวันนั้นเป็นวัน แรม 1 ค่ำ เดือน 11 จึงมีการทำบุญตักบาตรเทโว โรหณะ กันเป็นการใหญ่ เพื่อเฉลิมฉลองการเสด็จ ลงจากเทวโลกของพระพุทธเจ้าโดยพุทธบริษัท ได้พร้อมใจกันใส่บาตรแด่พระสงฆ์ที่อยู่ทั้งหมดใน ที่นั้นกับทั้งพระพุทธองค์ด้วยโดยไม่ได้นัดหมาย กันมาก่อนภัตตาหารที่ถวายในวันนั้นส่วนใหญ่เป็น เสบียงกรัง ของตนตามมีตามได้ ปรากฏได้มีการ ใส่บาตรในวันนั้นแออัดมาก ผู้คนเข้าไม่ถึงพระ สงฆ์จึงเอาข้าวสาลีของตนห่อบ้าง ทำเป็นปั้น ๆ

บ้างแล้วโยนเข้าถวายพระ นี่เองจึงเป็นเหตุหนึ่งที่ นิยมทำข้าวต้มลูกโยน เป็นส่วนสำคัญของการ

ตักบาตรเทโวโรหณะ เป็นประเพณีว่าถึงวันแรม 1 ค่ำ เดือน 11 (บางแห่งก็ทำในขึ้น 15 ค่ำ เดือน 11) ทุก ๆ ปี ควรทำบุญตักบาตรให้เหมือนครั้งดั้งเดิม เรียกว่า ตักบาตรเทโวโรหณะ จนทุกวันนี้

ประเพณีรับบัว

ในจังหวัดสมุทรปราการจะมีประเพณีรับบัวหรือโยนบัว ซึ่งจัดในวันขึ้น 14 ค่ำ เดือน 11

ประเพณีชักพระ

ทางภาคใต้จะมีประเพณีชักพระ หรือแห่พระ หรือประเพณีลากพระ โดยจะมีการนำพระพุทธรูปขึ้นเรือแห่ไปตามลำน้ำให้ผู้คนทำบุญ โดยจะเรียกเรือที่ ชักพระว่าเรือพนม บางท้องที่จะมีประเพณีโยน ดอกบัวถวายเป็นพุทธบูชาด้วย โดยประเพณี ชักพระในปัจจุบันมีทั้งบนบกและในน้ำ เรียกว่าเรือพนมทางบก และเรือพนมทางน้ำ (เนื่องจากใน ปัจจุบันผู้คนนิยมเดินทางทางบก แทนเดินทาง ทางน้ำอย่างในอดีตที่บ้านเรือนผู้คนอยู่จะตามริม น้ำ จึงเกิดการชักพระทางบกขึ้น) ซึ่งปกติจัดในวัน แรม 1 ค่ำ เดือน 11

ประเพณีเทศน์มหาชาติเวสสันดรชาดก

การเทศน์มหาชาติ คือ เทศนาเวสสันดรชาดก เป็นบุญพิธีที่นิยมจัดให้มีกันมาแต่โบราณ ที่แสดง ถึงชาติสุดท้ายของพระพุทธเจ้าที่สร้างทานบารมี มีทั้งเทศน์สามัญและเทศน์แหล่ เนื่องจาก พระพุทธเจ้าทรงอนุญาตให้ภิกษุสามารถสวดได้ 2 ทำนอง คือสรภัญญะและโยนะกะ โดยทำนอง สรภัญญะคือการสวดลากเสียง ที่นิยมสวดทั่วไป และสวดทำนองโยนะกะคือสวดคำโดด เช่น การ สวดแบบล้านนา ที่สวดเป็นคำ ๆ เดียว โดด ๆ ต่อ ๆ กันไป ซึ่งการเทศน์แหล่ เป็นการเอื้อนซึ่งเป็นการ ลากเสียงแบบสวดสรภัญญะ จึงถือกันว่าภิกษุ เทศน์โดยใช้ทำนองแบบสวดสรภัญญะคือลาก เสียงสามารถทำได้ โดยการเทศน์มหาชาติถ้า เทศน์แบบสามัญจะมีธรรมมาสน์เดียวให้พระภิกษุ ผลัดกันขึ้นเทศน์รูปละ 1 กัณฑ์ ส่วนการเทศน์ มหาชาติแบบแหล่ อาจมีนักเทศน์แหล่ถึง 3 ธรรม มาสน์ หรือ 3 รูป ผลัดกันเทศน์คล้ายตอบโต้กัน.

การเทศมหาชาติ

ปกตินิยมจัดช่วงอยู่ในพรรษา เช่น วันสารทไทย หรือจัดหลังฤดูทอดกฐิน ผ่าน ไปแล้วจนตลอดช่วงฤดูหนาว ในฮีต 12 คลอง 14 เรียกว่า งานบุญหลวง หรือ บุญผะเหวด แต่ละ ท้องถิ่นมีธรรมเนียมแตกต่างกัน บางที่จัดหนึ่งวัน บางที่จัดสองวัน บางที่จัดสามวัน คือ วันเทศน์ เวสสันดรชาดกทั้ง 13 กัณฑ์หนึ่งวัน บางท้องถิ่น อาจมีการสวดคาถาพัน เพื่อทำน้ำมนต์อีกวันหนึ่ง ก่อนการเทศน์มหาชาติก็มี โดยจะจุดเทียนพันเล่ม ทำน้ำมนต์ ธูปพันก้าน ธงพันธง ซึ่งเป็นธง 5 สี คือครามน้ำเงิน ชาดแดง เหลือง ขาว และแสดส้ม สี ละธง ตามสีของฉัพพรรณรังสี และอาจมีดอกไม้ อีกพันดอกก็ได้ เป็นการบูชาคาถาพันด้วยเครื่อง บูชาอย่างละพัน หรือบางท้องถิ่นอาจมีการแสดง เทศน์จตุราริยสัจจกถา ท้ายการเทศน์เวสสันดร ชาดกอีกวันหนึ่ง หรือบางท้องถิ่นอาจแสดงเทศน์ มหาชาติทุกวันพระในช่วงพรรษา 13 วัน วันละ 1 กัณฑ์ก็มี. ซึ่งถ้าจัดน้อยวัน มักนิยมจัดสถานที่ด้วยต้น กล้วย ต้นอ้อย หรือก้านมะพร้าว และกระดาษสีที่ ฉลุเป็นรูปมหาเวสสันดรชาดก และอื่น ๆ ประดับ ประดาสถานที่ราวกับว่าอยู่ในป่าหิมพานต์.

ประเพณีถวายผ้ากฐินทาน

เป็นประเพณีที่สำคัญของพุทธศาสนิกชนอย่าง หนึ่ง นิยมทำกันตั้งแต่วันแรม 1 ค่ำเดือน 11 ไป จนถึงกลางเดือน 12 (วันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 12 -วันลอยกระทง) คำว่า กฐิน แปลว่า ไม้สะดึง คือกรอบไม้ชนิดหนึ่งสำหรับขึงผ้าให้ตึง สะดวกแก่ การเย็บ ในสมัยโบราณเย็บผ้าต้องเอาไม้สะดึงมา ขึงผ้าให้ตึงเสียก่อน แล้วจึงเย็บ เพราะช่างยังไม่มี ความชำนาญเหมือนสมัยปัจจุบันนี้ และเครื่องมือในการเย็บก็ยังไม่เพียงพอ เหมือนจักรเย็บผ้าใน ปัจจุบัน การทำจีวรในสมัยโบราณจะเป็นผ้ากฐิน หรือแม้แต่จีวรอันมิใช่ผ้ากฐิน ถ้าภิกษุทำเอง ก็จัด เป็นงานเอิกเกริกทีเดียว เช่น ตำนานกล่าวไว้ว่า การเย็บจีวรนั้น พระเถรานุเถระต่างมาช่วยกัน เป็นต้นว่า พระสารีบุตร พระมหาโมคคัลลานะ พระ มหากัสสปะ แม้สมเด็จพระบรมศาสดาก็เสด็จลง มาช่วย ภิกษุสามเณรอื่น ๆ ก็ช่วยขวนขวายในการ เย็บจีวร อุบาสกอุบาสิกาก็จัดหาน้ำดื่มเป็นต้น มา ถวายพระภิกษุสงฆ์ มีองค์พระสัมมาสัมพุทธะเป็น ประธาน โดยนัยนี้ การเย็บจีวรแม้โดยธรรมดา ก็ เป็นการต้องช่วยกันทำหลายผู้หลายองค์ (ไม่ เหมือนในปัจจุบัน ซึ่งมีจีวรสำเร็จรูปแล้ว)

วันออกพรรษาในปฏิทินจันทรคติไทย

อย่างไรก็ตาม บางประเทศที่นับถือพุทธศาสนา อาจกำหนดวันไม่ตรงกับของไทยในบางปี เนื่องจากประเทศไทยมีการคำนวณที่ต่างจาก ประเทศโดยทั่วไปและนิยมใช้ปฏิทิน 100 ปีไทย เป็นหลักซึ่งเป็นปฎิทินที่เที่ยงตรง และแม่นยำที่สุดในโลก เนื่องจากรอบการโคจรของดวงจันทร์รอบโลก 1 รอบ ใช้เวลา 29 วันครึ่ง ทำให้วันเวลาของประเทศอื่นอาจ คลาดเคลื่อนไปได้.

ออกปุริมพรรษา

คือการออกพรรษาต้น เป็นการเข้า และออกพรรษาตามปกติ ตามพระวินัยพุทธานุญาต

พระสงฆ์ที่ออกพรรษาต้น จะได้รับกรานกฐินและได้รับอานิสงส์กฐิน แต่สำหรับพระสงฆ์ที่ออกพรรษาในกรณียกเว้น คือออกปัจฉิมพรรษา จะไม่มีโอกาสได้รับกฐิน และอานิสงส์กฐิน เพราะจำพรรษาในวันแรม 1 ค่ำ เดือน 9 จึงต้องจำครบ 3 เดือน และต้องออก พรรษาในวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 12 เป็นเวลาหมดกฐินกาลพอดี (วันรับกฐินได้จะนับวันวันถัดจากวัน ออกพรรษาแล้ว 1 วัน)

เรียบเรียงบทความ ภาษาไทย

โดย : รัชรินทร์ดา เตชะประสาน🇹🇭

เคลียร์มิลลี่8888🇹🇭

ประเทศไทย2568🇹🇭

7 ตุลาคม พ.ศ 2568, 10 : 54 น.🇹🇭

#BuddhismIsTheNationalReligionOfThailandAndIsPracticedByThaiPeopleBuddhism 🇹🇭

#ศาสนาพุทธศาสนาประจำชาติไทยคนไทยนับถือศาสนาพุทธ🇹🇭

#BuddhismInThailand🇹🇭

#InfinityGalleryDiscipleOfLuangPuThuat🇹🇭

#อินฟินิตี้แกลเลอรี่ศิษย์หลวงปู่ทวด🇹🇭