5 สายพันธุ์แมงมุมแม่ม่ายที่อันตรายที่สุด

หลายคนอาจเคยได้ยินชื่อ “แมงมุมแม่ม่าย” แล้วนึกถึงความน่ากลัวทันที แต่เวลาจะระวังให้ถูก จุดสำคัญคือแยกให้ได้ว่าเป็นกลุ่มแม่ม่าย (สกุล Latrodectus) หรือเป็นแมงมุมชนิดอื่นที่หน้าตาคล้ายกัน เพราะความเสี่ยงและอาการหลังถูกกัดต่างกันพอสมควร 1) วิธีสังเกตแบบเร็ว: แม่ม่ายดำ/หลังแดง/แม่ม่ายยุโรป/แม่ม่ายแดง/แม่ม่ายน้ำตาล - กลุ่ม “แม่ม่ายดำ (Black Widow)” มักลำตัวดำเงา ตัวเมียใหญ่กว่า และคนมักจำจากลาย “นาฬิกาทราย” ใต้ท้อง (แต่บางตัวมองไม่เห็นจากมุมด้านบน) - “แมงมุมหลังแดง (Redback)” จะเด่นที่แถบสีแดงบนหลัง (ด้านบนลำตัว) พบชื่อเสียงมากในออสเตรเลีย - “แม่ม่ายยุโรป/เมดิเตอร์เรเนียน” มักมีจุดแดงกระจายบนท้อง - “แม่ม่ายแดง (Red Widow)” โทนสีแดงสดมากกว่าชนิดอื่น ๆ - “แม่ม่ายน้ำตาล (Brown Widow)” ลายสีน้ำตาล/ส้ม ดูไม่ดำสนิท และหลายเคสมักอาการไม่หนักเท่าแม่ม่ายดำ เพราะนิสัยค่อนข้างหลบ ๆ และอาจกัดแบบปล่อยพิษน้อย 2) โดนกัดแล้วเป็นยังไง? อาการที่ควรเฝ้าระวัง พิษของกลุ่มแม่ม่ายส่วนใหญ่เป็นพิษต่อระบบประสาท ทำให้เกิดอาการ “ปวดมากผิดปกติ” และลามได้ เช่น ปวดท้อง/หลัง กล้ามเนื้อเกร็ง เหงื่อออก คลื่นไส้ อาเจียน ใจสั่นหรือความดันสูง บางคนเริ่มจากปวดเฉพาะที่ก่อนแล้วค่อยลามไปทั้งตัว ถ้าอาการปวดรุนแรงขึ้นเรื่อย ๆ หรือเริ่มมีอาการทั่วร่างกาย ควรไปโรงพยาบาลทันที โดยเฉพาะเด็ก ผู้สูงอายุ คนท้อง และผู้มีโรคประจำตัว 3) ปฐมพยาบาลเบื้องต้น (ทำให้ถูก ลดความเสี่ยง) - ล้างแผลด้วยสบู่และน้ำสะอาด - ประคบเย็นเพื่อลดปวดบวม (อย่าประคบร้อน) - พยายามอยู่นิ่ง ๆ ลดการเคลื่อนไหวบริเวณที่ถูกกัด - หลีกเลี่ยงการกรีดแผล ดูดพิษ หรือใช้สมุนไพร/สารเคมีพอกแผล - ถ้าทำได้ ถ่ายรูปตัวแมงมุม/ใยแมงมุมจากระยะปลอดภัยเพื่อช่วยแพทย์ประเมิน (ไม่ต้องเสี่ยงจับ) 4) หลายคนค้นว่า “แมงมุมผสมพันธุ์ยังไง” และทำไมถึงชื่อแม่ม่าย? พฤติกรรมที่เป็นที่มาของชื่อคือมีรายงานว่าบางชนิดตัวเมียอาจกินตัวผู้หลังผสมพันธุ์ (ไม่ได้เกิดทุกครั้ง) จุดประสงค์ทางธรรมชาติคือเพิ่มพลังงานให้ตัวเมียเพื่อผลิตไข่ แต่ในโลกจริงพฤติกรรมนี้ขึ้นกับชนิด สภาพแวดล้อม และโอกาสการหนีของตัวผู้ 5) เทียบกับแมงมุมที่คนชอบสับสน: ฮันท์สแมน/หมาป่า - “แมงมุมฮันท์สแมน” ตัวใหญ่ วิ่งเร็ว เจอบ่อยตามบ้าน แต่โดยทั่วไปไม่ใช่กลุ่มแม่ม่าย และพิษมักไม่รุนแรงเท่า (แต่กัดแล้วเจ็บได้) - “แมงมุมหมาป่า” หลายคนถามว่ามีพิษไหม: มีพิษแต่ส่วนใหญ่ไม่อันตรายร้ายแรงต่อคนทั่วไป อาการมักเป็นปวดบวมเฉพาะที่ 6) คำศัพท์ที่หลายคนหา: “แมงมุมแม่ม่ายดำ ภาษาอังกฤษ” ใช้คำว่า Black widow spider และชื่อวิทยาศาสตร์ที่พบบ่อยคือ Latrodectus mactans (รวมถึงชนิดใกล้เคียงในพื้นที่อื่น) สุดท้าย ถ้าเจอใยแมงมุมตามมุมอับ โรงเก็บของ ใต้ซิงก์ หรือรองเท้าที่วางทิ้งไว้ แนะนำใส่ถุงมือเวลาเก็บกวาดและเคาะรองเท้าก่อนใส่เสมอ ลดโอกาสโดนกัดแบบไม่รู้ตัวได้เยอะมาก