ปวดหัวทั่วไป ปวดหัวไมเกรนต่างกันยังไง?

เวลาเจออาการ “ปวดหัวขมับขวา จี๊ดๆ” ฉันจะเริ่มจากแยกให้ได้ก่อนว่าใกล้เคียงปวดหัวจากกล้ามเนื้อตึง (tension-type) หรือไมเกรน เพราะแนวทางดูแลต่างกันพอสมควร 1) ลักษณะปวดแบบไหนเข้าข่ายอะไร - ปวดหัวตื้อๆ หนักๆ สองข้าง/รัดรอบศีรษะ: มักเกี่ยวกับกล้ามเนื้อคอ บ่า ไหล่ตึง นั่งจอนาน เครียด พักผ่อนน้อย มักไม่ถึงขั้นทำอะไรไม่ได้ - ปวดตุบๆ ข้างเดียว (เช่น ขมับขวา) หรือปวดจี๊ดเป็นจังหวะ: มักถูกจัดอยู่ในกลุ่มไมเกรนได้บ่อย โดยเฉพาะถ้าปวดแรงขึ้นเวลาเคลื่อนไหว/ก้ม/เดินขึ้นบันได 2) เช็ก “อาการร่วม” ที่ช่วยชี้ไปทางไมเกรน ถ้าปวดขมับขวา จี๊ดๆ แล้วมีอย่างใดอย่างหนึ่งร่วมด้วย โอกาสเป็นไมเกรนจะมากขึ้น: - คลื่นไส้ อาเจียน - แพ้แสง แพ้เสียง อยากอยู่ในห้องมืดเงียบๆ - เห็นแสงวาบ/จุดดำ/ภาพเบลอ (ออร่า) ก่อนปวด - ปวดนานหลายชั่วโมงถึงเป็นวัน และเป็นซ้ำเป็นช่วงๆ 3) ตัวกระตุ้นที่พบบ่อย (ลองจดไว้ 1-2 สัปดาห์) ของฉันมักเจอจากนอนน้อย ข้ามมื้อ กาแฟเกิน/ถอนคาเฟอีน ความเครียด กลิ่นแรงๆ จ้องจอนาน หรือช่วงฮอร์โมน ถ้าเราจับทริกเกอร์ได้ จะลดความถี่การปวดได้เยอะ 4) ดูแลตัวเองเบื้องต้นตอนเริ่มปวด - หยุดพักในที่เงียบ แสงน้อย ดื่มน้ำ - ประคบเย็นที่ขมับ/หน้าผาก (บางคนชอบอุ่นที่คอ-บ่า ถ้าตึงมาก) - ยืดคอ บ่า ไหล่เบาๆ ถ้ารู้สึกตึงจากท่านั่ง - อย่าปล่อยให้หิว: ลองกินของว่างที่ย่อยง่าย หมายเหตุ: ถ้าเคยเป็นไมเกรนและมีแผนยากับแพทย์ ให้ทานตามคำแนะนำ และหลีกเลี่ยงการใช้ยาแก้ปวดถี่ๆ จนเสี่ยงปวดหัวจากการใช้ยาเกิน (rebound) 5) เมื่อไหร่ควรไปพบแพทย์ (สำคัญ) ถ้าปวดหัวขมับขวาแบบจี๊ดๆ แล้วมีสัญญาณเหล่านี้ ควรตรวจ: - ปวดรุนแรงที่สุดในชีวิต/มาแบบทันทีทันใด - มีอ่อนแรง ชา พูดไม่ชัด หน้าเบี้ยว ตามัวเฉียบพลัน - มีไข้ คอแข็ง ซึมลง หลังอุบัติเหตุศีรษะ - ปวดถี่ขึ้นเรื่อยๆ จนรบกวนชีวิต หรือเริ่มปวดแบบใหม่หลังอายุ 50 ถ้าคุณอยากให้ช่วยแยกอาการมากขึ้น ลองสังเกตเพิ่มว่า “ปวดขมับขวา จี๊ดๆ” นานกี่ชั่วโมง มีคลื่นไส้/แพ้แสงไหม และก่อนปวดทำอะไรอยู่ (จ้องจอ เครียด นอนดึก ข้ามมื้อ) ข้อมูลพวกนี้ช่วยวางแผนดูแลได้ตรงจุดมากๆ