Thailand has the number one elderly in ASEAN.
Do you know? Today, about 10% of the world's population is 65 years of age or older.
เวลาพูดคำว่า “คนแก่” หลายคนอาจนึกถึงเรื่องสุขภาพหรือภาระค่าใช้จ่าย แต่พอได้เห็นตัวเลขสัดส่วนผู้สูงอายุของไทยแล้วรู้สึกว่าเรื่องนี้ใกล้ตัวกว่าที่คิดมาก เพราะไทยมีผู้สูงอายุ (อายุ 65 ปีขึ้นไป) ราว 15% ในปี 2024 ซึ่งเป็นสัดส่วนสูงสุดในอาเซียน และมีสิงคโปร์ตามมาประมาณ 13% ตัวเลขแบบนี้มันไม่ใช่แค่สถิติบนกระดาษ แต่มันกำลังเปลี่ยนชีวิตประจำวันของทุกคน สิ่งที่เห็นชัดคือ “บ้านเราเริ่มมีคนแก่เยอะขึ้น” ตั้งแต่ในครอบครัวไปจนถึงชุมชน รอบตัวฉันเองก็เริ่มได้ยินคำว่าโรคเรื้อรังบ่อยขึ้น เช่น ความดัน เบาหวาน ข้อเสื่อม รวมถึงความเสี่ยงเรื่องหกล้ม ซึ่งเป็นเรื่องเล็ก ๆ ที่กลายเป็นเรื่องใหญ่ได้ง่ายมาก ฉันเลยเริ่มมองว่า ถ้าจะอยู่กับสังคมผู้สูงอายุให้ดี เราควรเตรียมตัวทั้ง 2 ฝั่ง คือคนที่กำลังจะดูแลพ่อแม่/ญาติผู้ใหญ่ และคนวัยทำงานที่อนาคตจะกลายเป็นผู้สูงอายุเอง ในมุมการดูแล “คนแก่” ฉันคิดว่าสิ่งที่ช่วยได้จริงคือการคุยกันเรื่องแผนสุขภาพและแผนการเงินแบบไม่อ้อมค้อม เช่น นัดตรวจสุขภาพประจำปีให้เป็นกิจวัตร จัดยาให้เป็นระบบ (แยกเช้า-กลางวัน-เย็น) และทำบ้านให้ปลอดภัยขึ้น—ติดราวจับในห้องน้ำ เพิ่มแสงสว่าง ลดพรมลื่น ๆ หรือเคลียร์ของบนพื้นทางเดิน สิ่งพวกนี้ลงทุนไม่มากแต่ลดความเสี่ยงได้เยอะ อีกด้านคือเรื่องการเงินของครอบครัว หลายบ้านเริ่มเจอภาระ “ดูแลผู้สูงอายุไปพร้อมกับเลี้ยงลูก” ทำให้ค่าใช้จ่ายตึง ฉันแนะนำให้ลองลิสต์ค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับผู้สูงอายุแบบจริงจัง เช่น ค่ายา ค่าตรวจ ค่ากายภาพ ค่าผ้าอ้อมผู้ใหญ่ หรือค่าเดินทางไปโรงพยาบาล แล้วค่อยดูว่าอะไรคุมได้-คุมไม่ได้ และมีสวัสดิการไหนใช้ได้บ้าง (เช่น สิทธิบัตรทอง ประกันสังคม หรือประกันสุขภาพที่เคยทำไว้) สุดท้าย สิ่งที่คนมักมองข้ามคือสุขภาพใจของคนแก่ การได้คุย ได้ออกไปเจอผู้คน หรือมีกิจกรรมเบา ๆ ช่วยให้เขาไม่รู้สึกโดดเดี่ยวมาก ฉันเคยลองชวนผู้ใหญ่ในบ้านเดินเล่นช่วงเย็น หรือให้ช่วยดูแลต้นไม้เล็ก ๆ แค่มี “หน้าที่เล็ก ๆ” ก็ทำให้เขาดูมีพลังขึ้นอย่างเห็นได้ชัด สังคมคนแก่ไม่ใช่เรื่องไกลตัว และไม่ได้หมายถึงเรื่องแย่เสมอไป ถ้าเราเข้าใจว่าไทยกำลังเข้าสู่ยุคที่ผู้สูงอายุเพิ่มขึ้นเร็ว (โดยเฉพาะกลุ่ม 65 ปีขึ้นไป) เราจะเตรียมบ้าน เตรียมเงิน และเตรียมใจได้ดีขึ้น—ทั้งเพื่อคนที่เรารัก และเพื่อตัวเราในอนาคต
