Summary of the offence of embezzlement

จากประสบการณ์การศึกษากฎหมายอาญาและการวิเคราะห์กรณีศึกษาจริง พบว่าการเข้าใจความผิดฐานเจ้าพนักงานยักยอกทรัพย์นั้น มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการป้องกันและแก้ไขปัญหาทุจริตในหน่วยงานราชการหรือองค์กรต่างๆ หลักการสำคัญที่ควรรู้คือ เจ้าพนักงานที่มีหน้าที่รับผิดชอบในการซื้อ ทำ หรือจัดการ หรือรักษาทรัพย์ ไม่ว่าจะเป็นทรัพย์ของทางราชการหรือทรัพย์ของผู้อื่น ถ้ามีการเบียดบังทรัพย์นั้นโดยทุจริต จะถือว่าเป็นความผิดฐานยักยอก เช่น กรณีที่ได้รับเงินรายได้ของหน่วยงานราชการแล้วไม่ส่งเงินนั้นเข้าคลังตามระเบียบ ซึ่งไม่เพียงแต่ต้องมีการไม่ส่งเงิน แต่ต้องมีเจตนาทุจริตเพื่อเบียดบังเอาไว้เป็นประโยชน์ตนเอง นอกจากนี้ เจ้าพนักงานไม่จำเป็นต้องครอบครองทรัพย์นั้นโดยตรง เพียงแต่มีหน้าที่ดูแลหรือรักษาทรัพย์ตามที่ได้รับมอบหมายก็เข้าข่ายความผิดเมื่อกระทำการเบียดบัง จากกรณีศึกษาที่เคยพบตามคำพิพากษาศาลฎีกา จะแสดงให้เห็นว่าการไม่ลงบัญชีรับเงินหรือไม่ส่งเงินเข้าคลังทันที แม้บางครั้งอาจมีเหตุจำเป็น แต่ถ้าเกิดต่อเนื่องหรือล่าช้าจนผิดปกติ จะเข้าข่ายเจตนาทุจริตโดยชัดเจน เพื่อป้องกันปัญหาดังกล่าว จึงจำเป็นต้องมีการกำกับตรวจสอบภายในที่เข้มงวด และเจ้าหน้าที่ต้องเข้าใจหน้าที่และความรับผิดชอบของตน เพื่อไม่ให้ตกเป็นผู้กระทำผิดฐานยักยอกทรัพย์ตามกฎหมายอาญา ที่มีโทษรุนแรง การศึกษาอัตราโทษและข้อกฎหมายที่เกี่ยวข้องอย่างถ่องแท้ ยังเป็นสิ่งจำเป็นสำหรับนักกฎหมายและเจ้าหน้าที่รัฐในการรักษาความชอบธรรมและความถูกต้องในการปฏิบัติหน้าที่อย่างมีประสิทธิภาพ