ถ้าใครกำลังหา “วัดเขาขุนพนม” หรืออยากแวะ “เขาขุนพนม” ในทริปนครศรีธรรมราช เราว่าที่นี่เป็นวัดที่ได้ทั้งสายบุญและสายประวัติศาสตร์แบบครบ ๆ จุดเด่นคือบรรยากาศเชิงเขาร่มรื่น เดินแล้วรู้สึกสงบ แถมมีเรื่องเล่าท้องถิ่นเกี่ยวกับสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชให้ตามรอยด้วย ไฮไลต์ที่เราแนะนำให้เผื่อเวลาไปดูคือ “ถ้ำเขาขุนพนม” (บางคนเรียกถ้ำในวัด/ถ้ำตากฟ้า) ด้านในจะมืดกว่าที่คิด ควรพกไฟฉายหรือเปิดไฟมือถือไว้ เดินช้า ๆ ระวังพื้นลื่น โดยเฉพาะช่วงหน้าฝน ข้างในมีพระพุทธรูปหินทรายหลายองค์ สีออกทอง ๆ ตั้งเรียงบนแท่นบูชา บรรยากาศขลังมาก แต่ขอให้พูดค่อย ๆ และไม่ใช้แฟลชแรง ๆ ใกล้พระพุทธรูปเพื่อความเหมาะสม อีกมุมที่คนชอบถ่ายรูปคือบันไดทางขึ้นที่มีราวเป็น “พญานาค” โทนขาว-ทอง เดินขึ้นไปจะเจออาคารสีขาวกับเจดีย์ด้านบน ดูเด่นในรูปมาก ๆ ถ้ามาช่วงเช้าหรือบ่ายแก่ แสงจะนุ่ม ถ่ายง่ายกว่าตอนเที่ยงที่แดดแรง สำหรับสายตามรอยประวัติศาสตร์ แวะสักการะ “อนุสาวรีย์พระเจ้าตากสิน” ภายในวัด/บริเวณใกล้เคียงจะมีจุดบูชาและรูปปั้นหลายแบบ ทั้งทรงม้าและท่านั่งในซุ้มโค้ง เหมาะกับคนที่ค้นหาแนว “อนุสาวรีย์ พระเจ้าตากสิน นครศรีธรรมราช” แล้วอยากมาไหว้จริง ๆ แนะนำเตรียมธูปเทียนหรือพวงมาลัยมาเอง (บางวันอาจมีร้านใกล้ ๆ แต่ไม่ชัวร์) อย่าพลาด “บ่อน้ำ/สระน้ำโบราณ” ที่มีศาลาคลุมและป้ายข้อมูลให้ยืนอ่าน เราชอบตรงที่มันทำให้ภาพวัดชัดขึ้นว่าไม่ได้มีแค่อาคารสวย แต่มีร่องรอยเก่าแก่ให้เรียนรู้ด้วย ถ้าไปกับผู้ใหญ่หรือเด็ก การมีป้ายเล่าประวัติก็ช่วยให้เดินชมสนุกขึ้น ทริคเล็ก ๆ ก่อนไป: ใส่รองเท้าที่เกาะพื้นดี เพราะมีทั้งบันไดและทางธรรมชาติ พกน้ำดื่ม และแต่งกายสุภาพ (โดยเฉพาะตอนเข้าถ้ำ/เข้าอาคาร) ถ้ามีเวลาน้อย ให้จัดเส้นทางเป็น “อนุสาวรีย์–บันไดพญานาค–เจดีย์–ถ้ำ–บ่อน้ำโบราณ” จะเดินไม่ย้อนมากค่ะ