พระราชนิเวศน์มฤคทายวัน เป็นที่ประทับแปรพระราชฐานในฤดูร้อนของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว สร้างขึ้นระหว่าง พ.ศ. 2466–2467 โดยมีนายแอร์โกเล มันเฟรดี (Ercole Manfredi) สถาปนิกชาวอิตาเลียนเป็นผู้ออกแบบ หมู่พระตำหนักมีลักษณะทางสถาปัตยกรรมในรูปแบบไทยผสมตะวันตก มีการใช้ไม้สักทองประกอบขึ้นทั้งหลัง โดยยกใต้เสาตอม่อคอนกรีตเสริมเหล็กเหนือชายหาด
เป็นที่ประทับแปรพระราชฐานในฤดูร้อนที่มีความเรียบง่ายที่สุด ซึ ่งสร้างตามพระราชประสงค์ของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว เพื่อไม่ให้เป็นการเปลืองพระราชทรัพย์จนเกินไปโดยพระองค์เสด็จมาประทับ ณ พระราชนิเวศน์แห่งนี้ถึงสองครั้ง ครั้งแรกเมื่อปี พ.ศ. 2467 เป็นเวลา 3 เดือน และครั้งที่สอง ปี พ.ศ. 2468 หลังจากนั้นก็ไม่ได้เสด็จมาประทับอีกเลยเนื่องจาก 5 เดือนต่อมาพระองค์ก็เสด็จสวรรคต ณ พระบรมมหาราชวัง
การได้มีโอกาสเยือนพระราชนิเวศน์มฤคทายวัน คือประสบการณ์ที่น่าประทับใจสำหรับคนที่ชื่นชอบทั้งประวัติศาสตร์และสถาปัตยกรรม เมื่อเดินเข้าไปในบริเวณพระราชนิเวศน์ จะสัมผัสได้ถึงความสงบ ร่มรื่น และความละเอียดอ่อนของการออกแบบที่สอดคล้องกับธรรมชาติรอบๆ แม้ที่นี่ถูกสร้างขึ้นมาตั้งแต่ช่วง พ.ศ. 2466-2467 แต่สถาปัตยกรรมที่ผสมผสานระหว่างไทยและตะวันตกยังคงดูมีความทันสมัยและสง่างามไม่เสื่อมคลาย ผมเองชอบเดินชมเรือนพระราชนิเวศน์ที่ใช้ไม้สักทองอย่างดีและโครงสร้างที่ยกพื้นด้วยตอม่อคอนกรีตเสริมเหล็กเหนือชายหาด ที่นี่สะท้อนถึงพระราชประสงค์ของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ที่ต้องการความเรียบง่ายไม่ฟุ่มเฟือย เพื่อประหยัดทรัพย์สมบัติของประเทศ ซึ่งเป็นแนวคิดที่น่าประทับใจสำหรับการสร้างสถาปัตยกรรมราชการ การมาเยี่ยมชมสถานที่แห่งนี้ให้ความรู้สึกเหมือนได้ย้อนเวลากลับไปในสมัยรัชกาลที่ 6 และเข้าใจถึงความสมถะของพระองค์ผ่านงานสถาปัตยกรรมและประวัติศาสตร์ เป็นมุมพักผ่อนหย่อนใจที่ดีมากในจังหวัดเพชรบุรี โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อมาช่วงอากาศไม่ร้อนจนเกินไป สามารถเดินเล่นถ่ายรูป และศึกษาเรื่องราวที่ประทับใจได้อย่างเต็มอิ่ม สำหรับใครที่เป็นนักท่องเที่ยวสายวัฒนธรรมหรือชื่นชอบสถานที่ที่มีคุณค่าทางประวัติศาสตร์และศิลปวัฒนธรรม อย่าลืมแวะชมพระราชนิเวศน์มฤคทายวันเมื่อมาท่องเที่ยวที่ชะอำ รับรองว่าจะได้ความรู้และความประทับใจกลับไปอย่างแน่นอน
